Πηγή διδαγµάτων και επαναστατικής πείρας για τη “νέα σπορά” των κοµµουνιστών

Νατάσα Ψάλτη

Δεν το ονοματίζω τούτο το χαρτί διαθήκη για το λόγο ότι δεν έχω τίποτα να διαθέσω. Ό,τι βιος είχα το έχω δώσει στο Κόμμα, στο Κόμμα στο ΚΚΕ με τα γνωστά σύμβολά του, τη Μαρξιστική – Λενινιστική ιδεολογία του, το πρόγραμμά του και τις αρχές του». Σ’ αυτό το Κόμμα που τίμησε σε όλη του τη ζωή, ο Χαρίλαος Φλωράκης διέθεσε το σπίτι στο οποίο ζούσε τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής του, ως το θάνατό του στις 22/5/2005. Αυτό ακριβώς το σπίτι στεγάζει σήμερα, με απόφαση της ΚΕ του ΚΚΕ, το Επιμορφωτικό Κέντρο Βιβλιοθήκη – Αρχείο “Χαρίλαος Φλωράκης”, θεωρώντας ότι έτσι πραγματοποιείται με τον καλύτερο τρόπο η πολιτική διαθήκη του αξέχαστου συντρόφου μας.

Τα εγκαίνια του Επιμορφωτικού Κέντρου έγιναν στις 11 Ιούνη του 2007 και από τότε λειτουργεί σε καθημερινή βάση προσφέροντας τις υπηρεσίες του σε όσους επιθυμούν να ασχοληθούν με την ιστορική έρευνα και μελέτη της πλούσιας ιστορίας του ΚΚΕ και του εργατικού κινήματος στη χώρα μας. Σ’ αυτό το φύλλο θα προσπαθήσουμε μέσα σε λίγες γραμμές να παρουσιάσουμε τον πλούτο του έντυπου και ψηφιοποιημένου υλικού, στο οποίο αποτυπώνεται η ιστορία του Κόμματός μας, του επαναστατικού κινήματος, των αγώνων του λαού μας.

 

Η ιστορία του Κόμματος, πηγή άντλησης επαναστατικής γνώσης

«Μελετήστε σε βάθος την ιστορία του Κόμματος, μελετήστε σε βάθος την ιστορία του εργατικού κινήματος.  Να διδάσκεστε πάντοτε από τις μάζες, από τη ζωή, την εμπειρία και τη δράση τους», σημείωνε ο Χαρίλαος Φλωράκης, στο 8ο Συνέδριο της Οργάνωσής μας.

Η ίδρυση του Επιμορφωτικού Κέντρου “Χαρίλαος Φλωράκης” αποτελεί φόρο τιμής στον κομμουνιστή ηγέτη και στην ιστορία του Κόμματός μας, αλλά κυρίως αναδεικνύει την αξία της επιστημονικής μελέτης της ιστορίας του εργατικού κινήματος και των λαϊκών αγώνων στον τόπο μας.  Το ίδιο το κτήριο, όπως και το περιεχόμενό του, αποτελούν τμήμα της ιστορικής πορείας του ΚΚΕ,  της συνέχειάς του και της προβολής του στο μέλλον σαν «τη σπορά που μένει, όταν οι ζευγάδες φεύγουν».

Η γνώση της Ιστορίας του Κόμματός μας και του επαναστατικού κινήματος αποτελεί βασικό παράγοντα ισχυροποίησης της KNE, όπως βάζει και το 10ο Συνέδριο της Οργάνωσής μας. Γίνεται ακόμα πιο αναγκαία, μπροστά στη συζήτηση μέσα στο Κόμμα και στην ΚΝΕ για την έκδοση του δεύτερου τόμου της Ιστορίας του Κόμματος (1949-1974).

Η μελέτη της Ιστορίας μας, έχει ιδιαίτερη αξία και για το σήμερα και για το αύριο, μέσα από αυτή διδασκόμαστε, βγάζουμε συμπεράσματα πολύτιμα ακόμα και για τη στάση του Κόμματος στις σύγχρονες εξελίξεις. Αντλούμε πολύτιμη επαναστατική γνώση από τα θετικά και αρνητικά της επαναστατικής πάλης στη χώρα μας και διεθνώς, για να αποκτήσουμε βαθειά γνώση των νομοτελειών της επαναστατικής στρατηγικής, να βελτιώνουμε την ικανότητα να απαντάμε άμεσα και τεκμηριωμένα στην επιχείρηση ξαναγραψίματος της ιστορίας, να κρατάμε ζωντανά τα μηνύματα της ταξικής πάλης.  Χωρίς μελέτη της ιστορίας, επιστημονική ανάπτυξη της θεωρίας μας και ανυποχώρητη πρωτοπόρα δράση, δεν θα καταφέρουμε να ανταποκριθούμε στη δημιουργία της νέας κοινωνίας του σοσιαλισμού-κομμουνισμού.

Η ιστορία απαρτίζεται από αντικειμενικά γεγονότα, τα οποία όμως ερμηνεύονται και εκτιμούνται ανάλογα με την κοσμοθεωρία του καθένα. Έτσι, από τη μια έχουμε την αντικομμουνιστική υστερία της αστικής τάξης και των επιτελείων της, με σκοπό να εδραιώσει την αντίληψη ότι η αστική εξουσία πρέπει να μείνει αλώβητη και από την άλλη έχουμε ένδοξες ιστορικές στιγμές που γράφτηκαν από την εργατική τάξη και το επαναστατικό κίνημα.  Από αυτή την ταξική σκοπιά, από τη σκοπιά του πρωταγωνιστή λαού, από τη σκοπιά της εργατικής τάξης και του Κόμματός της, ξεδιπλώνεται η ιστορία στο Επιμορφωτικό Κέντρο. Αυτό ακριβώς το χαρακτηριστικό είναι που ξεχωρίζει το Κέντρο από τα υπόλοιπα αρχεία και τις υπόλοιπες βιβλιοθήκες και καθιστά καθήκον για κάθε μέλος του Κόμματος και της ΚΝΕ την επίσκεψη σε αυτό. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε και η ΓΓ του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα, στην ομιλία της στα εγκαίνια του Επιμορφωτικού Κέντρου: «Με τη λειτουργία του Επιμορφωτικού Κέντρου πιστεύουμε ότι υλοποιούμε το αποχαιρετιστήριο μήνυμα του Χαρίλαου Φλωράκη ότι η σπορά μένει κι όταν  οι ζευγάδες φεύγουν. Δεσμευόμαστε ότι η σπορά αυτή θα καλλιεργείται συνεχώς, θα καρπίζει, θα ανανεώνεται, θα βλαστάνει.  Δεν θα λυπηθούμε κόπους και θυσίες για να γίνει αυτό το Κέντρο φυτώριο ανάδειξης νέων στελεχών και ερευνητών στη μάχη των ιδεών».


Μελετάμε την ιστορία, γνωρίζουμε, εμπνεόμαστε!

Το σχολείο είναι χώρος διαμόρφωσης συνειδήσεων και το μεγάλο κεφάλαιο το γνωρίζει καλά.  Εκεί γίνεται η γνωριμία της νεολαίας με την ιστορία, εκεί διαμορφώνεται η όποια ιστορική συνείδηση, πάνω στην οποία οικοδομείται και η μετέπειτα στάση ζωής.  Είναι ανάγκη η γνώση της αντικειμενικής αλήθειας, της ιστορίας της εργατικής τάξης και των κατακτήσεών της.  Όμως σίγουρα δεν είναι αυτός ο στόχος του συστήματος.

Γι’ αυτό λοιπόν, απουσιάζει η  ιστορία του Κόμματος και εργατικού-λαϊκού κινήματος από τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, οι μαθητές στην πλειοψηφία τους, ό,τι διδάσκονται το διδάσκονται στρεβλά από τη σκοπιά των συμφερόντων της αστικής τάξης, που σαν “κόρη οφθαλμού” προσπαθεί να διαφυλάξει τη διαιώνιση της εξουσίας της.  Η ίδρυση του Επιμορφωτικού Κέντρου έρχεται να καλύψει και αυτό το κενό.  Να φέρει σε επαφή τη νέα γενιά με την ηρωική ιστορία της εργατικής τάξης και του Κόμματός της.

Στόχος, λοιπόν, του Επιμορφωτικού Κέντρου “Χαρίλαος Φλωράκης”, είναι να συμβάλλει στην μορφωτική δουλειά των στελεχών και των μελών του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, των φίλων του κόμματος και της οργάνωσης.  Να μεταλαμπαδεύσει στις νέες γενιές των κομμουνιστών και γενικότερα των λαϊκών αγωνιστών την ιστορική πείρα των αγώνων της εργατικής τάξης και του ΚΚΕ. Να στηρίξει τους μελετητές και τους ερευνητές που ασχολούνται με τα θέματα αυτά, καθώς και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τα σχολεία, τις οργανώσεις του λαϊκού κινήματος, τους επιστημονικούς φορείς που θέλουν να γνωρίσουν την ιστορία του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα. Θα είναι πολύτιμη εμπειρία η οργανωμένη επίσκεψη στο Επιμορφωτικό Κέντρο, σχολείων, σωματείων, απεργιακών επιτροπών, επιτροπών αγώνα, μαζικών φορέων.

Για την απόφαση της ΚΕ  να ιδρύσει το Επιμορφωτικό Κέντρο, μας μίλησε ο Νίκος Παπαγεωργάκης, μέλος του τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ.

«Για τα Κομματικά και Κνίτικα μέλη, στην αντιπαράθεσή τους με τις άλλες ιδεολογίες, πρέπει να μελετούν την ιστορία του ΚΚΕ, που είναι μπόλικη, γιατί μας διδάσκει την ταξική πάλη.  Η βιβλιοθήκη και το αρχείο είναι όπλα που χρειάζονται. Με βάση αυτό πορευόμαστε και με βάση αυτό πήραμε την απόφαση για την ίδρυση του Κέντρου.  Δεν αφορά μόνο ειδικές ομάδες, ερευνητές και επιστήμονες, βέβαια και αυτούς, αλλά κυρίως αφορά όλα τα μέλη του Κόμματος και της ΚΝΕ, ώστε να αποκτήσουν τριβή με τη μαρξιστική μελέτη.  Ειδικά τώρα, που ο αντικομμουνισμός εντείνεται, η ιδεολογική αντιπαράθεση είναι πολύ πιο σύνθετο και αναγκαίο καθήκον.  Και πώς θα απαντάς και θα πείθεις; Θα απαντάς με βάση τα ντοκουμέντα.  Λένε ας πούμε πώς ο Στάλιν έδωσε τους Εβραίους στους Γερμανούς, δεν μπορούν όμως να το αποδείξουν.  Όμως όταν εμείς λέμε ότι  η ελληνική κυβέρνηση τα έδωσε όλα στους Άγγλους, υπάρχουν στοιχεία που το τεκμηριώνουν.  Αγγλικές εφημερίδες της εποχής στα ελληνικά, που δείχνουν ξεκάθαρα ότι εχθρός τους δεν ήταν οι Γερμανοί αλλά το ΚΚΕ.

Βέβαια πέρα από αυτά υπάρχει και το ζήτημα της επαφής με την κοσμοθεωρία μας στο σύνολό της, κάτι στο οποίο επίσης βοηθάει το Κέντρο.»


Σπάνιο αρχειακό υλικό

Το υλικό που διατίθεται μπορεί να χαρακτηριστεί “σπάνιο” αφού δεν είναι εύκολη η καθημερινή πρόσβαση σε τέτοιου είδους ντοκουμέντα.  Μπορεί ένα κομμάτι του να βρίσκεται και σε άλλα ιδρύματα αλλά η πρόσβαση δεν είναι εύκολη.

Το Επιμορφωτικό Κέντρο περιλαμβάνει βιβλιοθήκη με 3.000 περίπου τίτλους βιβλίων, τα περισσότερα από τα οποία προέρχονται από το προσωπικό αρχείο του συντρόφου Χαρίλαου Φλωράκη, ενώ τα υπόλοιπα συγκεντρώθηκαν από δωρεές μελών και φίλων του Κόμματος. Εντυπωσιακός είναι και ο όγκος του ηλεκτρονικού αρχείου, που περιλαμβάνει 40.000 ντοκουμέντα, πρωτογενείς πηγές ολόκληρης της ιστορίας του ΚΚΕ και του λαϊκού κινήματος, αλλά και ένας μεγάλος αριθμός εντύπων της απέναντι ταξικά πλευράς. Ακόμα, υπάρχουν ντοκουμέντα από αρχεία που προσέφεραν ερευνητικά κέντρα, όπως το ΕΛΙΑ (Ελληνικό Λογοτεχνικό Ιστορικό Αρχείο), το αρχείο της Βουλής και η Εθνική Βιβλιοθήκη.

Το αρχειακό υλικό χωρίζεται σε ενότητες, οι οποίες αφορούν σε κομματικά υλικά, ντοκουμέντα, αποφάσεις συνεδρίων, συνδιασκέψεων, υλικά της ΚΝΕ, στον τύπο της Εθνικής Αντίστασης και σε έντυπα της περιόδου του εμφυλίου πολέμου και της εποποιίας του ΔΣΕ, κατά βάσην υλικά του ΕΑΜ, του ΚΚΕ και των κομμάτων που συμμετείχαν στο ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ, της ΕΠΟΝ, της Εθνικής Αλληλεγγύης, της ΠΕΕΑ.  Περιλαμβάνει ακόμα όλα τα τεύχη της ΚΟΜΕΠ, όλα τα φύλλα του “Ριζοσπάστη” και αποσπάσματα από το ραδιοφωνικό σταθμό του ΔΣΕ “Ελεύθερη Ελλάδα” , της περιόδου 1947-1948.

Από το χώρο δεν θα μπορούσαν φυσικά να λείπουν και προσωπικά αντικείμενα του Χ. Φλωράκη, όπως το γραφείο του, φωτογραφίες, τα παράσημά του, βιβλία που διάβαζε στην εξορία.

 

Πλαίσιο Λειτουργίας

Το Επιμορφωτικό Κέντρο Βιβλιοθήκη- Αρχείο “Χαρίλαος Φλωράκης” εντάσσεται στα Επιμορφωτικά Κέντρα της ΚΕ του ΚΚΕ, η οποία και το διευθύνει και είναι ελεύθερο στο κοινό.

Το ίδιο το αρχείο, καθώς και τα πνευματικά δικαιώματα του αρχείου του Κέντρου, ανήκουν στην ΚΕ του Κόμματος και δεν επιτρέπεται χωρίς την έγγραφη άδεια της ΚΕ, η χρήση των εγκαταστάσεων του Κέντρου για εκτέλεση επιχορηγούμενων ερευνητικών προγραμμάτων ή εμπορική εκμετάλλευση ή έντυπη και κάθε άλλη αναφορά. Οποιαδήποτε προσφορά στο Κέντρο είναι προσφορά προς την ΚΕ του ΚΚΕ για την ενίσχυση των πόρων και των μέσων λειτουργίας του, τη βελτίωση της υποδομής του, τον εμπλουτισμό του με συλλογές ιστορικού υλικού της βιβλιοθήκης και του αρχείου, καθώς και των διαδικτυακών μέσων.

Το Κέντρο περιοδικά λειτουργεί και ως χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων, σχετικών με την ιστορία του Κόμματος και των κοινωνικών και εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων της εργατικής τάξης τόσο στην Ελλάδα όσο και στον κόσμο, για το σοσιαλισμό-κομμουνισμό. Οι οργανώσεις της ΚΝΕ στο παρελθόν έχουν αξιοποιήσει το Κέντρο για τέτοιου είδους εκδηλώσεις, οι φοιτητικές ΟΒ της ΚΝΕ των Τμημάτων Ιστορίας και Πολιτικών Επιστημών διοργάνωσαν στο χώρο εκδήλωση με θέμα την επανέκδοση ντοκουμέντων του 2ου Συνεδρίου της Κομμουνιστικής Διεθνούς, με την Ελένη Μπέλου, μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, ενώ οι εργατικοί τομείς της Οργάνωσης Αθήνας της ΚΝΕ διοργάνωσαν εκδήλωση όπου παρουσιάστηκε το βιβλίο του Γιώργου Μαυρίκου “Το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα (1918-1948) – Δύο γραμμές σε διαρκή αντιπαράθεση”.  Η εμπειρία από τέτοιου είδους εκδηλώσεις είναι μόνο θετική, καθώς τόσο τα μέλη όσο και οι οπαδοί του Κόμματος και της ΚΝΕ βγαίνουν πιο ατσαλωμένοι απέναντι στην αντικομμουνιστική προπαγάνδα, εξοπλισμένοι με την εμπειρία και την ιστορική πείρα του Κόμματός μας, ανεκτίμητο εφόδιο για κάθε  κομμουνιστή και κομμουνίστρια, για κάθε νέο και νέα που παλεύει και συσπειρώνεται στο πλευρό του ΚΚΕ.

Σήμερα που η αντικομμουνιστική επίθεση εντείνεται, αναδεικνύεται όσο ποτέ άλλοτε η ανάγκη να παλέψουν όλοι και να διεκδικήσουν την ιστορική αλήθεια που στερούν από το λαό.  Μια αλήθεια που θα βασίζεται σε επιστημονικές μελέτες και αρχεία και όχι στην αποσπασματική αξιοποίηση “στοιχείων”  για να φτιαχτεί τελικά μια ιστορική πραγματικότητα στα μέτρα των εκμεταλλευτών.

Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ βρίσκονται στην πρωτοπορία αυτής της προσπάθειας, με κύριο γνώμονα ότι από την ιστορία οι κομμουνιστές αντλούν διδάγματα, δύναμη και αισιοδοξία για τους αγώνες που συνεχίζονται μέχρι την τελική νίκη των λαών.


 

DVD

Η “New Star” κυκλοφορεί μια σειρά DVD, αφιερωμένων στην Οκτωβριανή επανάσταση, και στον ηγέτη της Β. Ι. Λένιν. Στη σειρά περιλαμβάνονται κατά κύριο λόγο πολλά και δυσεύρετα σοβιετικά ντοκιμαντέρ βιογραφικού και ιστορικού περιεχομένου.

 

“Οχτώβρης” (1928)

Ιστορικό

Σενάριο: Τζων Ριντ

Σκηνοθεσία: Σεργκέι Αιζενστάιν

 

“Τρία τραγούδια για τον Λένιν” (1934)

Ντοκιμαντέρ

Σενάριο, Σκηνοθεσία: Τζίγκα Βερτόφ

 

“Ο Λένιν τον Οχτώβρη” (1937)

Βιογραφία/Ιστορικό

Σενάριο: Αλεξέι Κάπλερ

Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Ρομμ, Ντμίτρι Βασιλιέφ

 

“Β.Ι. Λένιν, Σελίδες μιας μεγαλειώδους ζωής” (1958)

Ντοκιμαντέρ

Σενάριο: Σ. Ντρομπασένκο

Σκηνοθεσία: Σ. Πουμπιάνσκαια

 

“Ο Λένιν ζει” (1969)

Ντοκιμαντέρ

Σενάριο, σκηνοθεσία: Μ. Ρομμ, Μ. Σλαβίνσκαϊα

 

“Ο Λένιν και ο χρόνος” (1980)

Ντοκιμαντέρ

Σενάριο, Σκηνοθεσία: Λ. Κρίστη

 

“Το δύσκολο πόστο του επαναστάτη” (1982)

Ντοκιμαντέρ

Σενάριο: Ε. Ιάκοβλεφ

Σκηνοθεσία: Ι. Βεσσαράμποβ

 

“Βλαδίμηρος Ίλιτς Λένιν” (1982)

Ντοκιμαντέρ

Σενάριο, σκηνοθεσία: Β. Μπελιάεφ, Μ. Σλαβίνσκαϊα

 

“Βιογραφία του Β.Ι. Λένιν” (1983)

Ντοκιμαντέρ

Σενάριο: Ι. Ιαροπόλοβ

Σκηνοθεσία: Α. Ζενιάκιν