ΤΟΥ ΜΠΟΡΙΣ ΡΟΥΡΙΚΩΦ

Η κυριαρχία της γλώσσας έχει εξαιρετικά μεγάλη σπουδαιότητα για την ανάπτυξη της σοβιετικής λογοτεχνίας. Ύστερα απ’τις συζητήσεις πάνω στη γλωσσολογία, μια ολόκληρη σειρά από άρθρα δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά. Η γλώσσα των συγγραφέων άρχισε να εξετάζεται πιο προσεκτικά από κριτικές μελέτες. Αλλά, αυτή η αρχή δεν είχε συνέχεια. Ύστερα από λίγο ξαναγυρίσαμε στον παλιό δρόμο και οι βιαστικές παρατηρήσεις για τη γλώσσα ξαναπήραν την ταπεινή τους θέση στο τέλος της κάθε κριτικής.

 
Δεν μπορούμε να παλέψουμε ενάντια στη θολούρα και τον πριμιτιβισμό στη λογοτεχνία, χωρίς ν΄αγωνιστούμε ταυτόχρονα και ενάντια στη θολούρα και τον πριμιτιβισμό στη γλώσσα.

 
Στις κριτικές μελέτες βρίσκουμε παρατηρήσεις δικαιολογημένες συχνά, χωρίς να γίνεται, όμως, καθόλου ανάλυση του συστήματος των εκφραστικών μέσων που διάλεξε ο συγγραφέας, χωρίς να συναντάμε την ικανότητα να φωτίζεται η ατομική πρωτοτυπία του ύφους, δηλ. η ικανότητα της κατανόησης της σπουδαιότητας της γλώσσας σαν αισθητικής κατηγορίας.

 
Ο νατουραλισμός, η τυφλή αντιγραφή των σφαλμάτων της γλώσσας, το μεθύσι της μέσης στατιστικής, η απρόσωπη και ισοπεδωμένη ακρίβεια είναι επίσης ξένες με τα καλύτερα έργα της λογοτεχνικής κριτικής. Ο αγώνας για τον πλούτο και την πρωτοτυπία της γλώσσας είναι σημαντικό χρέος της κριτικής.

 
Ο Ρουρίκωφ υπογραμμίζει μετά πως «η κριτική είναι μια ειδική μορφή της καλλιτεχνικής δημιουργίας», ένα λογοτεχνικό είδος. Σύμφωνα με το παράδειγμα των κλασικών αυτού του είδους που αποφεύγουν τη ρητορεία, «αυτός ο ομαλός και ήρεμος τόνος, που αγνοεί τον ενθουσιασμό όπως και την ειρωνεία, αυτός ο λογικός και άχρωμος τόνος, η στεγνότητα των διοικητικών εντολών που είναι το περιεχόμενο πολλών άρθρων των κριτικών είναι το αντίθετο απ’ό,τι πρέπει να κυριαρχεί στη σοβιετική λογοτεχνική κριτική, που πρέπει να’ναι μαχητική και φλογερή, να υπερασπίζει το καινούργιο με πείσμα και να χτυπά ενεργητικά τον εχθρό».

 

Η ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΗ

(ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΟ Β΄ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΩΝ ΣΟΒΙΕΤΙΚΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ)

πηγή Επιθεώρηση Τέχνης, 6, 482

Advertisements