Αντίγραφο για το γραμματέα του περιοχικού γραφείου της ΚΕ της περιοχής Ιβάνοβο-Βοζνεσένσχ σ. Κολοτίλοφ

σ. Kοv!

Πήρα το σχόλιο της σ. Ρούσοβα για τη μπροσούρα της σ. Μικούλινα («Η άμιλλα των μαζών»). Οι παρα­τηρήσεις μου πάνω σ’ αυτό:

1) Η βιβλιοκρισία της σ. Ρούσοβα προκαλεί την εν­τύπωση ενός πολύ μονόπλευρου και μεροληπτικού σημειώ­ματος. Παραδέχομαι ότι δεν υπάρχει στον κόσμο κλώστρια Μπάρντινα και ότι στο Ζαριάντιε δεν υπάρχει κλω­στήριο. Παραδέχομαι επίσης ότι η φάμπρικα του Ζαριάντε «καθαρίζεται κάθε βδομάδα». Μπορούμε να παραδε­χτούμε πως ίσως η σ. Μικούλινα να παραπλανήθηκε από κάποιον αφηγητή και να έπεσε σε μια σειρά χοντροειδείς ανακριβείες, κι αυτό βέβαια είναι κακό και ασυγ­χώρητο. Μα μήπως αυτό είναι το ζήτημα; Μήπως η αξία της μπροσούρας καθορίζεται από ορισμένες ξεχω­ριστές λεπτομέρειες και όχι απ’ τη γενική κατεύθυνσή της; Ο διάσημος συγγραφέας του καιρού μας σ. Σόλοχοφ στο βιβλίο του «Ο ήσυχος Ντον» παρουσίασε μια σειρά χοντροειδέστατα λάθη και καθαρά ανακριβείς πληροφορίες για τον Σιρτσόφ, τον Ποντιόλκοφ, τον Κριβοσλίκοφ και άλλους, μα μήπως απ’ αυτό βγαίνει το συμπέρασμα ότι «Ο ήσυχος Ντον» είναι ολότελα άχρηστος και άξιζε να αποσυρθεί από την κυκλοφορία;

Πού βρίσκεται η αξία της μπροσούρας της σ. Μικούλινα; Στο ότι εκλαϊκεύει την ιδέα της άμιλλας και μεταδίνει στον αναγνώστη το πνεύμα της αμιλλας. Αυτού βρίσκεται η ουσία, κι όχι σ’ ορισμένα επιμέρους λάθη.

2) Ίσως, ύστερα απ’ τον πρόλογό μου στη μπρο­σούρα της σ. Μικούλινα, οι κριτικοί να περίμεναν από τη μπροσούρα αυτή πάρα πολλά και κάτι το ασυνήθιστο και τώρα, αφού απογοητεύτηκαν σ’ ό,τι αφορά τις προσδοκίες τους, αποφάσισαν να τιμωρήσουν γι’ αυτό τη συγγραφέα της μπροσούρας. Αυτό όμως δεν είναι σωστό ούτε δίκαιο. Η μπροσούρα της σ. Μικούλινα δεν είναι βέβαια επιστη­μονικό έργο. Η μπροσούρα της σ. Μικούλινα είναι μια αφήγηση για όσα γίνονται με την άμιλλα των μα­ζών, για την πραχτική πείρα της άμιλλας. Και τίποτε πα­ραπάνω. Δε φταίει η σ. Μικούλινα, αν ο πρόλογός μου δη­μιούργησε μια εξαιρετικά υπερβολική γνώμη για τη μπρο­σούρα της, που στην ουσία της έχει πολύ μικρές αξιώ­σεις. Δεν μπορούμε γι’ αυτό το πράγμα να τιμωρήσουμε τη συγγραφέα της μπροσούρας, καθώς και τους αναγνώστες της μπροσούρας, αποσύροντας τη μπροσούρα απ την κυ­κλοφορία. Μπορούμε ν’ αποσύρουμε απ’ την κυκλοφορία μόνο εργα που δεν έχουν σοβιετική κατεύθυνση, έργα αν­τικομματικά, αντιπρολεταριακά. Στη μπροσούρα της σ. Μικούλινα δεν υπάρχει τίποτε το αντικομματικό και το μη σοβιετικό.

3) Η σ. Ρούσοβα αγανάχτησε ιδιαίτερα απ’ το γε­γονός ότι η σ. Μικούλινα «παραπλάνησε το σ. Στάλιν».  Δεν μπορούμε να μην εκτιμήσουμε τη φροντίδα που εδειξε στην περίπτωση αυτή η σ. Ρούσοβα για το σ. Στάλιν. Όμως δε νομίζω ότι τη φροντίδα αυτή την προκαλεί κά­ποια ανάγκη.

Πρώτο, δεν είναι και τόσο εύκολο «να παραπλανηθεί ο σ. Στάλιν».

Δεύτερο, δε μετανοιώνω καθόλου που προλόγισα μια μ έ τ ρ ι α ς αξίας μπροσούρα ενός άγνωστου στο φι­λολογικό κόσμο ανθρώπου, γιατί νομίζω ότι η μπροσούρα της σ. Μικούλινα, παρά τα μεμονωμένα και ίσως και χοντροειδή λάθη της, θα δώσει στις εργατικές μάζες μεγάλο οφελος.

Τρίτο, είμαι κατηγορηματικά αντίθετος στο να γρά­φονται πρόλογοι μόνο για τις μπροσούρες και τα βιβλία των φιλολογικών «μεγιστάνων», των φιλολογικών «αξιών», των «κορυφαίων» κτλ. Νομίζω πως είναι καιρός να ξε­κόψουμε απ’ αυτή την αριστοκρατική συνήθεια ν’ αναδείχνουμε τους φιλολογικούς «μεγιστάνες» που ήδη είναι αναδειγμένοι και που απ’ το «μεγαλείο» τους βαριανα­στενάζουν οι νεαρές μας, άγνωστες σε όλους κι απ’ όλους λησμονημένες, φιλολογικές μας δυνάμεις.

Έχουμε εκατοντάδες και χιλιάδες ικανούς νέους, που με όλες τους τις δυνάμεις προσπαθούν ν’ ανοίξουν δρόμο απ’ τα κάτω προς τα πάνω, για να συνεισφέρουν κι αυ­τοί στο κοινό θησαυροφυλάκιο της ανοικοδόμησής μας. Όμως συχνά οι προσπάθειές τους πάνε στα χαμένα, για­τί κάθε τόσο τους καταπνίγει η έπαρση των φιλολογικών «αξιών», η γραφειοκρατία και η απονιά μερικών οργανώσεών μας, τέλος, η ζήλεια (που ακόμα δε μεταβλήθηκε σε άμιλλα) των συνομίληκών τους. Ένα απ’ τα καθήκοντά μας είναι να σπάσουμε αυτό το συμπαγές τείχος και να δόσουμε διέξοδο στις νεαρές δυνάμεις που είναι ολό­κληρες λεγεώνες. Ο πρόλογός μου στη μέτριας αξίας μπροσούρα ενός άγνωστου στο φιλολογικό κόσμο συγγραφέα είναι μια προσπάθεια να γίνει ένα βήμα προς την κατεύθυνση της επίλυσης αυτού του καθήκοντος. Εγώ και στο μέλλον θά γράφω προλόγους μόνο για τις απλές και με όχι αξιώσεις μπροσούρες των απλών και άγνωστων συγγραφέων που ανήκουν στις νεαρές μας δυνάμεις. Ίσως το φέρσιμό μου αυτό να μην άρεσει σε μερικούς που τρέφουν λατρεία για τα αξιώματα. Μα τι με νοιάζει; Γε­νικά δεν είμαι καθόλου από κείνους που τρέφουν λατρεία για τα αξιώματα…

4) Νομίζω πως οι σύντροφοι του Ιβάνοβο-Βοζνεσένσκ θα πρεπε να καλέσουν τη σ. Μικούλινα στο Ιβάνοβο- Βοζνεσένσκ και «να της τραβήξουν τ’ αφτιά» για τα λά­θη που έκανε. Δεν έχω καμιά αντίρηση και για ένα γερό κατσάδιασμα της σ. Μικούλινα στον τύπο για τα λάθη της. Είμαι όμως κατηγορηματικά αντίθετος στο να τη σπρώξουμε στον πάτο και να βάλουμε σταυρό στην αναμφισβήτητα ικανή αυτή συγγραφέα.

Όσο για το ζήτημα ν’ αποσύρουμε απ’ την κυκλο­φορία τη μπροσούρα της σ. Μικούλινα, νομίζω πως η εξω­φρενική αυτή σκέψη θά πρεπε να μείνει «χωρίς συνέπειες».

Με κομμουνιστικούς χαιρετισμούς

I. Στάλιν

9 τού Ιούλη 1929

πηγή 12 τόμος των απάντων του Στάλιν

Advertisements