L

Ένα αρκετά ενδιαφέρον θέμα που δυστυχώς έχει διαστρεβλωθεί από τους τροτσκιστές στην προσπάθειά τους να υποστηρίξουν ο Λένιν πρότεινε τον Τρότσκι για διάδοχο του.

ΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Ι [23/12/1922]

Θα πρότεινα σ’ αυτό το Συνέδριο να γίνουν μια σειρά από αλλαγές στο πολιτικό μας καθεστώς.

Θέλω να σας μιλήσω για μερικά ζητήματα στα οποία δίνω την πιο μεγάλη σημασία.

Στην πρώτη γραμμή βάζω την αύξηση του αριθμού των μελών της ΚΕ, που μπορεί να φτάσει μέχρι μερικές δεκάδες ή ακόμη και εκατό άτομα. Νομίζω ότι αν δεν επιχειρήσουμε μια τέτια μεταρύθμιση, ένας μεγάλος κίνδυνος απειλεί την Κεντρική Επιτροπή, σε περίπτωση που η πορεία των γεγονότων δεν θα είναι αρκετά ευνοϊκή για μας (και δεν μπορούμε να υπολογίζουμε σε μια τέτια ευνοϊκή πορεία).

Μετά, σκοπεύω να προτείνω το Συνέδριο να δόσει νομοθετική ισχύ σ’ ορισμένες αποφάσεις της Κρατικής Επιτροπής Σχεδίου, ικανοποιώντας απ’ αυτή την άποψη, ως έναν ορισμένο βαθμό και κάτω από ορισμένους όρους τον σύντροφο Τρότσκι.

Οσον αφορά το πρώτο σημείο, δηλαδή την αύξηση του αριθμού των μελών της ΚΕ, νομίζω ότι αυτό είναι απαραίτητο και για την ανύψωση του κύρους της ΚΕ και για τη βελτίωση της δουλιάς του διοικητικού μας μηχανισμού, αλλά και για την πρόβλεψη συγκρούσεων ανάμεσα σε μικρά τμήματα της ΚΕ που θα μπορούσαν να αποκτήσουν εξαιρετική σημασία για το μέλλον του Κόμματος. Μου φαίνεται πως το Κόμμα μας έχει κάθε δικαίωμα να ζητήσει από την εργατική τάξη 50 με 100 μέλη για την Κεντρική Επιτροπή, και πως μπορεί να τα πάρει, χωρίς μεγάλη υπερένταση των δυνάμεων της εργατικής τάξης.

Μια τέτια μεταρύθμιση θα δυνάμωνε σημαντικά τη σταθερότητα του Κόμματός μας και θα διευκόλυνε την πάλη του ενάντια στην περικύκλωση εχθρικών κρατών, που κατά τη γνώμη μου μπορεί και πρέπει να οξυνθεί πολύ στο άμεσο μέλλον. Νομίζω πως η σταθερότητα του Κόμματός μας, θα κέρδιζε χίλιες φορές χάρη σ’ ένα τέτιο μέτρο.

Έγραψε: Μ. Β.

Λένιν

ΙΙ [24/12/1922]

Όταν μιλώ παραπάνω για τη σταθερότητα της Κεντρικής Επιτροπής, εννοώ τα μέτρα που πρέπει να παρθούν ενάντια σ’ ένα σχίσμα, εφόσον γενικά μπορούν να παρθούν τέτια μέτρα. Γιατί, φυσικά, ο λευκοφρουρός της «Ρούσκαγια Μισλ» (μου φαίνεται πως πρόκειται για τον Σ.Σ. Όλντενμπουργκ) είχε δίκιο, όταν, πρώτο, πόνταρε, στα λευκοφρουρίτικα παιχνίδια του ενάντια στη Σοβιετική Ρωσία, στη διάσπαση του Κόμματός μας, και όταν, δεύτερο, για τη διάσπαση αυτή πόνταρε στις σοβαρότατες διαφωνίες μέσα στο Κόμμα.

Το Κόμμα μας στηρίζεται σε δυο τάξεις και γι’ αυτό είναι ενδεχόμενη η αστάθεια του και αναπόφευκτη η κατάρρευση του, αν ανάμεσα στις δυο αυτές τάξεις δεν θα μπορούσε να υπάρξει μια συμφωνία. Στην περίπτωση αυτή, το να πάρει κανείς τούτα ή εκείνα τα μέτρα και γενικά το να συζητά για σταθερότητα της ΚΕ μας είναι πράγμα ανώφελο. Σε μια τέτια περίπτωση κανένα μέτρο δεν θα είναι ικανό να προλάβει τη διάσπαση. Αλλά ελπίζω ότι αυτό είναι ζήτημα του πολύ απώτερου μέλλοντος και πολύ απίθανο γεγονός, ώστε να μιλάμε γι’ αυτό.

Εκείνο που έχω στο νου μου είναι η σταθερότητα σαν μια εγγύηση ενάντια σ’ ένα σχίσμα στο κοντινό μέλλον και σκοπεύω να αναλύσω εδώ μια σειρά σκέψεις καθαρά προσωπικού χαρακτήρα.

Πιστεύω πως ο βασικός συντελεστής στο ζήτημα της σταθερότητας, είναι, από την άποψη αυτή, ορισμένα μέλη της ΚΕ, όπως ο Στάλιν και ο Τρότσκι. Οι σχέσεις που υπάρχουν ανάμεσά τους αποτελούν, τον μεγαλύτερο κίνδυνο για ένα τέτιο σχίσμα που θα μπορούσε να αποφευχθεί, και για την αποφυγή του, πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να χρησιμοποιηθεί, ανάμεσα στ’ άλλα, και η αύξηση των μελών της ΚΕ ως τα 50, ή ως τα 100 άτομα.

Από τότε που έγινε γενικός γραμματέας, ο σύντροφος Στάλιν, έχει συγκεντρώσει απεριόριστη δύναμη στα χέρια του και δεν είμαι βέβαιος, αν θα είναι πάντα σε θέση να χρησιμοποιεί αυτή την δύναμη με αρκετή σύνεση. Ο σύντροφος Τρότσκι, από την άλλη μεριά, όπως έδειξε ήδη η πάλη του ενάντια στην ΚΕ στο ζήτημα του Λαϊκού Επιτροπάτου Συγκοινωνιών, δεν διακρίνεται μόνο για τις εξαιρετικές του ικανότητες. Προσωπικά είναι αναμφισβήτητα ο πιο ικανός άνθρωπος στη σημερινή ΚΕ, μα είναι κι ο άνθρωπος που διακρίνεται από μια υπερβολική αυτοπεποίθηση και ρέπει υπερβολικά προς τις καθαρά διοικητικές μέθοδες δουλιάς.

Οι ιδιότητες αυτές των δυο επιφανών ηγετών της σημερινής ΚΕ είναι ικανές να οδηγήσουν χωρίς να το θέλουν οι ίδιοι σ’ ένα σχίσμα, και αν το Κόμμα μας δεν πάρει μέτρα για να το εμποδίσει, τότε η διάσπαση μπορεί να ξεσπάσει απροσδόκητα.

Δεν θέλω να χαρακτηρίσω και τα άλλα μέλη της ΚΕ με βάση τις προσωπικές τους ιδιότητες, θα θυμίσω μόνο πως το επεισόδιο του Οκτώβρη με τον Ζινόβιεφ και τον Κάμενεφ δεν ήταν φυσικά τυχαίο, αλλά και δεν μπορούμε να ρίξουμε την ευθύνη πάνω στους ίδιους προσωπικά, όπως δεν μπορούμε να ρίξουμε την ευθύνη στον Τρότσκι για τον μη μπολσεβικισμό του (τη μη μπολσεβίκικη καταγωγή του –Θ.Θ.).

Μιλώντας για τα νέα μέλη της ΚΕ, θέλω να πω λίγα λόγια για τον Μπουχάριν και τον Πιατακόφ. Είναι, κατά τη γνώμη μου, οι πιο εξέχουσες μορφές (ανάμεσα στις πιο νέες δυνάμεις) και πρέπει γι’ αυτούς να έχει κανείς υπόψη του τα έξης: ο Μπουχάριν δεν είναι μόνο ένας από τους πολυτιμότερους και μεγαλύτερους θεωρητικούς του Κόμματος, αλλά θεωρείται επίσης, και δικαιολογημένα, το αγαπημένο παιδί του Κόμματος. Όμως τις θεωρητικές του αντιλήψεις με πολύ μεγάλο σκεπτικισμό μπορεί κανείς να τις κατατάξει στις ολοκληρωτικά μαρξιστικές, γιατί σ’ αυτές υπάρχει κάτι το σχολαστικό (ποτέ δεν μελέτησε και νομίζω ποτέ δεν κατάλαβε ολοκληρωμένα τη διαλεκτική).

Έγραψε: Μ. Β.

Λένιν

[Συνέχεια, 25/12/1922]

Όσο για τον Πιατακόφ, είναι αναμφισβήτητα ένας άνθρωπος εξέχουσας θέλησης και εξαιρετικών ικανοτήτων, αλλά δείχνει τόσο μεγάλο ζήλο για τη διοίκηση και τη διοικητική πλευρά της δουλιάς, ώστε να μην μπορεί κανείς να βασιστεί πάνω του για ένα σοβαρό πολιτικό ζήτημα.

Φυσικά, όλες αυτές τις παρατηρήσεις τις κάνω μόνο για τη σημερινή περίοδο, με την προϋπόθεση ότι και τα δυο παραπάνω διακεκριμένα και αφοσιωμένα στελέχη δεν θα αφήσουν ευκαιρία για να συμπληρώσουν τις γνώσεις τους και να αλλάξουν τη μονομέρεια τους.

Έγραψε: Μ. Β.

Λένιν

[Προσθήκη, 4/1/1923]

*Ο Στάλιν είναι πολύ τραχύς κι αυτό το ελάττωμα, αν και ανεκτό μεταξύ μας και στις μεταξύ κομμουνιστών σχέσεις, είναι απαράδεκτο σ’ αυτόν που κατέχει τον τίτλο του Γενικού Γραμματέα. Γι’ αυτό προτείνω στους συντρόφους να σκεφτούν τον τρόπο μετάθεσης του Στάλιν απ’ αυτή τη θέση και να τοποθετήσουν σ’ αυτήν ένα άλλο πρόσωπο, που από όλες τις άλλες απόψεις να διαφέρει από τον σύντροφο Στάλιν μόνο σε ένα προσόν, και συγκεκριμένα: να είναι πιο ανεκτικός, πιο πιστός (αφοσιωμένος), πιο ευγενικός και πιο διακριτικός προς τους συντρόφους, λιγότερο ιδιότροπος κτλ. Αυτά ίσως φανούν μηδαμινές λεπτομέρειες. Όμως έχω τη γνώμη ότι από την άποψη των μέτρων ενάντια σ’ ένα σχίσμα και από την άποψη των αμοιβαίων σχέσεων Στάλιν και Τρότσκι που περιέγραψα πιο πάνω αυτό δεν αποτελεί λεπτομέρεια, ή είναι μια τέτια λεπτομέρεια που μπορεί να αποκτήσει αποφασιστική σημασία.

Έγραψε: Λ. Φ.

Λένιν

III [Συνέχεια, 26/12/1922]

Η αύξηση του αριθμού των μελών της ΚΕ μέχρι 50 άτομα ή ακόμη και μέχρι 100, πρέπει να εξυπηρετεί, κατά τη γνώμη μου, διπλό ή ακόμη και τριπλό σκοπό: όσο περισσότερα είναι τα μέλη της ΚΕ, τόσο περισσότερα θα μαθαίνουν τη δουλιά της ΚΕ και τόσο λιγότερος θα είναι ο κίνδυνος διάσπασης από κάποια τυχόν απερισκεψία. Η χρησιμοποίηση πολλών εργατών στην ΚΕ θα βοηθήσει τους εργάτες να βελτιώσουν το μηχανισμό μας που βρίσκεται σε κακά χάλια. Ο μηχανισμός αυτός, ουσιαστικά, είναι κληρονομιά του παλιού καθεστώτος, γιατί ήταν εντελώς αδύνατο να τον αναδιοργανώσουμε σ’ ένα τόσο μικρό διάστημα, ιδιαίτερα στην περίοδο του πολέμου, της πείνας κτλ. Γι’ αυτό σε κείνους τους «κριτικούς» που με ειρωνεία και κακεντρέχεια μας κάνουν υποδείξεις για τις ατέλειες του διοικητικού μας μηχανισμού, μπορούμε ήρεμα να απαντήσουμε ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν καταλαβαίνουν καθόλου τις συνθήκες της σημερινής επανάστασης. Είναι γενικά αδύνατο μέσα σε πέντε χρόνια να αλλάξεις ικανοποιητικά το μηχανισμό, ιδιαίτερα στις συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιούνταν η επανάσταση μας. Είναι αρκετό ότι μέσα σε πέντε χρόνια δημιουργήσαμε έναν καινούριο τύπο κράτους, όπου οι εργάτες βαδίζουν επικεφαλής των αγροτών ενάντια στην αστική τάξη, κι αυτό, σε συνθήκες εχθρικής διεθνούς κατάστασης, είναι έργο γιγάντιο. Όμως η επίγνωση αυτού του πράγματος σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να κρύβει από τα μάτια μας το γεγονός ότι ουσιαστικά εμείς πήραμε τον παλιό μηχανισμό από τον τσάρο και την αστική τάξη και ότι τώρα που μπήκαμε σε ειρηνική περίοδο και εξασφαλίσαμε κάπως τη στοιχειώδη κάλυψη των αναγκών μας ενάντια στην πείνα, όλη η δουλιά πρέπει να στραφεί προς τη βελτίωση του μηχανισμού.

Εγώ φαντάζομαι το ζήτημα έτσι: μερικές δεκάδες εργατών, μπαίνοντας στην ΚΕ, μπορούν καλύτερα από κάθε άλλον να ασχοληθούν με τον έλεγχο, τη βελτίωση και την αναδημιουργία του μηχανισμού μας. Η Εργατοαγροτική Επιθεώρηση, στην οποία άνηκε στην αρχή αυτό το καθήκον, αποδείχτηκε ότι δεν είναι ικανή να τα βγάλει πέρα μ’ αυτό και ίσως χρησιμοποιηθεί απλά σαν «εξάρτημα» ή σαν βοηθός, κάτω από ορισμένες συνθήκες, των μελών αυτών της ΚΕ. Οι εργάτες που μπαίνουν στην ΚΕ, κατά τη γνώμη μου, πρέπει καταρχήν να μην προέρχονται από τους εργάτες εκείνους που πέρασαν μια μακρόχρονη υπηρεσία στα σοβιετικά όργανα (στο σημείο αυτό του γράμματός μου, στους εργάτες κατατάσσω και τους αγρότες), γιατί στους εργάτες αυτούς έχουν ήδη δημιουργηθεί ορισμένες παραδόσεις και ορισμένες προκαταλήψεις ενάντια ακριβώς στις οποίες πρέπει να παλέψει κανείς.

Στον αριθμό των εργατών μελών της ΚΕ πρέπει να περιληφθούν κυρίως εργάτες που στέκουν παρακάτω από το στρώμα εκείνο των σοβιετικών υπαλλήλων, το οποίο αναδείχτηκε στη χώρα μας μέσα σε πέντε χρόνια, και που ανήκουν περισσότερο στους απλούς εργάτες και αγρότες, οι οποίοι δεν πέφτουν όμως στην κατηγορία, άμεσα είτε έμμεσα, των εκμεταλλευτών. Νομίζω ότι οι εργάτες αυτοί με τη συμμετοχή τους σε όλες τις συνεδριάσεις της ΚΕ, σε όλες τις συνεδριάσεις του Πολιτικού Γραφείου, με τη μελέτη όλων των ντοκουμέντων της ΚΕ, μπορούν να αποτελέσουν ένα σώμα στελεχών από αφοσιωμένους οπαδούς του σοβιετικού καθεστώτος, ικανούς, πρώτο, να δόσουν σταθερότητα στην ίδια την ΚΕ και, δεύτερο, ικανούς να δουλέψουν πραγματικά για την ανανέωση και τη βελτίωση του μηχανισμού.

Έγραψε: Λ. Φ.

Λένιν

Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1956, μετά το θάνατο του Στάλιν, στο ρωσικό περιοδικό «Κόμουνιστ», αριθ. τεύχους 9.

* Άλλο ένα γράμμα που κινείται σ’ αυτό το πλαίσιο και χρησιμοποιείται. Εντάσσεται όμως στα πλαίσια της αντίληψης του Λένιν γι’ αυτήν την πλευρά του χαρακτήρα του Στάλιν και αναφέρεται στον ίδιο χωρίς να κάνει κάποια θετική πολιτική αναφορά σε άλλον »διεκδικητή».

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΣΥΝΤΡΟΦΟ ΣΤΑΛΙΝ

Αυστηρά απόρρητο

Προσωπικό

Αντίγραφο στους σ.σ. Κάμενεφ και Ζινόβιεφ

Αξιότιμε σύντροφε Στάλιν!

Είχατε την αγένεια να καλέσετε την σύζυγό μου στο τηλέφωνο και να την βρίσετε. Αν και Σας έκφρασε τη συγκατάθεση της να ξεχάσει ό,τι ειπώθηκε, όμως παρόλα αυτά το γεγονός αυτό έγινε γνωστό από την ίδια στον Ζινόβιεφ και στον Κάμενεφ. Δεν σκοπεύω να ξεχάσω έτσι εύκολα αυτό που έγινε εναντίον μου, και είναι περιττό να πω ότι αυτό που έχει γίνει κατά της συζύγου μου το θεωρώ ότι έγινε και εναντίον μου. Γι’ αυτό Σάς παρακαλώ να σταθμίσετε, αν συμφωνείτε να πάρετε το λόγο Σας πίσω και να ζητήσετε συγνώμη, ή προτιμάτε να διακοπούν οι σχέσεις μεταξύ μας.

5 του Μάρτη 1923

Με εκτίμηση, Λένιν.

Δημοσιεύεται σύμφωνα με την εγγραφή της γραμματέα (δακτυλογραφημένο κείμενο).

πηγή γραμμάτων www.marxistbooks.gr/diathiki.htm

Advertisements