Το σενάριο «Σουβόροφ» έχει ελλείψεις. Είναι ισχνό και φτωχό σε περιεχόμενο. Είναι καιρός να σταματήσει η παρουσίαση του Σουβόροφ σαν καλοκάγαθου πατερούλη, που κάθε λίγο και λιγάκι φωνάζει «κου-κου-ρί-κου» και ψιθυρίζει: «Ρώσος», «Ρώσος». Δε βρίσκεται σ’ αυτό το μυστικό των νικών του Σουβόροφ.

Στο σενάριο δεν αποκαλύπτονται οι ιδιομορφίες της στρατιωτικής πολιτικής και τακτικής του Σουβόροφ: 1) Ο σωστός υπολογισμός των ανεπαρκειών του εχθρού και η ικανότητα να τις αξιοποιεί πλήρως, 2) Η καλομελετημένη και τολμηρή επί­θεση, συνδεδεμένη με ελιγμό υπερφαλάγγισης για χτύπημα στα μετόπισθεν του εχθρού, 3) Η ικανότητα να επιλέγει έμπειρους και τολμηρούς διοικητές και να τους κατευθύνει στο στόχο του χτυπήματος, 4) Η ικανότητα να προωθεί τους διακριθέντες σε μεγάλες θέσεις αντίθετα με τις απαιτήσεις των «κανόνων για τους βαθμούς», χωρίς να δίνει μεγάλη σημασία στην επίσημη προϋπηρεσία και την καταγωγή των προωθούμενων, 5) Η ικα­νότητα να κρατάει στο στρατό αυστηρή, πραγματικά σιδερένια πειθαρχία.

Διαβάζοντας κανείς το σενάριο μπορεί να νομίσει ότι ο Σουβόροφ έκανε τα στραβά μάτια στην πειθαρχία μέσα στο στρατό (δεν εκτιμούσε πολύ την πειθαρχία) και ότι νικούσε όχι χάρη σ’ αυτές τις ιδιομορφίες της στρατιωτικής πολιτικής και τακτικής του, αλλά κυρίως χάρη στην καλοσύνη απέναντι στους στρατιώτες και στην τολμηρή πονηριά απέναντι στους εχθρούς που μετατρέπεται σ’ ένα είδος τυχοδιωκτισμού. Πρό­κειται, φυσικά, για παρεξήγηση, για να μην πούμε κάτι περισ­σότερο.

Οι παρατηρήσεις αυτές αφορούν επίσης το γνωστό θεατρικό έργο «Σουβόροφ» που παρουσιάζεται στον Κεντρικό Οίκο του Κόκκινου Στρατού.

Ι.Στάλιν

9 Ιούνη 1940

Πρωτοδημοσιεύται

Πηγή 14 τόμος Απάντων Στάλιν

Αντίγραφο για τον Λεονίτζε

Αντίγραφο για την Αντονόφσκαγια και τον Τσιόρνι

Έλαβα τις προάλλες δυο σενάρια για το θέμα «Γκεόργκι Σαακάτζε» ένα της Αντονόφσκαγια και του Τσιόρνι, το άλλο του Λεονίτζε.

Κατά τη γνώμη μου, το σενάριο του Λεονίτζε είναι αποτυχημένο. Είναι φτωχό από καλλιτεχνική άποψη. Είναι κάπως πρωτόγονο από την άποψη της επιλογής και αξιοποίησης του ιστορικού υλικού.

Το σενάριο  της Αντονόφσκαγια και του Τσιόρνι είναι απαλλαγμένο από τέτοια ελλατώματα. Έχει, όμως, ένα άλλο ελλάτωμα. Τελειώνει με τη νίκη, την αποθέωση της πολιτικής του Σαακάτζε και του ίδιου του Σαακάτζε. Όμως ένα τέτοιο τέλος, όπως είναι γνωστό, δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική πραγματικότητα και γημιουργεί μια ψεύτικη εικόνα για το παρελθόν της Γεωργίας. Στην πραγματικότητα, όπως αφηγείται η ιστορία, η πολιτική του Σαακάτζε, μολονότι ήταν προοδευτική από τη σκοπιά της μελλοντικής προοπτικής της Γεωργίας, απέτυχε (και ο ίδιος ο Σαακάτζε πέθανε), διότι η Γεωργία της εποχής του Σαακάτζε δεν είχε ακόμα προφτάσει να ωριμάσει για μια τέτοια πολιτική, δηλαδή για τη συνένωσή της σ’ ένα κράτος με την εδραίωση της τσαρικής απολυταρχίας και την κατάργηση της εξουσίας των πριγκήπων. Η αιτία είναι φανερή: οι πρίγκηπες και οι φεουδάρχες αποδείχτηκαν πιο ισχυροί, ενώ ο τσάρος και οι ευγενείς πιο αδύναμοι, απ’ ότι υπέθετε ο Σαακάτζε. Ο Σαακάτζε ένιωθε αυτή την εσωτερική αδυναμία της Γεωργίας, και σκόπευε να την ξεπεράσει με την προσέλκυση στην υπόθεση μιας εξωτερικής, (ξένης) δύναμης. Η δύναμη, όμως, του εξωτερικού παράγοντα δεν μπορούσε να αντισταθμίσει την εσωτερική αδυναμία της χώρας. Έτσι και έγινε, όπως είναι γνωστό. Στις συνθήκες αυτών των ανεπίλυτων αντιθέσεων, η πολιτική του Σαακάτζε έπρεπε να αποτύχει και πράγματι απέτυχε.

Νομίζω ότι πρέπει να αποκατασταθεί αυτή η ιστορική αλή­θεια στο σενάριο της Αντονόφσκαγια και του Τσιόρνι.

Κι αν αποκατασταθεί, το σενάριο της Αντόνοφσκαγια και του Τσιόρνι μπορεί να χαρακτηριστεί σαν ένα από τα καλύτερα έργα της σοβιετικής κινηματογραφίας.

I. Στάλιν

11 Οκτώβρη 1940

Πρωτοδημοσιεύεται

Πηγή 14 τόμος Απάντων Στάλιν, Σύγχρονη Εποχή

Advertisements