ΕΡΩΤΗΜΑ. Πώς βλέπετε την κατάσταση του πνεύματος της αριστερής διανόησης της Δύσης και του τρίτου κόσμου, ύστερα από την πρόσφατη συζήτηση για την τέχνη στην ΕΣΣΔ;

 
ΑΠΑΝΤΗΣΗ. Δεν είναι τελείως σαφές τι ονομάζετε Εσείς τρίτο κόσμο, αλλά μπορώ να σας πω ότι εμείς έχουμε σε μεγάλη εκτίμηση το πνεύμα της πρωτοπόρας, της συνδεόμενης με το λαό διανόησης και της Δύσης και των άλλων των χωρών, σε οποιαδήποτε ήπειρο κι αν βρίσκονται. Η διανόηση αυτή κατάκτησε τη βαθιά εκτίμηση του λαού μας, πρώτα πρώτα γιατί καταπολεμάει τίμια και γενναία την αντίδραση, παλεύει για τη λευτεριά, τη δημοκρατία και την ειρήνη. Εμείς δεν θα ξεχάσουμε ποτέ τα ηρωικά κατορθώματα των διανοούμενων εκείνων που στα χρόνια του αγώνα εναντίον του φασισμού μάχονταν μαζί με τους εργάτες και τους αγρότες στις γραμμές της Αντίστασης. Πάντοτε αισθανόμασταν κι αισθανόμαστε και τώρα την υποστήριξη που παρέχει η πρωτοπόρα διανόηση των χωρών του εξωτερικού. Στα ταξίδια μου στο εξωτερικό έτυχε πολλές φορές να συζητήσω με πρωτοπόρους παράγοντες της επιστήμης και του πολιτισμού και πείστηκα προσωπικά πόση εκτίμηση τρέφουν και πόση κατανόηση δείχνουν οι παράγοντες αυτοί για την οικοδόμηση του κομμουνισμού στη χώρα μας, για την πάλη της Σοβιετικής Ένωσης, για τη χαλάρωση της διεθνούς έντασης, για την ειρήνη. Όσο για την κατάσταση του «πνεύματος» των φίλων μας διανοουμένων του εξωτερικού, αυτό μπορεί μόνο χαρά να μας φέρει. Μαχητικό, αδιάλλαχτο απέναντι στους εμπρηστές του πολέμου, ωραίο πνεύμα!

 
Έχουμε φυσικά υπόψη πως στις δυτικές χώρες οι διανοούμενοι είναι αναγκασμένοι να ζουν και να δρουν σε συνθήκες που διαφέρουν πολύ από τις συνθήκες που επικρατούν στις σοσιαλιστικές χώρες. Διαφορετικές είναι οι συνθήκες, διαφορετικές οι παραδόσεις του πολιτισμού, διαφορετικές οι δυνατότητες για μόρφωση, διαφορετική η υλική πλευρά της ζωής, κι εμείς δεν θα είμασταν μαρξιστές – λενινιστές αν δεν τα παίρναμε όλα αυτά υπόψη μας. Είναι φυσικό να μη μπορούσαν να κατανοηθούν μεμιάς σωστά από όλους τους διανοούμενους της Δύσης οι ιδιομορφίες της ζωής μας, μαζί και η πρόσφατη κομματική συζήτηση για τα ζητήματα της σοβιετικής λογοτεχνίας και τέχνης. Αφήνω που θα ήταν και αφέλεια να το περιμένουμε αυτό. Ο ισχυρός μηχανισμός της προπαγάνδας στη Δύση βρίσκεται στα χέρια της αστικής τάξης. Και η αστική τάξη επιδιώκει τα συμφέροντά της και δεν έχει καμιά πρόθεση να βοηθήσει τους διανοούμενους στις δυτικές χώρες να κατανοήσουν σωστά την ιδεολογική ζωή της χώρας μας. Δεν θα Σας αποκαλύψω, ασφαλώς, κανένα μυστικό, αν πως ότι οι ιθύνοντες τάξεις στη Δύση προσπαθούν ν’ αποπροσανατολίσουν τους διανοουμένους τους. Και πέρα από αυτό – να τους ξεσηκώσουν εναντίον των ιδεών του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού. Υπάρχει η εξής ρωσική παροιμία: «αν το λαγό τον δέρνεις, θα μάθει και σπίρτα ν’ ανάβει». Έτσι λοιπόν η αστική τάξη χτυπάει δεκάδες χρόνια τώρα τους διανοουμένους της με το σκοπό ν’ ανάβουν αυτοί τα σπίρτα για τ’ αφεντικά. Και χαρά μόνο πρέπει να νιώθουμε γιατί, παρά την τεράστια πίεση της αστικής τάξης, ανάμεσα στους διανοούμενους της Δύσης μεγαλώνει ολοένα πιο πολύ ο αριθμός εκείνων που δεν λυγάνε κάτω από την πίεση αυτή, αλλά αντίθετα παλεύουν με γενναιότητα για τα ιδεώδη της προόδου.

 

πηγή Ν. Σ. Χρουστσόφ, Ο υψηλός προορισμός της λογοτεχνίας και της τέχνης, Μέλισσα.

Advertisements