Είναι αμφίβολο αν μπορούν να φέρουν κάποιο σοβαρό όφελος οι μύθοι, ότι η απεριόριστη «ελευθερία αυτοέκφρασης» και η «απολιτικότητα» αποτελούν τα κύρια κριτήρια της ανεξαρτησίας του καλλιτέχνη. Κι πραγματικά πρέπει να είναι κανείς εντελώς απληροφόρητος, ή το λιγότερο πολύ αφελής, για να μη βλέπει ότι η αντίδραση με την έννοια «απολίτικος» καταλαβαίνει την αποξένωση, προπαντός από τις προοδευτικές ιδέες , από τα πραγματικά ζωτικά συμφέροντα και τις ώριμες κοινωνικές ανάγκες. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλά χρόνια τώρα, μερικοί στη Δύση διαφημίζουν με τυμπανοκρουσίες μερικούς αποστόλους της καλλιτεχνικής ελευθερίας που εμφανίστηκαν πάνω στην αμαρτωλή γη μας, δύο τρεις γεμάτους κακία και ψευτιά αποστάτες, που η σχέση τους με τη λογοτεχνία ή ανήκει εντελώς το παρελθόν, ή είναι έμμεση, παρασιτική. Τι σχέση έχει εδώ η απολιτικότητα!

 
Έπειτα τι ύψιστο νόημα της καλλιτεχνικής δημιουργίας είναι αναπόσπαστο από την ευγένεια, το καλό, το πάθος της δημιουργίας, από την επιδίωξη της λευτεριάς. Κι η εξηντάχρονη πείρα της νικηφόρας σοσιαλιστικής επανάστασης, που άνοιξε στα εκατομμύρια ανθρώπους το δρόμο προς τη κουλτούρα, προς την ευτυχία της δημιουργίας, δεν αφήνει γι αυτό καμία αμφιβολία. Για αυτό το θέμα μίλησε θαυμάσια ο σύντροφος Λ.Ι. Μπρέζνιεφ στην εισήγηση του «Ο μεγάλος Οκτώβρης και η πρόοδος της ανθρωπότητας» τονίζοντας: « Η συνάντηση που ονειρευόταν τα μεγαλύτερα πνεύματα της ανθρωπότητας, η ιστορική συνάντηση της εργασίας και του πολιτισμού, έχει συντελεστεί. Στην ιστορία της χώρας μας, στην ιστορία του παγκόσμιου πολιτισμού, αυτό στάθηκε στροφή τεράστιας σημασίας». Η στροφή αυτή, αυτό το παράδειγμα της ιστορικής πάλης για την ευτυχία της ανθρωπότητας, είναι ιστορικά αναπότρεπτο.

 
Μήπως αυτό τρομάζει την αντίδραση; Μήπως σε αυτό οφείλονται οι λυσσαλέες κραυγές για την απουσία δημιουργικής ελευθερίας στην ΕΣΣΔ; Μήπως γι αυτό μπαίνουν κάθε τόσο σε κυκλοφορία, από καθαρή έλλειψη κάποιου ουσιαστικού επιχειρήματος, τα παλιά στερεότυπα συνθήματα του αντισοβιετισμού, συνθήματα ευτελή, που πολλές φορές ρίχτηκαν στον σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας;
Με όσο όμως ζήλο, για να μην πούμε πάθος, κι αν προσπαθεί η αντίδραση, δεν είναι δυνατό να πείσει όλους ότι τάχα η επινόηση είναι αλήθεια και η εξαίρεση νομοτέλεια, ότι η συκοφαντία είναι ταυτόσημη με την αλήθεια. Όσο κι αν είναι εκλεπτυσμένοι οι μύθοι, με τους οποίους μερικοί κύκλοι της Δύσης προσπαθούν να διαστρεβλώσουν το πραγματικό περιεχόμενο της ελεύθερης δημιουργίας, να καλύψουν τις μαρτυρίες της ίδιας της ιστορίας, είναι ανίσχυροι μπροστά στην πραγματικότητα που είναι ακαταμάχητη. Η Οκτωβριανή επανάσταση ήταν εκείνη που πρώτη σάρωσε τα εμπόδια της αμάθειας, της ιδιοτέλειας, των προκαταλήψεων, του μισανθρωπισμού από το δρόμο του καλλιτέχνη προς την καρδιά του αναγνώστη, του ακροατή, του θεατή, εξάλειψε τις διατροφές του πνεύματος, της ιδιοκτησίας, των κοινωνικών συστημάτων που «είχαν φάει τα ψωμιά τους». Άνοιξε στους ανθρώπους της τέχνης πεδίο δημιουργικής δράσης για έργα εμπνευσμένα από τις φωτεινές και ζωογόνες ουμανιστικές ιδέες του αιώνα, που εκφράζονται με τον πληρέστερο, με τον αποτελεσματικότερο τρόπο στο μαρξισμό-λενινισμό, στη λενινιστική πολιτική του κόμματος.

 
Η ελευθερία δημιουργίας των καλλιτεχνών μας δεν περιορίζεται βέβαια καθόλου από το γεγονός, ότι ζούνε κι αναπνέουν πολύ πιο ελαφρά από πολλούς άλλους συναδέλφους τους της Δύσης-κι αυτό κυρίως είναι αποτέλεσμα των γενικών για όλους τους εργαζομένους κοινωνικών συνθηκών στην ΕΣΣΔ, που συμπληρώθηκαν όπως και σε όλα τα επαγγέλματα με τον υπολογισμό των ειδικών αναγκών της δημιουργικής εργασίας. Το κύριο για αυτούς είναι η φωτιά του Προμηθέα, που φωτίζει την κοινωνία μας, που γεμίζει με βαθύ και χαρούμενο πνεύμα τις δημιουργικές προσπάθειες όλων των στελεχών και παραγόντων της, συμπεριλαμβανομένων και των καλλιτεχνών.

Advertisements