Ο Λένιν θεωρούσε την εξαφάνιση του αναλφαβητισμού σαν πρωταρχικό καθήκον της πολιτιστικής επανάστασης, μια απαραίτητη προϋπόθεση αν πρόκειται να νικήσει η νέα κοινωνική τάξη.

 
Επίσης θεωρούσε σαν ζωτικής σημασίας την πολιτική διαπαιδαγώγηση ανάμεσα στους χωρικούς οι οποίοι αποτελούσαν την καταπληκτική πλειοψηφία του πληθυσμού της Ρωσίας. Αυτό ήταν αναγκαίο να γίνει για να μπορέσουν οι αγρότες να περάσουν στη συνεταιριστική μέθοδο γεωργίας, για να διδαχθεί όπως το έθετε ο Λένιν, ο κάθε μικρο-γεωργός να κτίζει το σοσιαλισμό στην πράξη. Γι αυτό το λόγο ο Λένιν θεωρούσε την εφαρμογή του συνεταιριστικού προγράμματος αδιαχώριστη από τη νίκη της πολιτιστικής επανάστασης.

 
Στο άρθρο του «Για το συνεταιρισμό» ο Λένιν έγραφε: «…η οργάνωση ολόκληρης της αγροτιάς στις συνεταιριστικές εταιρίες προϋποθέτει ένα επίπεδο πολιτισμού ανάμεσα στους χωρικούς …κι αυτό δεν μπορεί, πραγματικά να επιτευχθεί χωρίς πολιτιστική επανάσταση».(Λένιν, Άπαντα, τομ.33, σελ. 473, αγγ. Εκδ.)

 
Η εκπαιδευτική αποστολή του προλεταριακού κράτους δεν περιορίστηκε στον αγώνα κατά του αναλφαβητισμού. Ο Λένιν έγραφε: «… δεν είναι αρκετό να εξαφανίσουμε τον αναλφαβητισμό, είναι ανάγκη να οικοδομήσουμε σοβιετική οικονομία και γι αυτό το έργο η στοιχειώδης μόρφωση μόνη δε θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε πολύ». Και πρόσθεσε: « Η ικανότητα οργάνωσης και γραφής πρέπει να εξυπηρετεί το σκοπό της ανύψωσης του πολιτιστικού επιπέδου, οι χωρικοί πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν την ικανότητά τους να διαβάζουν κι να γράφουν για τη βελτίωση των αγροκτημάτων και της κατάστασής τους». («Δεύτερο Συνέδριο των Τμημάτων Πολιτικής Εκπαίδευσης». Άπαντα, τομ. 33, σελ. 74-75, αγγ. Εκδ)

 

«Учёные» 1974

Το Κομμουνιστικό Κόμμα και η σοβιετική εξουσία έδιναν πάντα μεγάλη προσοχή στη δημόσια εκπαίδευση. Το πρόγραμμα του Κόμματος που υιοθετήθηκε από το 8ο συνέδριο περιείχε ειδικό κεφάλαιο για τη δημόσια εκπαίδευση. Το πρόγραμμα προνοούσε για «δωρεάν, υποχρεωτική γενική και τεχνική εκπαίδευση η οποία να προσφέρει θεωρητική και πρακτική γνώση στους κύριους κλάδους της παραγωγής) των παιδιών και των 2 φύλων μέχρι το 17ο χρόνο της ηλικίας τους».(Το ΚΚΣΕ σε Ψηφίσματα και Αποφάσεις των συνεδρίων, διασκέψεων και ολομελειών της Κεντρικής Επιτροπής, Μέρος 1, Μόσχα, 1954, σελ. 419, ρωσ. Εκδ.). Το πρόβλημα της πολιτικής εκπαίδευσης των μαζών προωθούσε σαν ένα από τα βασικά ζητήματα. «Στην περίοδο της δικτατορίας του προλεταριάτου, δηλ. στην περίοδο της προετοιμασίας των συνθηκών που θα έκαναν δυνατή την πλήρη μετάβαση στον κομμουνισμό, το σχολείο πρέπει να γίνει όχι μόνο φορέας των κομμουνιστικών αρχών γενικά, αλλά και φορέας επίσης της ιδεολογικής και οργανωτικής επιρροής του προλεταριάτου πάνω στα μισό-προλεταριακά και μη-προλεταριακά τμήματα των εργαζομένων μαζών, με σκοπό την ανάπτυξη μιας γενεάς ικανής να πραγματοποιήσει την πλήρη νίκη του κομμουνισμού»(στο ίδιο)

 
Η συστηματική μελέτη και η σταθερή συσσώρευση γνώσης που μας άφησαν οι περασμένες γενιές έχει ζωτική σημασία για την κομμουνιστική εκπαίδευση. Η ιδέα αυτή, που είναι η βασική σκέψη της ομιλίας του Λένιν στο 3ο συνέδριο της οργάνωσης Κομμουνιστικής Νεολαίας, αναπτύχθηκε και στα άλλα έργα του και χρησιμοποιήθηκε σταθερά από το Κομμουνιστικό Κόμμα και τη σοβιετική κυβέρνηση.

 
Ο Λένιν προσέδιδε σημαντικό ρόλο στην ειδική πολιτική εκπαίδευση για τη διάδοση της κομμουνιστικής κοσμοθεωρίας. Έκανε ουσιαστικές τροποποιήσεις στο σχέδιο ψηφίσματος της κυβέρνησης «Αναφορικά με τα Ανώτερα Κρατικά Ινστιτούτα Καλών Τεχνών στη Μόσχα» θεωρώντας αναγκαία την εισαγωγή κοινωνικών στοιχείων στο πρόγραμμα των σχολών τέχνης.

 
Ο Λένιν θεωρούσε το ζήτημα δημιουργίας σοσιαλιστικής κουλτούρας σαν αδιαχώριστο από το ζήτημα της πλατιάς εκπαίδευσης και πολιτικής διαφώτισης. Μόνο με την πανεθνική εκπαίδευση και διαφώτιση των μαζών –είπε- θα γίνει δυνατό να προετοιμάσουμε το φυτώριο για μια πραγματικά νέα μεγάλη τέχνη.

Στα τελευταία του έργα «Σελίδες από ένα Ημερολόγιο», «Καλύτερα Λιγότερα, αλλά Καλύτερα», «Για τον συνεταιρισμό» και « Η Επανάσταση μας», ο Λένιν αφιέρωσε πολλή προσοχή στο ζήτημα της πολιτιστικής οικοδόμησης τονίζοντας επανειλημμένα την επείγουσα ανάγκη της πλατιάς διαφώτισης των μαζών. Σε αυτά τα έργα ο Λένιν συζητούσε και πάλι με εκείνους που υποτιμούν τα εκπαιδευτικά προβλήματα του προλεταριακού κράτους, οι οποίοι επιθυμούσαν να υπερπηδήσουν το επίπονο προτσές της κατάκτησης της γνώσης. Στο βιβλίο «Σελίδες από ένα ημερολόγιο» έγραφε: «Σε μια εποχή που μιλούμε δημόσια για την προλεταριακή κουλτούρα και την κατάστασή της σχετικά με την αστική κουλτούρα, γεγονότα και αριθμοί αποκαλύπτουν πως βρισκόμαστε σε πολύ κακή κατάσταση ακόμα και σε σχέση με την αστική κουλτούρα». Και παρακάτω: «Αυτό πρέπει να χρησιμεύσει σαν μια σοβαρή προειδοποίηση και μομφή σε εκείνους που πετούν στα αιθέρια ύψη του προλεταριακού πολιτισμού!»(Λένιν, Άπαντα, τομ. 33, σελ. 462, αγγ. Εκδ.)

 
Υποδείχνοντας το δρόμο για την ανάπτυξη της πολιτιστικής επανάστασης, το δρόμο της οικοδόμησης του σοσιαλισμού, ο Λένιν έγραφε στο άρθρο του «Για το συνεταιρισμό»: «Θα είναι μια διαφορετική ιστορική εποχή, και χωρίς αυτή την ιστορική εποχή, χωρίς καθολική μόρφωση, χωρίς τον αναγκαίο βαθμό ικανότητας, χωρίς να διαπαιδαγωγηθεί ο πληθυσμός ικανοποιητικά για να αποκτήσει τη συνήθεια της ανάγνωσης βιβλίων, και χωρίς την υλική βάση για αυτά, χωρίς κάποιο βαθμό επάρκειας για προστασία πχ. Από κακή συγκομιδή, πείνα κλπ.-χωρίς αυτά δε θα μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε το σκοπό μας».(Λένιν, Άπαντα, τομ. 33, σελ. 470, αγγ. Εκδ.)

 
Ο Α. Β. Λουνατσάρσκυ πρόβαλε πιστά την ιδέα του Λένιν για το βασικό ρεύμα της πολιτιστικής επανάστασης, όταν έλεγε: «Για το Λένιν η πολιτιστική επανάσταση ήταν ένα γιγαντιαίο προτσές στο οποίο εκατομμύρια άνθρωποι, καθώς και ολόκληρος ο κοινωνικός και κυβερνητικός μηχανισμός της απέραντης χώρας, θα βελτιωθούν, θα αποκτήσουν επιστημονική αντίληψη και θα συσσωρεύσουν γνώση» (Λουνατσάρσκυ, Άρθρα για τη Φιλολογία, Μόσχα, 1957, σελ. 37, ρωσ. Εκδ.)

Advertisements