Περιληπτική έκθεση ομιλιών στη διάσκεψη των συγγραφέων στην ΚΕ του ΚΚΣΕ της 13 Μαΐου 1957, στη δεξίωση των συγγραφέων, ζωγράφων, γλυπτών και συνθετών της 19 Μαΐου 1957, σε κομματικό ακτίφ τον Ιούλιο του 1957.

 

 

Το κομμουνιστικό κόμμα με γνώμονα τις υποδείξεις του Β. Ι. Λένιν ότι η λογοτεχνία και η τέχνη είναι συστατικό τμήμα της παλλαϊκής πάλης για τον κομμουνισμό, έδινε πάντοτε και δίνει πρωταρχική σημασία στη δραστηριότητα των συγγραφέων, των ζωγράφων, των γλυπτών, των συνθετών, όλων των παραγόντων του σοβιετικού πολιτισμού, στην άνθιση του πολυεθνικού μας σοβιετικού σοσιαλιστικού πολιτισμού.

 
Η σοβιετική λογοτεχνία και τέχνη είναι ισχυρές γιατί συνδέονται με τη ζωή του λαού, με την πάλη του για την υπόθεση του κομμουνισμού. Στο 20ο συνέδριο του ΚΚΣΕ αναφέρθηκε πως οι παράγοντες της λογοτεχνίας και της τέχνης μας είναι πιστοί των μεγάλων σκοπών της οικοδόμησης της καινούργιας κοινωνίας και της κομμουνιστικής διαπαιδαγώγησης των εργαζομένων.

 
Τα ζητήματα της ανάπτυξης της λογοτεχνίας και της τέχνης δεν πρέπει να εξετάζονται ξεκομμένα από τα επείγοντα εκείνα προβλήματα που λύνουν σήμερα το Κομμουνιστικό κόμμα και ο σοβιετικός λαός, αναφορικά με την παραπέρα άνοδο της οικονομίας και του πολιτισμού της χώρας μας, στην πάλη για την οικοδόμηση της κομμουνιστικής κοινωνίας.

 

Το 20ο συνέδριο του ΚΚΣΕ, όπως είναι γνωστό, έβαλε μεγάλα καθήκοντα στον τομέα της ανάπτυξης της βιομηχανίας, της αγροτικής οικονομίας, της πολιτιστικής ανοικοδόμησης, της ανόδου του βιοτικού επιπέδου του λαού. Από τότε που έγινε το συνέδριο πέρασε λίγος καιρός, αλλά οι επιτυχίες που σημειώθηκαν στην περίοδο αυτή στην εφαρμογή της γραμμής που χάραξε το συνέδριο είναι τεράστιες. Η βιομηχανία της χώρας μας πραγματοποιεί με επιτυχία τους σκοπούς του έκτου πεντάχρονου.

 

Πολλοί πολιτικοί της αστικής τάξης ομολογούν ανοιχτά πως τους τρομάζουν οι ρυθμοί ανάπτυξης της σοβιετικής βιομηχανίας, τους φοβίζει η ισχυρή επίδραση του σοβιετικού παραδείγματος πάνω στους εργαζομένους όλου του κόσμου. Και όλοι μας ξέρουμε καλά πόσο πειστικά επιδρά το παράδειγμά μας στις σκέψεις των εργαζομένων όλων των χωρών.

 
Στη σύνοδο του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ που έγινε τελευταία και όπου συζητήθηκε το ζήτημα της αναδιοργάνωσης της διεύθυνσης της βιομηχανίας και της ανοικοδόμησης, αναφέρθηκε πως στα χρόνια της Σοβιετικής εξουσίας ο όγκος του βιομηχανικού προϊόντος στη χώρα μας αυξήθηκε κατά 30 και πάνω φορές, και ειδικότερα στη μηχανουργία και στη μεταλλουργία κατά 180 φορές, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε σχεδόν κατά 100 φορές.

 
Τα δεδομένα αυτά δείχνουν εύγλωττα πώς η χώρα μας, ακολουθώντας το δρόμο που της υπέδειξε ο Λένιν, έγινε ένα ισχυρό σοσιαλιστικό κράτος. Η αναδιοργάνωση της διεύθυνσης της βιομηχανίας και της εκτέλεσης έργων ανοικοδόμησης που πραγματοποιείται σήμερα έχει τεράστια σημασία για την παραπέρα ανάπτυξη της οικονομίας της Σοβιετικής Ένωσης.

 
Η μετατόπιση του κέντρου βάρους της διεύθυνσης της βιομηχανίας στις επαρχίες δίνει τη δυνατότητα να διευθύνουμε την οικονομία μ’ ένα τρόπο πιο συγκεκριμένο και ενεργητικό, να αναπτύξουμε ακόμη πιο πολύ την πρωτοβουλία των μαζών, να ανεβάσουμε το ρόλο και την ευθύνη των τοπικών οργάνων. Τώρα τα ζητήματα λειτουργίας των εργοστασίων και της εκτέλεσης των έργων ανοικοδόμησης θα λύνονται όχι στα υπουργεία και στις γενικές διευθύνσεις, αλλά άμεσα επιτόπου, στην οικονομική περιοχή.

 
Υποθέτω πως ίσως δεν θα συμφωνούν όλοι με τη γνώμη μου πάνω στο ζήτημα αυτό. Μερικοί θα το πουν με ευθύτητα, ενώ άλλοι μπορεί να το αποσιωπήσουν. Αυτό είναι δική τους δουλειά. Οφείλω να υπενθυμίσω πως και όταν το Κομμουνιστικό κόμμα και η κυβέρνησή μας έλυναν το πρόβλημα της αξιοποίησης των έρημων παρθένων εδαφών, δεν καταλάβαιναν όλοι τη σημασία του μέτρου αυτού. Το ίδιο έγινε και με την αναδιοργάνωση της διεύθυνσης της βιομηχανίας. Κάποιοι εναντιώθηκαν στο ζήτημα αυτό. Εδώ έχουμε μια εκδήλωση προσήλωσης στο παλιό. Το παλιό ήταν άνετο, το είχαν συνηθίσει, ενώ το ξεφτισμένο, το παλιό πρέπει να το εξαφανίζουμε. Δεν μπορούμε να ζούμε με τον παλιό τρόπο, πρέπει να προχωρούμε.

 
Αν χάρη στην αξιοποίηση των παρθένων και χέρσων εδαφών ο σοβιετικός λαός σημείωσε μεγάλες επιτυχίες, τα μέτρα που παίρνει το Κομμουνιστικό κόμμα για τη βελτίωση της δουλειάς στη βιομηχανία μας θα δώσουν ακόμη πιο μεγάλα αποτελέσματα. Η αναδιοργάνωση της διεύθυνσης της οικονομίας που εφαρμόζουμε, δεν θα φέρει μόνο υλικά αγαθά στο σοβιετικό λαό. Θα προκαλέσει και ένα καινούριο άνθισμα του πολιτισμού, γιατί θα μοιράζονται πιο αρμονικά οι πολιτιστικές δυνάμεις, τα κέντρα των οικονομικών περιοχών θα αναπτύσσονται ακόμη πιο γρήγορα και ως κέντρα πολιτισμού.

 
Ορισμένοι συγγραφείς, όταν δημοσιεύτηκαν οι θέσεις της εισήγησης για την αναδιοργάνωση της διεύθυνσης της οικονομίας και των έργων ανοικοδόμησης, έδειξαν πως δεν κατανοούν τα καινούρια προτσές που ξετυλίγονται στη ζωή μας, φάνηκαν ανεπαρκώς προπαρασκευασμένοι για να εκτιμήσουν σωστά την κατάσταση της εθνικής οικονομίας της χώρας στο σύγχρονο στάδιο, οπότε μπαίνει επιτακτικά το ζήτημα της τελειοποίησης των μορφών διεύθυνσης της βιομηχανίας. Αυτά και μερικά άλλα έδειξαν πόσο ξεκομμένοι είναι αυτοί οι άνθρωποι από τη ζωή. Αλλά είμαστε σίγουροι πως η ζωή δεν θα αργήσει να δείξει στους συντρόφους αυτούς πόσο πλανώνται.

 
Το κόμμα στα τελευταία χρόνια ενδιαφέρεται πολύ για την πρόοδο της αγροτικής μας οικονομίας. Ξέρετε σε ποια δύσκολη κατάσταση βρισκόταν η αγροτική οικονομία ως πριν από λίγα χρόνια. Θυμάστε βέβαια τι θόρυβο ξεσήκωσαν οι εχθροί μας στις καπιταλιστικές χώρες, όταν στην Ολομέλεια της ΚΕ το Σεπτέμβριο του 1953 μιλήσαμε ανοιχτά για τα ελαττώματα στη διεύθυνση της αγροτικής οικονομίας. Οι εχθροί χαλούσαν τον κόσμο κραυγάζοντας πως αυτό σημαίνει χρεοκοπία των κολχόζ, χρεοκοπία όλου του έργου μας.

 
Στα χρόνια αυτά το κόμμα, όλος ο σοβιετικός λαός έκαναν μεγάλη δουλειά για την άνοδο της αγροτικής οικονομίας και σήμερα κάθε σοβιετικός πολίτης βλέπει τους καρπούς της δουλειάς αυτής. Γιατί τάχα η αγροτική μας οικονομία καθυστερούσε σοβαρά για ένα τόσο μακρό χρονικό διάστημα; Αυτό γινόταν γιατί κανείς στο κέντρο δεν ήθελε να εξετάσει με τον επιβαλλόμενο τρόπο την κατάσταση στις επαρχίες. Ο Στάλιν, όπως είναι γνωστό, δεν ταξίδευε πουθενά, δεν συμβουλευόταν τους υπεύθυνους της αγροτικής οικονομίας, δεν φρόντιζε ν’ ακούσει τη φωνή των κατά τόπους στελεχών, ενώ αυτοί που τους ανάθετε στο κέντρο την παρακολούθηση των ζητημάτων της αγροτικής οικονομίας του έκρυβαν τις μεγάλες ελλείψεις, παρουσίαζαν ρόδινη την κατάσταση.

 

Παραβιαζόταν ωμά η αρχή του υλικού συμφέροντος των κολχόζικων, όλων των δουλευτών της αγροτικής οικονομίας σε ό,τι αφορά την αύξηση της παραγωγής αγροτικών προϊόντων.
Θα σας αναφέρω έστω κι ένα-δυο παραδείγματα. Μόλις τελείωσε ο πόλεμος, πήγα στο χωριό που γεννήθηκα και βρήκα εκεί μια πρώτη μου εξαδέλφη. Είδα ένα περιβόλι που είχε και της είπα:
– Έχεις θαυμάσιες μηλιές.
Μου απάντησε:
– Θα τις κόψω το φθινόπωρο.
– Γιατί; Ρώτησα.
– Αναγκάζομαι να πληρώνω μεγάλους φόρους, μου δήλωσε. Δε συμφέρει να έχεις περιβόλι.

 
Σε μια συζήτηση που είχα με τον Ι. Β. Στάλιν του διηγήθηκα το περιστατικό και του είπα πως οι κολχόζικοι χαλάνε τα περιβόλια τους. Ο Στάλιν μου είπε πως είμαι ναρόντνικος, πως έχω ναροντνικιστική νοοτροπία, πως αρχίζω να χάνω το προλεταριακό ταξικό αισθητήριο.
Άλλο παράδειγμα. Είναι ή δεν είναι σωστό ότι στέλναμε από την πόλη χιλιάδες ανθρώπους να μαζέψουν την πατάτα στα κολχόζ, ενώ οι ίδιοι οι κολχόζνικοι δεν έπαιρναν μέρος στη συγκομιδή; Ναι, είναι. Γιατί οι κολχόζνικοι δεν ήθελαν να δουλέψουν στη συγκομιδή της πατάτας; Διότι το κράτος κάνοντας συγκέντρωση πατάτες πλήρωνε εξευτελιστικές τιμές. Μόνο η μεταφορά της πατάτας στο χώρο συγκέντρωσης στοίχιζε στο κολχόζ πιο ακριβά απ’ ό,τι πληρωνόταν για την ποσότητα της πατάτας που πήγαινε στη συγκέντρωση.

 
Βρεθήκαμε στην ανάγκη να αλλάξουμε την κατάσταση αυτή, να βρούμε το ανάλογο επίπεδο τιμών, να δημιουργήσουμε υλικό συμφέρον των κολχόζνικων για την παραγωγή αγροτικών προϊόντων. Χωρίς υλικό συμφέρον των κολχόζνικων στην υπόθεση αυτή δεν θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε αρκετά. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε όταν πρόκειται για παραγωγή τόσο ζωτικά αναγκαίων στο λαό προϊόντων, όπως είναι το στάρι, το κρέας, το βούτυρο, η πατάτα. Αλλά δυστυχώς, όλο και συναντάμε ακόμη πού και πού κανέναν «χοντροκέφαλο» που δεν είναι σε θέση να καταλάβει αυτή την αλήθεια. Αυτοί που ξεκόπηκαν από τη ζωή, από τα συμφέροντα του λαού δεν είναι ικανοί να καταλάβουν ότι επιμένοντας να είναι γαντζωμένοι στο παλιό, μπορούν να χαντακώσουν όλη την υπόθεση, να βλάψουν ανεπανόρθωτα τα συμφέροντα του λαού. Τέτοιοι άνθρωποι υπάρχουν και ανάμεσα στους υπεύθυνους του ιδεολογικού μετώπου. Ζουν αιχμάλωτοι απαρχαιωμένων αντιλήψεων, είναι κολλημένοι στα ανεδαφικά καλούπια των βιβλίων, στα δόγματα και στους τύπους.

 

Ν.Σ. Χρουστσώφ Ο υψηλός προορισμός της λογοτεχνίας και της τέχνης, Μέλισσα, 1964

Advertisements