Ας ανοίξουμε τώρα μια μεγάλη παρένθεση για να εξετάσουμε δυο ενδιαφέροντα κεφάλαια του Ιταλικού φουτουρισμού:

 

Τα φουτουριστικά μανιφέστα μετά το πρώτο της 20ης του Φλεβάρη του 1909 επακολούθησαν αλλεπάλληλα. Η έδρα του φουτουριστικού κινήματος παρέμενε πάντα στο Μιλάνο κι από το Κόρσο Βενέτσια το μηνιαίο όργανο του κινήματος, ο «Φουτουρισμός», που εκδιδότανε και στα γαλλικά, ανακοίνωνε, από καιρό σε καιρό, τις νέες εμπνεύσεις και τα νέα ευρήματα του Αρχηγού. Από του 1909 όμως μέχρι του 1922 οπότε εσημειώθη γεγονός αποφασιστικό για την ιστορία και την ανάπτυξη του φουτουρισμού –η φασιστική επανάσταση, στους πρωτεργάτες της οποίας δεν ήτανε λίγοι οι φουτουριστές- είχε παρεμβληθεί το διάλλειμμα του πολέμου. Το μέρος των φουτουριστών στην παγκόσμια αναστάτωση δεν υπήρξε μικρό. Ο ίδιος ο Μαρινέττι ομολογεί ξεκάθαρα πως οι φουτουριστές στάθηκαν οι κυριώτεροι κήρυκες των πολεμικών διαθέσεων της μπουρζουαζίας και οι πιστότεροι θεράποντες των σκοπών του ιμπεριαλισμού.

 
Ας αντιγράψουμε:

 
«Το φουτουριστικό κίνημα, γράφει, εξάσκησε στις αρχές, καλλιτεχνική μόνο επίδραση, επηρέαζε όμως έμμεσα και την ιταλική πολιτική ζωή με μια σύντονη προπαγάνδα επαναστατικού πατριωτισμού στρεφόμενη κατά της τριπλής συμμαχίας που προκατασκεύασε τον πόλεμό μας κατά της Αυστρίας. Ο ιταλικός φουτουρισμός, προφήτης και προπαρασκευαστής του πολέμου μας, σπορεύς και εμψυχωτής θάρρους και ελεύθερου πνεύματος, άνοιξε την πρώτη καλλιτεχνική του συγκέντρωση το 1908 στο «Τεάτρο Λύρικο» του Μιλάνου με την κραυγή «Κάτω η Αυστρία!»

 
Το πολεμικό μένος του φουτουρισμού ήταν ευεξήγητο, γιατί οι φουτουριστές δεν αποτελούσαν ξεχωριστή τάξη ή δεν ξεχώριζαν από την τάξη τους με διαφορές σημαντικές ή ασήμαντες. Ήταν αυτή η ίδια η τάξη, η αστική κεφαλαιοκρατική τάξη του 1914 που διατελούσε σε πολεμικό αναβρασμό. Οι κοινωνικές βάσεις των φουτουριστών και των στρατηγών της μιλιταριστικής Ιταλίας συνέπιπταν απόλυτα.

 
Οι φουτουριστές αντιπροσώπευαν μάλιστα το «προδευτικώτερο» μέρος της τάξης αυτής, η δε πρόοδος αυτή ως γνωστό εξηγείτο και εξηγείται ακόμη με την επιθυμία της εύρυνσης των πλαισίων της εδαφικής και οικονομικής κυριαρχίας της.

 
«Από την ημέρα εκείνη, συνεχίζει ο Μαρινέττι, οι λέξεις αυτές έγιναν το επίσημο σύνθημα όλων των θυελλωδών συγκεντρώσεών μας. Οι Ιταλοί φουτουριστές είναι περήφανοι γιατί ωργάνωσαν τις δυο πρώτες λαïκές διαδηλώσεις κατά της Αυστρίας στις 15 του Σεπτέβρη του 1914 στο Μιλάνο, μ’ όλο που η Ιταλία διατελούσε σε πλήρη ουδετερότητα (γράφει σε πλήρη καιροσκοπική αναμονή). Οι δυο αυτές διαδηλώσεις υπήρξαν λυσσαλέες και πολύκροτες. Οκτώ Αυστριακές σημαίες κάηκαν από τους φουτουριστές που εγκλείσθησαν από τις τότε ιταλικές αρχές στις φυλακές του «Σαν Βιττόρε».

 
Ο Μαρινέττι προσπαθεί να πείσει τους αναγνώστες του και τον κόσμο πως οι φουτουριστές στάθηκαν οι πρωταγωνιστές της συμμαχίας με την Αντάντ εναντίον των Κεντρικών Αυτοκρατοριών, και πως η στάση αυτή των φουτουριστών εμπνεόταν από … επαναστατικό πατριωτισμό. Η στάση του εμπνεόταν απλούστατα από τα συμφέροντα της αστικής τάξης που προσπαθούσε, προτού ρίξει τον κύβο στη μια ή στην άλλη πλάστιγγα, να αντλήσει όσο μπορούσε περισσότερα ωφελήματα. Η τραπεζιτική και βιομηχανική μπουρζουαζία, της οποίας εκπρόσωποι στην τέχνη ήταν οι φουτουριστές, είχε σχηματίσει από μακρού την απόφασή της. Τα συμφέροντά της ήταν προς το μέρος της Αντάντ. Η κατάλληλη ιδεολογική προπαρασκευή έπρεπε να γίνει προς αυτή την κατεύθυνση. Οι φουτουριστές, που είχαν ήδη εξαπατήσει τη μάζα με την επαναστατική φρασεολογία τους, κλήθηκαν και πάλι επί το έργον…

 

 

ΑΝΤΡΕΑ ΖΕΒΓΑ
ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΜΑΡΞΙΣΜΟΥ

Ο ΦΟΥΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΟΙ ΦΟΥΤΟΥΡΙΣΤΕΣ
ΥΠΗΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΚΟΒΟΣΤΗ, 1933

Advertisements