st2

12.

ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ  της μορφής στην τέχνη του σοσιαλιστικού ρεαλισμού έχουν τα λόγια του σ. Στάλιν για το περιεχόμενο και τη μορφή. Τα αναφέρουμε συνοπτικά.

Στη σχέση περιεχομένου και μορφής, το περιεχόμενο παίζει απο­φασιστικό ρόλο. «Στην πορεία της εξέλιξης, γράφει ο Στάλιν, το περιε­χόμενο προηγείται από την μορφή». Αυτό όμως καθόλου δε θα πει πώς

»το περιεχόμενο μπορεί να υπάρξει δίχως τη μορφή…  Το περιεχό­μενο δε μπορεί να υπάρξει δίχως τη μορφή…»

Η μορφή δεν είναι τίποτε άλλο παρά η συγκεκριμένη εκδήλωση του περιεχομένου. Και γι’αυτό το περιεχόμενο είναι πάντα έτσι είτε αλλιώς διαμορφωμένο και η μορφή είναι περιεκτική. Και γι’ αυτό υπάρχει ενότητα ανάμεσα στο περιεχόμενο και στη μορφή. Ενότητα και όχι ταυτότητα, στο σημείο αυτό μας κάνει προσεκτικούς ο σ. Στάλιν.

»Η σκέψη, έγραψε, πως η ιδέα είναι μορφή της ύπαρξης καθόλου δε σημαίνει πως τάχα. η συνείδηση, από τη φύση της, είναι η ίδια η ύλη» (Στάλιν, στην εφημερίδα της Γεωργίας »Αχάλι τσχόβρεμπα» αριθ. 7, 23 του Ιούνη 1906).

Το περιεχόμενο και η μορφή μπορεί να είναι στον ένα ή στον άλλο βαθμό διαφορετικά. Ο βαθμός ανεπάρκειας στην αντιστοιχία περιεχομένου και μορφής καθορίζεται, πρώτα απ’ όλα, απ’ το αν υπάρχει  καθυστέρηση της μορφής από το περιεχόμενο.

»Είναι φανερό, γράφει ο σ. Στάλιν, πως στην αρχή αλλάζει η ύλη κ’ υστέρα αλλάζουν αντίστοιχα η συνείδηση και τ’ άλλα πνευματικά φαινόμενα* η εξελιξη της ιδεαλιστικής πλευράς μένει πίσω από την έξελιξη των υλικών συνθηκών. Αν ονομάσουμε περιεχόμενο την υλική πλευρά, τις εξωτερικές συνθήκες, το είναι κλπ, πρέπει να ονομάσουμε μορφή την ιδεολογική πλευρά, τη συνείδηση κλπ. του φαινομένου. Από δω βγαίνει η γνωστή θέση του υλισμού : στην πορεία της εξέλιξης το περιεχόμενο προηγείται από τη μορφή, η μορφή μένει πίσω απο το περιεχόμενο. Το ίδιο πρέπει να πούμε και για την κοινωνική ζωή. Κ’ εδώ η υλική εξέλιξη προηγείται από την ιδε­ολογική εξέλιξη. Κ’ εδώ η μορφή μένει πίσω από το περιεχόμενο. Ο επιστημονικός σοσιαλισμος δεν υπήρχε ακόμα ούτε κατά διάνοια, ενώ υπήρχε κιόλας το κεφαλαιοκρατικό σύστημα και διεξάγονταν έντονη ταξική πάλη* πουθενά δεν είχε ακόμα εμφανιστεί η σοσιαλιστική ιδέα, ενώ η πορεία της παραγωγής είχε πια κοινωνικό χαρακτήρα.

»Γι αυτό, γράφει ο Μαρξ, η κοινωνική συνείδηση των ανθρώπων δεν καθορίζει το είναι τους, αλλα αντίθετα το κοινωνικό τους είναι καθορίζει τή συνείδησή τους» (Κ. Μαρξ, Κριτική της πολιτικής οικονομίας). Έτσι σύμφωνα με το Μαρξ, η οικονομική εξέλιξη αποτελεί την υλική βάση της κοινωνικής ζωής, το περιεχόμενό της, ενώ η νομικοπολιτική και θρησκευτικοφιλοσοφική εξέλιζη αποτελεί την ιδεολογική μορφή αυτού του περιεχομένου, το »εποικοδόμημα της» γι’ αυτό ο Μαρξ λέει : »Με την αλλαγή της οικονομικής βάσης, συντελείται λίγο πολύ γρήγορα η ανατροπή σε ολόκληρο το τεράστιο εποικοδόμημα» (στο ίδιο έργο).

Μα και στη ζωή πρώτα μεταβάλλονται οι εξωτερικές υλικές συνθήκες κ’ έπειτα οι σκέψεις των ανθρώπων, η κοσμοθεωρία τους. »Η εξέλιξη του περιεχομένου προηγείται από τη γέννηση και την ανάπτυξη της μορφής».

Το συγκεκριμένο περιεχόμενο απαιτεί για την πλήρη του έκφραση τη συγκεκριμένη αντίστοιχή του μορφή, για τη μια όμως ή την άλλη αιτία δεν την αποκτά πάντα και σε όλες τις περιπτώσεις. Έτσι ανά­μεσα στο συγκεκριμένο περιεχόμενο και στη μορφή παρατηρείται μια αντίθεση, μια σύγκρουση.

»Η συνείδηση και τo είναι, η ιδέα και η ύλη, γράφει ο Στάλιν, είναι δυο διαφορετικές μορφές του ίδιου φαινομένου που ονομάζεται γενικά φύση. Λοιπόν, η μια δεν αρνείται την άλλη, ταυτόχρονα όμως δεν παρου­σιάζουν και το ίδιο φαινόμενο.

Αυτό δεν αντιφάσκει καθόλου στο ότι υπάρχει σύγκρουση ανάμεσα στη μορφή και στο περιεχόμενο. Το ζήτημα είναι ότι η σύγκρουση αυτή υπάρχει όχι γενικά ανάμεσα στο περιεχόμενο και στη μορφή, αλλά ανά­μεσα στην παλιά μορφή και στο καινούριο περιεχόμενο, που ζητάει την και­νούρια μορφή και τείνει σ’ αυτή» (Στάλιν, Αναρχισμός ή σοσιαλισμός, εφημ, »Αχάλι τσχοβρέμπα», αριθ. 7, 25 του Δεκέμβρη 1906).

Αποκαλύπτοντας την ουσία της σύγκρουσης (αντίθεσης) ανάμεσα στο συγκεκριμένο περιεχόμενο και στη μορφή, ο σ. Στάλιν αναφέρει μια σειρά από καταστάσεις που μπορεί να δημιουργηθούν. Έτσι πχ. το «καινούριο» περιεχόμενο μπορεί να είναι «αναγκασμένο» να περιβληθεί προσωρινά παλιά «μορφή».

»To περιεχόμενο δε μπορεί να υπάρξει δίχως μορφή* το ζήτημα όμως είναι ότι τούτη ή η άλλη μορφή, επειδή υστερεί από το περιεχόμενο, ποτέ δεν ανταποκρίνεται πέρα για πέρα σ’ αυτό το περιεχόμενο κ’ έτσι συχνά το καινούριο περιεχόμενο αναγκάζεται να περιβληθεί προσωρινά την παλιά μορφή κι αυτό προκαλεί τη σύγκρουση ανάμεσα τους» (Στάλιν, στο ίδιο έργο).

Μπορεί να υπάρξει και μια άλλη κατάσταση, οπότε στην και­νούρια μορφή δίνεται ένα περιεχόμενο που δεν ανταποκρίνεται σ’αύτη.

»Τα κολχόζ είναι η σοσιαλιστική μορφή για την οικονομική ορ­γάνωση, όπως τα σοβιέτ είναι η σοσιαλιστική μορφή για την πολιτική οργάνωση. Τόσο τα κολχόζ όσο και τα σοβιέτ, είναι οι μεγαλύτερες  κατα­κτήσεις της επανάστασής μας, οι μεγαλύτερες κατακτήσεις της εργατικής τάξης. Ωστόσο τα κολχόζ και τα σοβιέτ αποτελούν μονάχα μορφή της οργάνωσης, σοσιαλιστική είναι αλήθεια, παρ’ ολα αυτά όμως, μορφή της οργάνωσης. Το παν εξαρτάται από το περιεχόμενο που θα δωθεί σ’ αυτή τη μορφή. Γνωρίζουμε περιπτώσεις, που τα σοβιέτ των εργατών και των στρατιωτών βουλευτών υποστήριζαν ένα ορισμένο διάστημα την αντεπα­νάσταση ενάντια στην επανάσταση. Αυτό π.χ. συνέβηκε στη χώρα μας στα 1917. Καθοδηγούσαν τα σοβιέτ οι μενσεβίκοι και οι εσέροι και τα σοβιέτ στή­ριζαν την αντεπανάσταση σε βάρος της επανάστασης. Το ίδιο έγινε και στη Γερμανία στο τέλος του 1918, όταν καθοδηγούσαν τα σοβιέτ οι σοσιαλδημο­κράτες και στήριζαν την αντεπανάσταση σε βάρος της επανάστασης. Συνεπώς δεν πρόκειται μόνο για τα σοβιέτ σαν μορφή οργάνωσης, αν και αυτή η μορφή αποτελεί η ίδια μια από τις μεγαλύτερες καταχτήσεις της επανάστα­σης. Πρόκειται πρώτα απ’ ολα για το περιεχόμενο της δουλειάς των σοβιέτ, για το χαρακτήρα αυτής της δουλειάς. Πρόκειται για το ποιος ακριβώς καθοδηγεί τα σοβιέτ, οι επαναστάτες ή οι αντεπαναστάτες» (Στάλιν, Για τη δουλειά στο χωριό).

Υπογραμμίζοντας την προτεραιότητα του περιεχομένου πάνω στη μορφή, ο Στάλιν τόνισε πολλές φορές πως η μορφή δεν είναι στοιχείο αδιάφορο ή παθητικό σχετικά με το περιεχόμενο. Η μορφή μπορεί να δυσκολέψει την έκφραση ορισμένου περιεχομενού ή, αντίθετα, να βοη­θήσει στην πιο σαφή έκφρασή του. Από δώ βγαίνει και η σπουδαιότητα της μορφής.

Απ’ όλες αυτές τις θέσεις για την τέχνη βγαίνουν σπουδαιότατα συμπεράσματα. Οι σοβιετικοί καλλιτέχνες πρέπει ν’ αγωνιστούν για μια μορφή τέτοια, που να εκφράζει όλο τον πλούτο του σοσιαλιστικού περιεχομένου και που να ανταποκρίνεται πλέρια και σωστά σ’ αυτό.

Η τέχνη του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, που στο ιδεολογικό της περιεχόμενο είναι η έκφραση της σοσιαλιστικής κομματικότητας, πρέπει στη μορφή της να ξεχωρίζει με την καθορισμένη της διαύγεια και σα­φήνεια. Της είναι ξένη η ψεύτικη, καθαρά τυπική, επιτηδευμένη προσ­ποίηση. Η απλότητα και η ειλικρίνεια είναι τα φυσικά της γνωρίσματα. Εννοείται, την απλότητα του σοσιαλιστικού ρεαλισμού πρέπει να την καταλαβαίνουμε σαν έκφραση ανώτερης ρεαλιστικής δεξιοτεχνίας.

Ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός, σαν ανώτερος τύπος τέχνης, καθορί­ζει και την ανώτερη καλλιτεχνική δεξιοτεχνία της μορφής.

Γι’ αυτό ακριβώς ο σ. Στάλιν επίμονα βάζει μπροστά και στους λογοτέχνες και στους μουσικούς και στους αρχιτέκτονες και στους ερ­γάτες της κινηματογραφικής τέχνης το πρόβλημα της ποιότητας.

»Η σοβιετική εξουσία, έλεγε χαιρετίζοντας τους εργάτες της σοβιετι­κής κινηματογραφίας, περιμένει από τους ανώτερους δασκάλους της τέχνης σας να εισδύσουν αποφασιστικά σε καινούριες περιοχές »της πιο σπουδαίας» (Λένιν) και της »πιο μαζικής» (Στάλιν) τέχνης του κινηματογράφου».

»Εδώ και δυο χρόνια, διηγόνταν ο Μ. Γκόρκι στα 1934, ο Ιωσήφ Στάλιv, φροντίζοντας για την ποιοτική ανύψωση της λογοτεχνίας, είπε στους κομμουνιστές συγγραφείς: »διδαχτείτε να γράφετε από τους εξωκομματικούς. Xωρίς να μιλήσω αν μάθανε κάτι οι κομμουνιστές από τους εξωκομ­ματικούς καλλιτέχνες, πρέπει να σημειώσω πως οι εξωκομματικοί έμαθαν από το προλεταριάτο να σκέφτονται αρκετά καλά» (Μ. Γκόρκι, Τελι­κός λόγος στο Πανενωσιακό συνέδριο των σοβιετικών συγγραφέων, εκδ. 1937).

Ο ανώτερος τύπος τέχνης, ο τύπος της συνεπούς ρεαλιστικής τέ­χνης, χαρακτηρίζεται από τη μεγαλύτερη σαφήνεια και είναι προσιτός στις μάζες, δημιουργείται και θα δημιουργείται με την ενεργό συμμε­τοχή των ίδιων των εργαζόμενων μαζών. Οι εργαζόμενες μάζες, που ενδιαφέρονται για την ανώτερη τέχνη, θα διορθώνουν με την κριτική τους την ανάπτυξή της, υποστηρίζοντας κάθε υγιές και θετικό και απορίπτοντας αποφασιστικά κάθε ψεύτικο και εφήμερο. Γι’ αυτό ο σ. Στάλιν είπε κάποτε, πως κάθε εργάτης, κάθε κολχόζνικος, κάθε εργα­ζόμενος κρίνει και θα κρίνει τους εργάτες της τέχνης.

Η σχέση ανάμεσα στο περιεχόμενο και στη μορφή της τέχνης παρουσιάζεται σαν διαλεχπκή ενότητα. Ο αποφασιστικός ρόλος σ’αυτή την ενότητα ανήκει πάντα στο περιεχόμενο. Η διαλεκτική ενότητα του περιεχομένου και της μορφής, στην ιστορία της τέχνης, είναι ενό­τητα που κινείται, μεταβάλλεται καυ παίρνει τις πιο διαφορετικές εκφράσεις, αναλογα με τις συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες της κοινωνικής ταξικής πάλης. Ο αγώνας για το καινούριο, ανώτερο, σοσιαλι­στικό περιεχόμενο προϋποθέτει ταυτόχρονα αγώνα για μια καινούρια σοσιαλιστική μορφή, που να εκφράζει ακριβώς το περιεχόμενό της. Αυτές είναι οι βασικές, καθοδηγητικές θέσεις του σ. Στάλιν, που βγαί­νουν από τις υποδείξεις του σχετικά με τη μορφή και το περιεχόμενο στη φιλοσοφία και την κριτική της τέχνης.

st1

13.

ΣΗΜΕΙΩΝΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ προλεταριακής τέχνης και ιδιαίτερα της λογοτεχνίας, ο Λένιν έγραφε στα 1905 :

»Η λογοτεχνία αυτή θα είναι ελεύθερη, γιατί η ιδέα του σοσιαλισμού και η συμπάθεια για τους εργαζομένους κι όχι η πλεονεξία και η επιδίωξη καρριέρας θα προσελκύσουν στις γραμμές της όλο και καινούριες δυνάμεις.

Η λογοτεχνία αυτή θα είναι λογοτεχνικά ελεύθερη, γιατί δε θα εξυπηρετεί τη χορτάτη ηρωΐδα, τους »10.000 ανώτερους» που υποφέρουν από πα­χυσαρκία, αλλά τα εκατομμύρια και τις δεκάδες εκατομμύρια εργαζόμενους που αποτελούν το άνθος της χώρας, τη δύναμή της και το μέλλον της» (Λένιν, Άπαντα, VIII).

Η τέχνη και ιδιαίτερα η λογοτεχνία έγιναν πραγματικά ελεύθε­ρες. Η τέχνη και η λογοτεχνία έγιναν προσιτές στις πλατειές μάζες των εργαζομένων. Η τέχνη και η λογοτεχνία έγιναν κτήμα των μαζών.

Η σοσιαλιστική κοινωνία, όπου καταργήθηκε η εκμετάλλευση του ανθρώπου από τον άνθρωπο, όπου τα μέσα και τα εργαλεία της παραγωγής ανήκουν στο λαό, όπου πραγματοποιείται στην πράξη το πιο συνεπές δημοκρατικό σύνταγμα, εξασφαλίζει στους εργαζόμενους πραγματική ελευθερία σ’ όλα τα επίπεδα της ζωής, μαζί και στην τέχνη.

»Χτίσαμε αυτή την κοινωνία, λέει ο σ. Στάλιν, όχι για να περιορίσουμε την ατομική ελευθερία, αλλά για να αισθάνεται η ανθρώπινη προσωπικό­τητα πραγματικά ελεύθερο τον εαυτό της. Τη χτίσαμε για την πραγματική ατομική ελευθερία, ελευθερία δίχως εισαγωγικά. Μου είναι δύσκολο να φαν­ταστώ τι είδους »ατομική ελευθερία» έχει ένας άνεργος που γυρίζει νη­στικός και δε βρίσκει που να προσφέρει την εργασία του. Πραγματική ελευ­θερία υπάρχει μόνον εκεί όπου καταργήθηκε η εκμετάλλευση, όπου ο ένας δεν καταπιέζει τον άλλον, όπου δεν υπάρχει ανεργία και αθλιότητα, όπου ο άνθρωπος δεν τρέμει με τη σκέψη πως αύριο μπορεί να χάσει τη δουλειά του, τη στέγη του και το ψωμί του. Μόνο σε μια τέτοια κοινωνία είναι δυ­νατή η πραγματική κι όχι στα χαρτιά ατομική και κάθε άλλη ελευθερία» (Στάλιν, Συνομιλία με τον αμερικανό δημοσιογράφο Ρόυ Χόβαρντ, 1 του Μάρτη 1936).

Ο καλλιτέχνης που γράφει και δουλεύει μέσα στις συνθήκες της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας δε μπορεί να έχει αυτή την πλήρη ελευθερία. Ο Λένιν έγραφε:

»Μήπως είστε ελεύθερος εσείς, κύριε συγγραφέα, από τον αστό εκδότη σας, από το αστικό κοινό σας, που ζητά από σας την πορνογραφία, σαν συμ­πλήρωμα της »ιερής» τέχνης; Η απόλυτη αυτή ελευθερία σας δεν είναι παρά αστική ή αναρχική φρασεολογία» (Λένιν, Άπαντα, VΙΙΙ).

Αν όμως η ελευθερία του αστού συγγραφέα, του ζωγράφου ή του ηθοποιού είναι μονάχα συγκαλυμένη (είτε υποκριτικά συγκαλυπτόμενη) εξάρτηση από το χρηματοκιβώτιο, τη δωροδοκία, στη σοσια­λιστική κοινωνία ο καλλιτέχνης αποκτά πραγματική ελευθερία, ελευ­θερία «χωρίς εισαγωγικά», όπως λέει ο σ. Στάλιν.

Δεν είναι τυχαίο πως ο Στάλιν, αφού πρότεινε στο σκηνοθέτη Ντοβζένκο, σαν συμβουλή, να γυρίσει την ταινία για το «Στσορς» ανησυχεί υστέρα και τον καλεί για να του εξηγήσει πως είναι «ελεύθε­ρος άνθρωπος», πως ο Στάλιν δεν τον υποχρεώνει σε τίποτε με τη συμβουλή του, πως μπορεί να κάνει ό,τι θέλει (βλ. παραπάνω: σελ. 20)

Μπορούν άραγε να υπάρχουν τέτοιες σχέσεις ανάμεσα στον αρχηγό του κράτους και στον καλλιτέχνη στις χώρες της κεφαλαιοκρατίας; Δε μπορούν, ούτε θα μπορέσουν ποτέ να υπάρξουν!

Οι σχέσεις αυτές είναι καρπός της νίκης του λαού, με την καθοδή­γηση του κόμματος του Λένιν και του Στάλιν. Τέτοιες σχέσεις μπορούν να υπάρχουν μόνο στη χώρα του σοσιαλισμού.

Η σοβιετική τέχνη είναι η πιο ολόπλευρα ελεύθερη, γιατί ανήκει στους εργαζόμενους, γιατί είναι κατευθείαν ανοιχτά συνδεμένη με τα εκατομμύρια των εργαζομένων, εκφράζει τα αισθήματα τους, τις σκέ­ψεις και τις επιδιώξεις τους.

Η σοβιετική τέχνη είναι η πιο ολόπλευρα ελεύθερη, γιατί όλα όσα είναι απαραίτητα για την πραγματοποίησή της βρίσκονται πέρα για πέρα στη διάθεση των εργαζομένων μαζών.

Η σοβιετική τέχνη είναι η πιο ολόπλευρα ελεύθερη γιατί οι νίκες του σοσιαλισμού εξασφαλίζουν απεριόριστη ανάπτυξη σε όλες τις ικα­νότητες και τα ταλέντα του ανθρώπου και μαζί στα καλλιτεχνικά. Σε κανένα κράτος του κόσμου δεν υπάρχει τόσο ελεύθερη τέχνη.

Αυτές είναι οι γενικές θέσεις, που βγαίνουν από τα λόγια του Στάλιν για την ελευθερία της τέχνης και ιδιαίτερα για την ελευθερία του καλλιτέχνη στην ΕΣΣΔ.

st3

14.

»Η ΚΕΦΑΛΑΙΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΓΡΑΦΕ Ο ΜΑΡΞ, ΕΙΝΑΙ εχθρική για ορισμένους κλάδους της πνευματικής παραγωγής, όπως π.χ. η τέχνη, η ποίηση». Αυτό είναι ευνόητο. Η κοινωνία, όπου ο άνθρω­πος έχει χάσει το δικαίωμα να διατηρήσει την προσωπικότητά του και μεταβάλλεται σε ανταλλακτική αξία, σε εμπόρευμα, όπου η κυρίαρχη τάξη είναι απορροφημένη από το κυνήγι του κέρδους, το κυμήγι του χρήματος, δε μπορεί να είναι ευνοϊκή για την ανάπτυξη της τέχνης.

Ο σοσιαλισμός ανοίγει πρωτόφαντες δυνατότητες για την τέχνη.

»O σοσιαλισμός λέει ο Στάλιν, μπορεί να χτιστεί μόνο με την ορμητική ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων της κοινωνίας, με την αφθονία των προϊόντων και των εμπορευμάτων, με την εύπορη ζωή των εργαζόμενων, με τη θυελλώδικη εκπολιτιστική ανάπτυξη. Γιατί σοσιαλισμός, μαρξιστικός σοσια­λισμός δε σημαίνει τον περιορισμό στις ατομικές ανάγκες, αλλά το πολύπλευρο πλάτεμα και την άνθισή τους* δε σημαίνει τον περιορισμό ή την αποχή απο την ικανοποίηση αυτών των αναγκών, αλλά την πολύπλευρη κι ολοκλη­ρωτική ικανοποίηση όλων των άναγκων που δημιουργεί ο πολιτισμός, που έχουν αναπτυγμένοι, εργαζόμενοι άνθρωποι» (Στάλιν, Ζητήματα λενι­νισμού»).

Η εξουσία του κεφαλαίου καθορίζει την εθνική ανισότητα, την εθνική, συνεπώς και την εκπολιτιστική, καταπίεση και υποδούλωση.

Μοναδικό μέσο για την κατάργηση της εθνικής, συνεπώς και της εκπολιτιστικής ανισότητας είναι η κατάργηση του καπιταλισμού, η εγ­καθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου, του σοβιετικού κρατι­κού μηχανισμού. Η ΕΣΣΔ είναι η ζωντανή μαρτυρία για μια τέτοια κατάσταση. Η ανεπάρκεια του κεφαλαιοκρατικού καθεστώτος και η υπεροχή του σοσιαλιστικού καθεστώτος είναι ολοφάνερη.

Ενώ οι χώρες, που βρίσκονται κάτω από το ζυγό της ιμπεριαλι­στικής αστικής τάξης, βαδίζουν ιστορικά αναπόφευκτα στη χειροτέρεψη της υλικής και ηθικής κατάστασης, στην κατάπτωση του πολι­τισμού, στην πνευματική βαρβαρότητα, η ΕΣΣΔ, με την καθοδήγηση του κόμματος του Λένιν και  του Στάλιν, μεταβλήθηκε σε χώρα που δε γνωρίζει κρίση και ανεργία, δε γνωρίζει αθλιότητα και οικονομική καταστροφή, δε γνωρίζει εθνικά μίση και προσφέρει στους πολίτες της όλες τις δυνατότητες για μια εύπορη και πολιτισμένη ζωή.

Με την καθοδήγηση του κόμματος του Λένιν και του Στάλιν, η σοβιετική χώρα έγινε μια πρωτοπόρα βιομηχανική χώρα, η χώρα της πιο μεγάλης στον κόσμο σοσιαλιστικής γεωργίας, η χώρα όπου πλούσια ανθίζει η λαϊκή λογοτεχνία, το λαϊκό θέατρο, η λαϊκή μουσική, η λαϊκή ζωγραφική κι αρχιτεκτονική.

Η μεγαλοφυία του Στάλιν, που συνεχίζει το έργο του Λένιν, οδηγεί σε λαμπρές νίκες στην περιοχή της τέχνης, όπως και σε άλλες περιοχές της σοσιαλιστικής οικοδόμησης.

Χαρακτηρίζοντας στα 1927 τις επιτυχίες της Οκτωβριανής Επανάστασης στα δεκάχρονα της, ο Στάλιν υπογράμμιζε πως ένα από τα σπουδαιότερα αποτελέσματά της είναι η οριστική διάλυση του αστικού θρύλου για την ανικανότητα των μη ευρωπαϊκών λαών να γίνουν φο­ρείς του πολιτισμού.

»Πρώτα υπήρχε ή γνώμη, λέει, πως ο κόσμος από την αρχή της ύπαρ­ξής του ήταν χωρισμένος σε κατώτερες και ανώτερες φυλές, σε μαύρους και λευκούς και πως οι πρώτοι είναι ανίκανοι για τον πολιτισμό και είναι καταδι­κασμένοι να γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης και οι δεύτεροι είναι οι μο­ναδικοί φορείς του πολιτισμού και προορισμένοι να εκμεταλλεύονται τους πρώτους. Τώρα μπορούμε να πούμε πως ο θρύλος αυτός ανατράπηκε και πετάχτηκε στα άχρηστα. Ένα από τα σπουδαιότερα αποτελέσματα της Οχτωβριανής επανάστασης είναι το γεγονός πως έδωσε θανάσιμο χτύπημα σ’ αυτό το θρύλο, δείχνοντας στην πράξη, πως οι απελευθερωμένοι μη ευρωπαϊκοί λαοί, τραβηγμένοι, στην κοίτη της σοβιετικής εξέλιξης, δεν είναι λιγότερο ικα­νοί από τους ευρωπαϊκούς λαούς να προάγουν τον πραγματικά προοδευτικό υλικό και πνευματικό πολιτισμό» (Στάλιν, Ζητήματα λενινισμού).

Ενώ οι ιμπεριαλιστές όλων των χωρών εφαρμόζουν με τη φωτιά και με το σίδερο την αποικιακή πολιτική, καταδικάζοντας σε πνευμα­τικό σκοτάδι εκατομμύρια δήθεν »κατώτερους» λαούς, ο σ. Στάλιν οδηγεί όλους τους λαούς στον ανώτερο υλικό και πνευματικό πολιτισμό, στην ανώτερη τέχνη.

Με την καθοδήγηση του Στάλιν οι λαοί που ήταν πρώτα καταπιεζόμενοι και μαραίνονταν στο πνευματικά σκοτάδι, τώρα, δημιουργών­τας το δικό τους, εθνικό στη μορφή και σοσιαλιστικό στο περιεχόμενο πολιτισμό, ανάδειξαν περίφημους τραγουδιστές, μουσικούς και ζω­γράφους.

Απέραντοι ορίζοντες ανοίχτηκαν μπροστά σ’ αυτούς τους λαούς. Μπροστά τους ξανοίγεται ο δρόμος για την κομμουνιστική κοινωνία,

»όπου στην επιστήμη και στην τέχνη θα εξασφαλιστούν συνθήκες αρκετά ευνοϊκές για την πλήρη τους άνθιση» (Στάλιν, Ζητήματα λενινισμού).

Advertisements