Αυτό φυσικά δεν σημαίνει πως και ανάμεσα σε τέτοιους ανθρώπους δεν παρατηρούνται ταλαντεύσεις, πλάνες, λάθη στην κατανόηση της πολιτικής του κόμματός μας στον τομέα της λογοτεχνίας και της τέχνης. Εδώ δεν υπάρχει τίποτε το παράξενο. Σε ένα από τα ερωτήματά Σας θυμηθήκατε, λχ., τον γνωστό άγγλο συγγραφέα Χέρμπερτ Ουέλς που ήταν ένας προοδευτικός για την εποχή του άνθρωπος. Κι ωστόσο, όπως ξέρετε, δεν κατανόησε την Οχτωβριανή επανάσταση, χαρακτήρισε τον Λένιν «ονειροπόλο του Κρεμλίνου» κι έβλεπε σκοτεινό το μέλλον της Ρωσίας. Δεν θέλω να πω τίποτε άσχημο για τον Ουέλς. Αλλά όλος ο κόσμος τώρα πείστηκε πως ο άγγλος αυτός συγγραφέας αποδείχτηκε ανεδαφικός προφήτης. Η σημαία του Λένιν κυματίζει σήμερα πάνω από χώρες όπου ζει το ένα τρίτο και πλέον της ανθρωπότητας. Η Ρωσία δεν λάμπει μόνο με τα φώτα των μεγαλύτερων στον κόσμο ηλεκτρικών σταθμών, λάμπει με τα επιτεύγματα της επιστήμης της, της τεχνικής της, του πολιτισμού της. Από την αρχή της επίσκεψης του Χέρμπερτ Ουέλς στη Μόσχα πέρασαν μόλις τέσσερις δεκαετίες.

 

Εννοώ φυσικά τι έχετε υπόψη σας Εσείς όταν μιλάτε για την επίδραση που είχε η πρόσφατη συζήτησή μας για τη λογοτεχνία και την τέχνη πάνω στους διανοούμενους των δυτικών χωρών. Ο αστικός τύπος τους ξεκούφανε όλους εκεί κοπανώντας για τη «σκληρή γραμμή του κόμματος» και για άλλα παρόμοια πράγματα. Αλλά καμιά δυτική εφημερίδα δεν πληροφόρησε τους αναγνώστες της πως η συζήτηση αυτή ήταν μια φιλική συζήτηση ανάμεσα σε συντρόφους. Ήταν μια μεγάλη συζήτηση για τα προβλήματα των καλλιτεχνών και των συγγραφέων κάτω από το φως του ιστορικού εκείνου πλάνου της οικοδόμησης του κομμουνισμού στη χώρα μας, που χάραξε το Κομμουνιστικό κόμμα Σοβιετικής Ένωσης. Όταν ο λαός μας προχωρεί σε καινούργια ορόσημα στην οικοδόμηση του κομμουνισμού, θέλει να μην υπάρχουν και ανάμεσα στους παράγοντες της λογοτεχνίας και της τέχνης τέτοιοι που χάνουν το βήμα τους και σέρνονται στην ουρά. Αυτός είναι ο λόγος που το κόμμα θεώρησε καθήκον του να πει με ευθύτητα και ειλικρίνεια πως υποστηρίζει τους καλλιτέχνες και τους συγγραφείς που υπερασπίζουν την πιστότητα και το σοσιαλιστικό ουμανισμό στην τέχνη, καταπολεμάνε τα στοιχεία της τάσης της παρακμής, του φορμαλισμού, της αφηρημένης τέχνης, παλεύουν για τη μεγάλη λαϊκή τέχνη. Λεωφόρο της δημιουργίας στην οικοδόμηση της καινούργιας ζωής αποτελούν οι ισχυροί δεσμοί με το λαό, με τα τεράστια ιστορικά προτσές που ξετυλίγονται στη χώρα μας, ο δεσμός με τα προβλήματα που συγκινούν όλους τους σοβιετικούς ανθρώπους και όχι η φυγή από τα προβλήματα αυτά προς το αδιέξοδο του πνεύματος της παρακμής.

 
Μπορεί να διατυπώσετε την αντίρρηση, όπως ακριβώς το έκαναν αυτό πολλοί θεωρητικοί της αστικής τάξης, ότι εμείς οι κομμουνιστές είμαστε τάχα «εναντίον του καινούργιου» στην τέχνη. Αλλά η ερμηνεία αυτή σημαίνει σκόπιμη παραμόρφωση της αλήθειας. Οι κομμουνιστές είναι ακριβώς εκείνοι που υποστηρίζουν το καινούργιο στην εξέλιξη της λογοτεχνίας και της τέχνης, γιατί είναι υπέρ του σοσιαλιστικού ρεαλισμού που σημαίνει πλούτο και πολυεδρικότητα της τέχνης, που είναι προσφιλής στο λαό. Δεν θα μιλήσω για άλλες χώρες, αλλά στην Ιταλία, ο κόσμος ξέρει πολύ καλά από τις κινηματογραφικές μας ταινίες, από περιοδείες σοβιετικών καλλιτεχνικών συγκροτημάτων και από μεταφράσεις έργων των συγγραφέων μας, πόσο πολύμορφες είναι η λογοτεχνία και η τέχνη μας: η μουσική, το θέατρο, η ποίηση και ο πεζός λόγος. Αυτό ακριβώς είναι η πραγματική καινοτομία. Υπάρχουν άνθρωποι στο εξωτερικό που θεωρούν «καινοτομία» ό,τι αποτελεί φυγή από την πραγματικότητα, ό,τι αποτελεί προσπάθεια να κρυφτεί κανείς από την πραγματικότητα πίσω από ασήμαντες και ανώφελες φιοριτούρες. Ίσως οι φιοριτούρες αυτές και να βοηθάνε την αστική ιδεολογία να παρασύρει ορισμένους ανθρώπους μακριά, στον κόσμο των ονειροπολήσεων, και έτσι να παραλύει τη θέλησή τους να παλέψουν ενάντια στην αδικία της παλαιάς κοινωνίας. Αλλά, ρωτάμε, γιατί να παραδειγματιζόμαστε από αυτό; Εμείς δημιουργούμε την καινούργια κοινωνία, είμαστε άνθρωποι γήινοι, δεν θέλουμε να κρυφτούμε από την πραγματικότητα, αλλά προσπαθούμε να τη δημιουργήσουμε τέτοια που ο εργαζόμενος άνθρωπος να ζει αύριο καλύτερα από σήμερα, και μεθαύριο ακόμη καλύτερα.

 
Είπα κιόλας πιο πάνω πως στη μάχη των ιδεών δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη. Οι ιδέες μας – ιδέες του μαρξισμού-λενινισμού – κατακτούν τη σκέψη ολοένα νέων εκατομμυρίων ανθρώπων• έγιναν στ’ αλήθεια εξουσιαστές της σκέψης της πρωτοπόρας ανθρωπότητας. Έχω την πεποίθηση πως και στη Δύση αυτό το καταλαβαίνει η πρωτοπόρα διανόηση και αν σήμερα κάποιος από τους εκπροσώπους της βρίσκεται σε πλάνη, θα το καταλάβει αύριο.

 

 

πηγή Ν. Σ. Χρουστσόφ, Ο υψηλός προορισμός της λογοτεχνίας και της τέχνης, Μέλισσα.

Advertisements