Οι αντιδραστικοί ιδεολόγοι που αρνούνται την ικανότητα των εργαζομένων, των απλών ανθρώπων, για δημιουργηκή δράση, διαστρέφουν με ιδιαίτερη μανία το ρόλο των λαϊκών μαζών στην ανάπτυξη του πολιτισμού. Ο πνευματικός πολιτισμός, ισχυρίζονται, είναι αποτέλεσμα της εργασίας των »εκλεκτών» και μόνο σε μια χούφτα μεγαλοφυών ανθρώπων οφείλει η ανθρωπότητα την ανάπτυξη της επιστήμης, της λογοτεχνίας και της τέχνης.

Με την πρώτη ματιά αυτοί οι ισχυρισμοί μπορεί να φαίνονται σωστοί. Πραγματικά, σε όλους σχεδόν τους τομείς της πνευματικής δημιουργίας μπορούμε να απαριθμήσουμε μερικές δεκάδες ονόματα, όπως του Νεύτωνα, του Λομονόσοφ και του Αϊνστάιν στη φυσική, του Μεντελέγιεφ και του Μπάτλερ στη χημεία, του Δαρβίνου και του Μιτσούριν στη βιολογία, του Σαίξπηρ και του Τολστόϊ στη λογοτεχνία, του Μπετόβεν και του Τσαϊκόφσκι στη μουσική, που χωρίς αυτά θα ήταν δύσκολο ακόμα και να φανταστούμε το σημερινό πολιτισμό.

Οι μαρξιστές αποδίδουν την τιμή που πρέπει στους μεγαλοφυείς παράγοντες του πολιτισμού. Βλέπουν όμως καθαρά ότι στην ανάπτυξή του είναι ανεκτίμητη και η εισφορά των λαϊκών μαζών, των εργαζομένων. Οι μάζες έβαλαν τις βάσεις όλου του πνευματικού πολιτισμού της ανθρωπότητας, αυτές δημιούργησαν τις συνθήκες για την πρόοδό του.

Είναι γνωστό, π.χ., ότι η λογοτεχνία και η τέχνη αναπτύχθηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα αποκλειστικά σα λαϊκή δημιουργία. Τα λαϊκά επικά ποιήματα, οι μπιλίνες, τα παραμύθια, οι θρύλοι, οι παροιμίες, τα τραγούδια, χρησίμευσαν σα βάση που πάνω της αναπτύχθηκε η λογοτεχνία από τους επαγγελματίες συγγραφείς και ποιητές. Το ίδιο και η λαϊκή εικαστική και εφαρμοσμένη τέχνη και η λαϊκή αρχιτεκτονική έβαλαν τη βάση για την παραπέρα δημιουργία των καλλιτεχνών και των αρχιτεκτόνων. Η λαϊκή δημιουργία αποτελεί και σήμερα αυτοτελή καλλιτεχνική αξία, καθώς και ανεξάντλητο θησαυροφυλάκιο μορφών και παραστατικών μέσων, πηγή έμπνευσης για τους συγγραφείς και τους καλλιτέχνες. Ακριβώς στη λαϊκή δημιουργία γεννιέται και διαμορφώνεται η εθνική μορφή της τέχνης και της λογοτεχνίας κάθε χώρας.

Η δημιουργία του λαού έβαλε και τις βάσεις της επιστήμης. Μας προκαλούν κατάπληξη τα επιτεύγματα των προικισμένων επιστημόνων που ανακαλύπτουν νέες πηγές ενέργειας και θαυματουργά εμβόλια, που εφευρίσκουν εξαίρετες μηχανές και νέα υλικά, που αλλάζουν τη ζωή μας. Δεν είναι όμως λιγότερο καταπληκτικό απ’ αυτά τα επιτεύγματα το δημιουργικό κατόρθωμα των λαϊκων μαζών, που με την καθημερινή εργασία τους απόσπασαν λίγο-λίγο τα πρώτα μυστικά της φύσης, απόκτησαν τη φωτιά, ανακάλυψαν και τελειοποίησαν τα πρώτα εργαλεία εργασίας, συσσώρευσαν τις πρώτες γνώσεις για τα πράγματα και τα φαινόμενα που περιβάλλουν τον άνθρωπο.

Έτσι στα πρώτα στάδια ανάπτυξης του πολιτισμού οι εργαζόμενες μάζες ήταν οι άμεσοι δημιουργοί των πολιτιστικών αξιών.

Η κατάσταση δεν μπορούσε παρά να αλλάξει με την απόσπαση της πνευματικής εργασίας από τη χειρωνακτική, ύστερα από το γεγονός ότι η δραστηριότητα στον τομέα της λογοτεχνίας, της τέχνης και της επιστήμης, όπως και η κρατική δράση, μονοπωλήθηκε από τισ εκμεταλλευτικές κυρίαρχες τάξεις και από τα στρώματα της κοινωνίας που υπηρετουν τα συμφέροντά τους. Με ένα ολόκληρο σύστημα μέτρων, οικονομικών και πολιτικών, όλες οι βασικές μορφές της πνευματικής εργασίας, καθώς και της εργασίας στον τομέα του πολιτισμού, έγιναν προνόμιο των πλούσιων. Η αποξένωση των λαϊκών μαζών από τον πολιτισμό, η διατήρησή τους στο σκοτάδι, έγινε στα χέρια των εκμεταλλευτών μια απ’ τις εγγυήσεις της ταξικής τους κυριαρχίας.

Φυσικά, αυτές οι συνθήκες περιόρισαν τη δραστήρια συμμετοχή των εργαζόμενων μαζών στην ανάπτυξη της επιστήμης, της τέχνης και της λογοτεχνίας.

Οι ιδεολόγοι της σύγχρονης αστικής τάξης εκμεταλλεύονται πολύ αυτό το γεγονός. Υποστηρίζουν ότι οι σύνθετες μορφές της πνευματικής εργασίας, που συνδέονται με την καθοδήγηση της πολιτικής και της οικονομίας και με τη δημιουργία στον τομέα του πολιτισμού, είναι τάχα προσιτές μόνο στους »εκλεκτούς», στη λεγόμενη »elite», δηλ. στους εκπροσώπους των κυρίαρχων τάξεων της εκμεταλλευτικής κοινωνίας. Και οι λαϊκές, οι εργαζόμενοι, παρουσιάζονται από αυτούς τους »θεωρητικούς» σα διανοητικά »κατώτεροι», ικανοί μόνο για τη »χονδροειδή» χειρωνακτική εργασία.

Στην πραγματικότητα η ιδιοφυία και το ταλέντο δεν είναι ταξικό προνόμιο. Τα ταξικά προνόμια στην εκμεταλλευτική κοινωνία δίνουν μόνο τη δυνατότητα για να εκδηλωθεί η ιδιοφυία και το ταλέντο στον τομέα της πολιτικής, της επιστήμης, της τέχνης και της λογοτεχνίας. Αυτή η δυνατότητα στην ταξική κοινωνία παρέχεται συνήθως σ’ όσους προέρχονται από τις εύπορες τάξεις.

Και πρέπει να μας καταπλήσσει η δύναμη του νου, του ταλέντου και της θέλησης πολλών χιλιάδων εργαζομένων, που ακόμα και στις συνθήκες της εκμεταλλευτικής κοινωνίας μπόρεσαν να αναδειχθούν και να συμβάλουν ουσιαστικά στους πιο διαφορετικούς τομείς του πνευματικού πολιτισμού, ή ακόμα να γίνουν πολιτικοί. Η ιστορία μας δίνει πολλά τέτοια παραδείγματα. Τα αγροτόπαιδα Νεύτων και Λομονόσοφ έγιναν οι μεγαλύτεροι επιστήμονες της εποχής τους. Ο απλός ξυλοκόπος Αβραάμ Λίνκολν έπαιξε σημαντικό ρόλο στην περίοδο του εμφυλίου πολέμου στις ΗΠΑ και εκλέχτηκε πρόεδρος. Ο Μαξίμ Γκόρκυ, που προερχόταν από τη φτωχολογιά της πόλης, έγινε μεγάλος συγγραφέας. Μπορούμε να αναφέρουμε ακόμα πολλά τέτοια ονόματα. Πλάι όμως στον καθένα απ’ αυτούς υπήρχαν εκατοντάδες και χιίάδες ταλέντα από το λαό, που χάθηκαν, γιατι δεν μπόρεσαν να αναδειχθούν. Η ιστορία της εκμεταλλευτικής κοινωνίας είναι πραγματικό νεκροταφείο λαϊκών ταλέντων.

Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα του σοσιαλισμού είναι ότι βάζει τέλος σ’ αυτήν την παράλογη σπατάλη του πιο μεγάλου πλούτου της κοινωνίας, των ανθρώπινων ταλέντων. Ο σοσιαλισμός, καταργώντας όλα τα ταξικά πολιτικά και οικονομικά προνόμια, δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για την ολόπλευρη ανάπτυξη και την ορθολογική χρησιμοποίηση των ικανοτήτων του ανθρώπου, πράγμα που οδηγεί σε τεράστια επιτάχυνση της προόδου σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής.

πηγή Οι βάσεις του Μαρξισμού-Λενινισμού, Συλλογικό, Εκδ. Θεμέλιο

Advertisements