Από την έκθεση Greece/China/Greece του Βαγγέλη Ρήνα και της Ioanna Lin

Ο Τολστόι με τεράστια δύναμη και ειλικρίνεια μαστίγωνε τις κυρίαρχες τάξεις, ξεσκέπαζε με μεγάλη παραστατικότητα την εσωτερική ψευτιά όλων των θεσμών, που με τη βοήθειά τους κρατιέται η σημερινή κοινωνία: εκκλησία, δικαστήρια, μιλιταρισμός, «νόμιμος» γάμος, αστική έπιστήμη. Η διδασκαλία του όμως ήρθε σε πλήρη αντίθεση με τη ζωή, τη δουλιά και τον αγώνα του νεκροθάφτη του σημερινού συστήματος: του προλεταριάτου. Ποιανού, άποψη αντικαθρέπτιζε η διδασκαλία του Λέοντα Τολστόι; Με το στόμα του μιλούσε όλη η πολυάριθμη μάζα των εκατομμυρίων του ρωσικού λαού, που μισεί πια τους αφέντες της σημερινής ζωής, που δεν έχει φτάσει όμως ακόμη ως το συνειδητό, το συνεπή, μέχρι τέλους, ανειρήνευτο αγώνα ενάντιά τους.

H ιστορία και η έκβαση της μεγάλης ρωσικής επανάστασης έδειξαν πως τέτια ακριβώς ήταν η μάζα εκείνη που βρέθηκε ανάμεσα στο συνειδητό, το σοσιαλιστικό προλεταριάτο και στους αποφασιστικούς υπερασπιστές του παλιού καθεστώτος. Η μάζα αυτή — κυρίως η αγροτιά — έδειξε στη διάρκεια της επανάστασης πόσο μεγάλο είναι το μίσος της για το παλιό, πόσο έντονα αισθάνεται όλο το άχθος του σημερινού καθεστώτος, πόσο μεγάλη είναι μέσα της η αυθόρμητη τάση να λυτρωθεί απ’ αυτά και να βρει καλύτερη ζωή.

Και ταυτόχρονα η μάζα αυτή έδειξε στο διάστημα της επανάστασης πως δεν είναι αρκετά συνειδητή στο μίσος της, δεν είναι συνεπής στον αγώνα της, και στις αναζητήσεις της για καλύτερη ζωή περιορίζεται μέσα σε στενά όρια.

Η μεγάλη λαοθάλασσα που αναταράχτηκε ως τα κατάβαθά της αντικαθρεπτίστηκε στη διδασκαλία του Τολστόι με όλες τις αδυναμίες της και με όλες τις δυνατές πλευρές της.

Η εργατική τάξη της Ρωσίας, μελετώντας τα λογοτεχνικά έργα του Λέοντα Τολστόι, θα μάθει καλύτερα τους εχθρούς της, και όλος ο ρωσικός λαός, βλέποντας με κριτικό μάτι τη διδασκαλία του Τολστόι, οφείλει να καταλάβει ποια ήταν η δική του αδυναμία, που δεν του επέτρεψε να φέρει σε πέρας το έργο της απελευθέρωσής του. Αυτό πρέπει να το καταλάβει για να τραβήξει μπροστά.

Αυτήν ακριβώς την κίνηση προς τα μπρος εμποδίζουν όλοι όσοι ανακηρύσσουν τον Τολστόι «κοινή συνείδηση», «δάσκαλο της ζωής». Αυτό είναι ένα ψέμα που το διαδίδουν συνειδητά οι φιλελεύθεροι, θέλοντας να εκμεταλλευτούν την αντίθετη προς την επανάσταση πλευρά της διδασκαλίας του Τολστόι. Αυτό το ψέμα, ότι ο Τολστόι είναι «δάσκαλος της ζωής», το επαναλαβαίνουν ξοπίσω από τους φιλελευθέρους και μερικοί πρώην σοσιαλδημοκράτες.

Ο ρωσικός λαός θα πετύχει την απελευθέρωση μόνο όταν καταλάβει ότι δεν είναι ο Τολστόι που θα τον διδάξει πώς να κατακτήσει μια καλύτερη ζωή, αλλά το προλεταριάτο, η τάξη εκείνη που ο Τολστόι δεν καταλάβαινε τη σημασία της και που είναι η μόνη ικανή να συντρίψει τον παλιό κόσμο που μισούσε ο Τολστόι.

«Ραμπότσαγια Γκαζέτα», αρ. φυλ. 2,  18 (31) του Αυγούστου 1910

Δημοσιεύεται σύμφωνα με το κείμενο της εφημερίδας «Ραμπότσαγια Γκαζέτα»

Άπαντα Λένιν, τόμ. 20, σελ. 73-74.

 

 

Advertisements