Ίσως να κάνω λάθος, μα μου φαινότανε πως του Βλαντίμιρ Ιλίτς του άρεσε να κουβεντιάζει μαζί μου. Σχεδόν πάντα μου πρότεινε:
– Όταν πρόκεται να’ ρθείτε, τηλεφωνήστε μου, θέλω να ειδωθούμε ξανά.
Και μια μέρα μου είπε:
– Η συζήτηση μαζί σας έχει πάντα ενδιαφέρον, ο κύκλος των εντυπώσεών σας αγκαλιάζει μεγαλύτερες ποικιλίες, είναι πλατύς.
Ρωτούσε για τις διαθέσεις της διανόησης, ρωτούσε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επιστήμονες – εγώ εκείνο τον καιρό δούλευα μαζί με τον Α. Μπ. Χαλάτοφ στην «Επιτροπή για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των επιστημόνων». Ενδιαφερόταν για την προλεταριακή λογοτεχνία.
– Τι περιμένετε απ’ αυτή;
Του έλεγα πως περιμένω πολλά, μα πως θεωρώ τελείως απαραίτητη την οργάνωση μιας σχολής λογοτεχνίας με έδρες για τη γλωσσολογία, για τις ξένες γλώσσες – της Δύσης και της Ανατολής – για τη λαογραφία, για την ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας, και ξεχωριστά της ρώσικης.
– Χμ, χμ έκανε μισοκλείνοντας τα μάτια και χαμογελώντας. Πλατύ και εκθαμβωτικό το σχέδιο! Δεν είμαι ενάντια στο πλατύ, μα θά’ ναι άραγε και εκθαμβωτικό, τι λέτε; Δικούς μας καθηγητές δεν έχουμε σ’ αυτόν τον τομέα, και οι αστοί θα παραδίνουν μια ιστορία… Όχι, δεν μπορούμε να το κάνουμε τώρα. Πρέπει να περιμένουμε κάπου τρία, ίσως και πέντε χρονάκια.
Και παραπονιότανε:
– Δεν έχω καθόλου καιρό για διάβασμα.
Μου τόνισε πολλές φορές και με επιμονή την προπαγανδιστική σημασία του έργου του Ντεμιάν Μπέτνι, μα έλεγε:
– Κάπως χοντροκομμένος. Πάει πίσω απ’ τους αναγνώστες, ενώ θά’ πρεπε να βρίσκεται πιο μπροστά τους.
Τον Μαγιακόφσκι τον έβλεπε με δυσπιστία, και μάλιστα τον εκνεύριζε.
– Φωνάζει, πάει και βρίσκει κάτι στριμμένες λέξεις κι όλα του δεν είναι όπως πρέπει, κατά τη γνώμη μου δεν είναι και ελάχιστα κατανοητός. Όλα είναι σκόρπια, δύσκολα διαβάζεται. Έχει ταλέντο; Και μάλιστα πολύ; Χμ, χμ θα το δούμε! Δεν σας φαίνεται όμως πως γράφονται πολλά ποιήματα; Και τα περιοδικά έχουν ολόκληρες σελίδες με στίχους, και ποιητικές συλλογές βγαίνουν σχεδόν κάθε μέρα.
Του είπα πως η προτίμηση της νεολαίας για το τραγούδι είναι φυσική σε τέτοιες μέρες και πως, κατά τη γνώμη μου, είναι πιο εύκολο να γράψεις μέτριους στίχους παρά ένα καλό πεζογράφημα κι έπειτα οι στίχοι θέλουν λιγότερη ώρα. Εκτός απ’ αυτό, έχουμε πάρα πολλούς δασκάλους για την τεχνική της στιχουργίας.
– Δεν πιστεύω ότι οι στίχοι είναι πιο εύκολοι απ’ τον πεζό λόγο. Δεν μπορώ να το φανταστώ. Και να με γδάρετε δεν θα καταφέρω να γράψω δυο στίχους, είπε και κατσούφιασε. Πρέπει να μπάσουμε στις μάζες όλη την παλιά επαναστατική φιλολογία, όση υπάρχει σε μας και στην Ευρώπη.

 

ΛΕΝΙΝ, ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ, ΤΟΜΟΣ Ι, σελ 331-332

Advertisements