Στις 20 Απριλίου 1963 ο Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου της ΕΣΣΔ Ν. Σ. Χρουστσόφ δέχτηκε τον διευθυντή της ιταλικής εφημερίδας «Τζόρνο» Ι. Πιέτρο και είχε μαζί του συνομιλία. Ο Ν. Σ. Χρουστσόφ απάντησε σε ερωτήματα του διευθυντή της εφημερίδας «Τζόρνο».

 
Ακολουθούν τα ερωτήματα του Ι. Πιέτρο και οι σχετικές απαντήσεις του Ν. Σ. Χρουστσόφ.

 
ΕΡΩΤΗΜΑ. Στο δυτικό κόσμο, ύστερα από μια πρόσφατη συζήτηση για την τέχνη στη Ρωσία και από μερικές καινούργιες επίσημες κρίσεις για την προσωπικότητα του Στάλιν, έγινε λόγος για ένα πραγματικό βήμα προς τα πίσω στο σχέδιο της λεγόμενης αποσταλινοποίησης. Πώς βλέπετε και πώς εξηγείτε τα πρόσφατα αυτά σχέδια που εύκολα μπορούν να ερμηνευθούν μ’ έναν τρόπο τόσο ανησυχητικό;

 
ΑΠΑΝΤΗΣΗ. Στον τρόπο κιόλας που βάζετε το ζήτημα, φαίνεται πως εσείς βρίσκεστε κάτω από την εντύπωση μιας κακοπροαίρετα παραμορφωμένης εικόνας της ζωής μας, όπως την περιγράφει η αστική προπαγάνδα στη Δύση. Ας μιλήσουμε ανοιχτά: Σας ανησύχησε η αδιάλλαχτη, από άποψη αρχών, στάση του κόμματός μας στην πάλη εναντίον της αστικής ιδεολογίας. Στη Δύση δεν θέλουν με κανένα τρόπο να καταλάβουν – ή κάνουν πως δεν θέλουν – πως η ειρηνική συνύπαρξη κρατών με διαφορετικά κοινωνικά συστήματα δεν σημαίνει ειρηνική συνύπαρξη στον ιδεολογικό τομέα. Πάντοτε υποστηρίζαμε και υποστηρίζουμε την άποψη ν’ αποκλεισθούν για πάντα οι πόλεμοι από τη ζωή της ανθρώπινης κοινωνίας, ν’ αναπτύξουν τα κράτη το εμπόριο, ανεξάρτητα από το κοινωνικοοικονομικό στους σύστημα, ν’ ανταλλάσσουν δώρα της επιστήμης και του πολιτισμού, να γνωρίσουν οι λαοί καλύτερα ο ένας τον άλλον.

 
Αλλά από το άλλο μέρος εμείς οι κομμουνιστές ποτέ δεν συμφωνούσαμε και ποτέ δεν θα συμφωνήσουμε με την ιδέα της ειρηνικής συνύπαρξης ιδεολογιών. Σ’ αυτό δεν είναι δυνατό να υπάρξουν συμβιβασμοί. Η αστική τάξη ονειρεύεται να σταματήσουμε το πυρ στα οδοφράγματα του ιδεολογικού αγώνα, γιατί αυτό θα της έδινε τη δυνατότητα να περάσει στον καινούργιο μας κόσμο την πνευματική της αθλιότητα, την κατάπτωση και την αποσύνθεση. Η τέχνη και η λογοτεχνία ανάγονται στη σφαίρα της ιδεολογίας. Γι’ αυτό ακριβώς η αστική τάξη συμπεριέλαβε στο οπλοστάσιό της ένα τέτοιο όπλο κατάπτωσης και πνευματικού μαρασμού, όπως είναι ο φορμαλισμός, η αφηρημένη τέχνη, η τάση της παρακμής και άλλα ρεύματα. Και να, τώρα που εμείς δηλώνουμε πως το κόμμα μας καταπολεμάει και θα καταπολεμάει τις διαστρεβλώσεις αυτές στην τέχνη και τη λογοτεχνία, στη Δύση χαλάνε τον κόσμο για κάποιο «βήμα προς τα πίσω», για φανταστικό στραγγαλισμό της «ελεύθερης δημιουργίας» κτλ. Στους αστικούς κύκλους της Δύσης πολύ θα άρεσε να σταυρώσουμε τα χέρια και ν’ αφήσουμε να θεριεύουν στην κοινωνία μας τα ιδεολογικά ζιζάνια, που οι σπόροι τους έχουν καλλιεργηθεί από τους ιδεολογικούς συλλέκτες του καπιταλισμού. Όχι, εμείς θέλουμε τον αγρό μας καθαρό, και θα είναι καθαρός. Στην έντονη πάλη που διεξάγεται στον κόσμο μεταξύ των δύο ανειρήνευτων ιδεολογιών, δηλ. της σοσιαλιστικής και της αστικής – αυτό κι Εσείς δεν θα το αρνηθείτε – εμείς επιτεθέμεθα και θα επιτιθέμεθα, θα εδραιώνουμε τις κομμουνιστικές ιδέες.

 

Το κόμμα μας πιστεύει στις νεαρές δυνάμεις της σοβιετικής λογοτεχνίας και τέχνης, πιστεύει στους συγγραφείς και στους καλλιτέχνες της παλαιάς γενιάς. Δεν αμφιβάλλω πως και στη Δύση εκατομμύρια άνθρωποι πολλές φορές θα χειροκροτήσουν τα δημιουργήματα του σοσιαλιστικού μας πολιτισμού, που εκφράζουν την αλήθεια της ζωής και είναι διαποτισμένα από τις επαναστατικές ιδέες του μαρξισμού – λενινισμού. Όταν ορισμένοι εκπρόσωποι της καινούργιας γενιάς των συγγραφέων και των καλλιτεχνών μας που έκαναν το ξεκίνημά τους στα μεταπολεμικά χρόνια, άρχισαν να δείχνουν πως πλανώνται σε ορισμένα ζητήματα, καθήσαμε μαζί τους στο ίδιο τραπέζι και συζητήσαμε ανοιχτόκαρδα. Αυτό έγινε για να βοηθήσουμε τους παράγοντες αυτούς να της λογοτεχνίας και της τέχνης και να τους δώσουμε τη δυνατότητα να θέσουν το ταλέντο τους ολοκληρωτικά στην υπηρεσία του λαού. Το κόμμα υποστηρίζει τις πραγματικά δημιουργικές αναζητήσεις των σοβιετικών καλλιτεχνών, ενδιαφέρεται για την πολυμορφία των καλών τεχνών, για τον πλούτο των θεμάτων, του ύφους, των τεχνοτροπιών, των ατομικών δημιουργικών λύσεων. Εμείς είμαστε εναντίον της αφηρημένης τέχνης και του νατουραλισμού, εναντίον των μέτριων, πρωτόγονων, γλυκανάλατων έργων.

 
Αν οι αστικοί κύκλοι στη Δύση δημιούργησαν σήμερα αναταραχή και θόρυβο, αν άρχισαν να μιλάνε για την ανύπαρκτη «κρίση της τέταρτης γενιάς των ρώσων», αυτό αποδείχνει για μια ακόμη φορά πως εκεί ή δεν καταλαβαίνουν τη σοβιετική πραγματικότητα ή πείστηκαν πως είναι αβάσιμες οι ελπίδες τους να ψαρέψουν σε θολά νερά. Έτσι λοιπόν, εγώ στη θέση Σας δεν θα καταπιανόμουν με «ανήσυχες ερμηνείες», αλλά θα προσπαθούσα να γνωρίσω όσο γίνεται πιο πλατιά τη σοβιετική λογοτεχνία και τέχνη.

 

 

πηγή Ν. Σ. Χρουστσόφ, Ο υψηλός προορισμός της λογοτεχνίας και της τέχνης, Μέλισσα, 1964, 200-202

Advertisements