Category: Έρευνα


Αποτέλεσμα εικόνας για lyubov popova

Μετάφραση Παναγιώτης Μανιάτης //

unnamed2

 

λίγο παλιό αλλά είναι αυτό που λέμε κουτί

Ο νέος δίσκος των Judas Priest θα μιλάει για «βίκινγκς, δράκους, εξωγήινους, βιβλικές ιστορίες και όπλα»

«Τέτοια πράγματα θες μέσα σε έναν metal δίσκο», δηλώνει ο Rob Halford

Σε πρόσφατη συνέντευξή του για το Ultimate Classic Rock, ο τραγουδιστής των Judas Priest, Rob Halford, μίλησε για τους στίχους του νέου τους δίσκου, «Redeemer Of Souls»:

«Ο δίσκος έχει μέσα βίκινγκς, δράκους, εξωγήινους, λίγες βιβλικές αναφορές και μερικά όπλα. Τέτοια πράγματα θες μέσα σε έναν metal δίσκο. Είναι δυνατός και έντονος, αλλά υπάρχει μέσα αρκετή δόση πλάκας και εξερεύνησης, τουλάχιστον μέσω των στίχων.»

Το «Redeemer Of Souls» θα περιλαμβάνει δεκατρία τραγούδια στην κανονική έκδοση, πέντε επιπλέον κομμάτια στις ειδικές εκδόσεις (δείτε εδώ το tracklist), και είναι προγραμματισμένο να κυκλοφορήσει στις 14 Ιουλίου μέσω της Columbia Records.

Μέχρι στιγμής έχουν διατεθεί για ακρόαση το ομώνυμο κομμάτι του δίσκου, το βασικό single «March Of The Damned», δείγμα του «Crossfire», καθώς και εκτενές δείγμα του «Halls Of Valhalla».

 

lef2Επιμέλεια-μετάφραση: Παναγιώτης Μανιάτης //

Η επανάσταση μετατόπισε το θέατρο των κριτικών μας επιχειρήσεων.
Πρέπει να αναθεωρήσουμε τις τακτικές μας.
«Πετάξτε τους Pushkin, Dostoevsky και Tolstoy από το πλοίο της σύγχρονης εποχής» ήταν το σύνθημά μας το 1912. (Πρόλογος στο «Μπάτσος στο Κοινό Γούστο»).
Οι κλασσικοί είχαν εθνικοποιηθεί.
Οι κλασσικοί είχαν τιμηθεί ως το μόνο ανάγνωσμα.
Οι κλασσικοί είχαν θεωρηθεί ως η ακλόνητη, απόλυτη τέχνη.
Οι κλασσικοί, με το χαλκό των μνημείων τους και την παράδοση των σχολών τους, συνέθλιβαν καθετί το καινούργιο.
Τώρα για 150.000.000 ανθρώπους, οι κλασσικοί είναι ένα συνηθισμένο εκπαιδευτικό βιβλίο.
Τώρα μπορούμε ακόμα να χαιρετίσουμε αυτά τα βιβλία ως βιβλία ούτε χειρότερα ούτε καλύτερα από άλλα, χρησιμοποιώντας τα για να βοηθήσουμε να διδαχτούν οι αναλφάβητοι. Μόνο που στην εκτίμησή μας γι’ αυτά έχουμε να καθορίσουμε τη σωστή ιστορική προοπτική.
Αλλά εμείς, με όλη τη δύναμή μας, θα παλέψουμε ενάντια στη μεταφορά των μεθόδων δουλειάς των νεκρών στη σημερινή τέχνη. Θα παλέψουμε ενάντια στη φανταστική σαφήνεια• και λόγω της εγγύτητας σ’ εμάς των σεβάσμιων παλαιών, ενάντια στην παρουσίαση των σκονισμένων κλασσικών αληθειών των βιβλίων, μεταμφιεσμένες σε καινούργιες και ξανανιωμένες.
Προηγουμένως, παλέψαμε ενάντια στον έπαινο, ενάντια στον έπαινο των εστέτ και των κριτικών της αστικής τάξης. «Με αγανάκτηση πετούσαμε από το μέτωπό μας το στεφάνι της φθηνής δόξας φτιαγμένης από σκουπόξυλα».
Τώρα, με χαρά δεχόμαστε την κάθε άλλο παρά φθηνή δόξα της μεταοκτωβριανής πραγματικότητας.
Αλλά θα χτυπήσουμε και στις δυο πλευρές:
εκείνους που με την κακή πρόθεση της ιδεολογικής παλινόρθωσης, αποδίδουν στα παλιά ακαδημαϊκά σκουπίδια έναν επιδραστικό ρόλο στο σημερινό κόσμο,
εκείνους που κηρύσσουν μια αταξική, πανανθρώπινη τέχνη,
εκείνους που αντικαθιστούν τη διαλεκτική ενός έργου τέχνης με τη μεταφυσική της προφητείας και της ιεροσύνης.
Θα χτυπήσουμε στη μια πλευρά, την αισθητική:
εκείνους που, λόγω της άγνοιας που προέρχεται από την ενασχόληση τους μόνο με την πολιτική, περνούν για θέληση του λαού παραδόσεις κληρονομημένες από τις προ-γιαγιάδες τους,
εκείνους που βλέπουν την εξαιρετικά δύσκολη δουλειά της τέχνης μόνο σαν διασκέδαση στις διακοπές τους,
εκείνους που αντικαθιστούν την αναπόφευκτη δικτατορία του γούστου με ένα καταστατικό σύνθημα γενικής, στοιχειώδους σαφήνειας,
εκείνους που αφήνουν ένα παράθυρο στην τέχνη για ιδεαλιστικές διαχύσεις περί αιωνιότητας και ψυχής.
Το προηγούμενό μας σύνθημα: «Να σταθούμε στο ύψωμα της λέξης «Εμείς» στο μέσο μιας θάλασσας σφυριγμάτων και προσβολής».
Τώρα περιμένουμε μόνο την αναγνώριση της ορθότητας της αισθητικής μας δουλειάς ώστε να μπορούμε να διαλύσουμε με χαρά το μικρό «εμείς» της τέχνης στο μεγάλο «εμείς» του κομμουνισμού.
Όμως θα ξεκαθαρίσουμε απ’το παλιό μας «εμείς»:
όλους εκείνους που προσπαθούν να μετατρέψουν την επανάσταση της τέχνης – ένα κομμάτι της οκτωβριανής θέλησης – σε Όσκαρ-Ουαϊλδική αυτοϊκανοποίηση με την αισθητική για την αισθητική, με την ανταρσία για την ανταρσία • από εκείνους που παίρνουν από την αισθητική επανάσταση μόνο την εξωτερική όψη τυχαίων μεθόδων πάλης,
εκείνους που ανάγουν ξεχωριστά στάδια της πάλης μας σε νέο κανόνα και μοντέλο,
εκείνους που, νερώνοντας τα χθεσινά μας συνθήματα, προσπαθούν να ζαχαρώσουν τους εαυτούς τους σαν υπερασπιστές μιας ήδη γερασμένης καινοτομίας, βρίσκοντας για τους εξημερωμένους Πηγάσους τους άνετους στάβλους σε καφέ,
εκείνους που, μένουν πίσω, είναι μόνιμα πέντε χρόνια πίσω, μαζεύοντας τους ξεραμένους καρπούς ενός ξανανιωμένου ακαδημαϊσμού από τα λουλούδια που πετάξαμε.
Παλέψαμε ενάντια στον παλιό τρόπο ζωής.
Θα παλέψουμε ενάντια στα απομεινάρια αυτού του τρόπου ζωής στη σημερινή κοινωνία.
Θα παλέψουμε ενάντια σε εκείνους που αντικατέστησαν την ποίηση των δικών τους σπιτιών με την ποίηση των δικών τους σπιτιών-επιτροπών.
Πριν, παλέψαμε τους ταύρους της μπουρζουαζίας. Τους σοκάραμε με τις κίτρινες μπλούζες και τα ζωγραφισμένα πρόσωπα.
Τώρα παλεύουμε τα θύματα αυτών των ταύρων στη Σοβιετική μας κοινωνία.
Όπλα μας – το παράδειγμα, η αγκιτάτσια, η προπαγάνδα.
LEF

*Βασισμένο σε λογοπαίγνιο. Στα ρώσικα η λέξη λιοντάρι γράφεται λεβ αλλά προφέρεται και αυτή λεφ. Πηγή: Αντώνης Βογιάζος, Σοσιαλισμός και Κουλτούρα 1917-1932, σελ. 91.

Επιμέλεια – μετάφραση: Παναγιώτης Μανιάτης //

Ο Σύνδεσμος Επαναστατών Εικαστικών Καλλιτεχνών της Γερμανίας (Assoziation Revolutionärer Bildender Künstler Deutschlands), κοινά γνωστός ως «Asso», σχηματίστηκε στο Βερολίνο το 1928, ακολουθώντας το παράδειγμα του ΑKhRR στη Ρωσία και με πρόγραμμα που είχε ως πρότυπο αυτό της Κόκκινης Ομάδας. Μεταξύ των μελών του οι John Heartfield, Otto Nagel, Laszlo Peri και Arthur Segal. To ‘Μανιφέστο’ και ‘Ψηφίσματα’ δημοσιεύτηκε το 1928.

Η τέχνη είναι όπλο, ο καλλιτέχνης πολεμιστής στην πάλη του λαού για ελευθερία από ένα χρεοκοπημένο σύστημα!

«Το κοινωνικό Είναι καθορίζει τη συνείδηση»
Karl Marx

Σε όλες τις πολιτιστικές εποχές του παρελθόντος οι οικονομικές συνθήκες καθόρισαν την ανάπτυξη της τέχνης ως σύνολο και άφησαν ένα ξεχωριστό σημάδι σε αυτή.

Η άνοδος της χρηματικής οικονομίας και του εμπορίου τον δέκατο πέμπτο αιώνα δημιούργησαν τις συνθήκες για την ατομική καλλιτεχνική δραστηριότητα.

Η αναδυόμενη μεσαία τάξη χρειαζόταν τέχνη, ως μια από τις πλέον αποτελεσματικές μεθόδους επίδειξης της δύναμης και κυριαρχίας της στον υπόλοιπο κόσμο. Επιπλέον, η συσσώρευση του χρήματος σε ατομικά χέρια πρόσφερε τη δυνατότητα επένδυσης σε θησαυρούς κάθε είδους, και σε έργα τέχνης.

Μόνο έτσι μπορεί να εξηγηθεί η τεράστια πολυτέλεια και μεγαλοπρέπεια της Αναγέννησης, και μόνο σε αυτά τα οικονομικά θεμέλια ήταν δυνατό για την τέχνη να ανέλθει με ένα τόσο θεαματικό τρόπο.

Στην εποχή του απόλυτα εγκαθιδρυμένου βιομηχανικού καπιταλισμού, ωστόσο, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ακόμα και στο ζενίθ της ανάπτυξής του, ο βιομηχανικός καπιταλισμός δεν απαιτούσε τη βοήθεια της τέχνης για να προωθήσει τη δύναμή του μέσω της εξύμνησής του. Είχε πολύ διαφορετικές και πολύ περισσότερο αποτελεσματικές μεθόδους στη διάθεσή του. Η επέκταση της παραγωγής, η επένδυση του κεφαλαίου σε στοκ και μετοχές, και η ιδιοκτησία των καταναλωτικών αγαθών όλης της κοινωνίας επέτρεψαν στη μπουρζουαζία να επιδείξει τη δύναμή της και να διασφαλίσει την κυρίαρχη θέση της δημιουργώντας ένα ισχυρό αστικό κράτος, με όλα τα συνακόλουθα μέσα επιβολής της δύναμής της.

Το κέρδος είναι η πρώτη αρχή του καπιταλιστικού συστήματος! Μόνο έτσι μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι το ίδιο κριτήριο εφαρμόστηκε και στην τέχνη. Ως αποτέλεσμα, γεννήθηκε το εμπόριο τέχνης και τα έργα τέχνης έγιναν εμπορεύματα της αγοράς, αν και μόνο αυτά που έπιασαν υψηλές τιμές από άποψη κέρδους.

Ποια είναι, σε αυτές τις συνθήκες, η κατάσταση της πλειοψηφίας των καλλιτεχνών; Αρκεί μόνο να αναφέρουμε την παροιμία που λέει ότι «η Τέχνη βρίσκεται στα αζήτητα» για να δειχθεί η κατάσταση των καλλιτεχνών σε μια καπιταλιστική κοινωνία αρκετά καθαρά. Ανίκανος να εξασφαλίσει τα προς το ζην, στερούμενος κάθε είδους κοινωνικής προστασίας, ο καλλιτέχνης δεν έχει καμιά ευκαιρία να εξελιχθεί.

Αυτά είναι τα πραγματικά γεγονότα που αφορούν τη θέση της τέχνης και της κουλτούρας σε μια καπιταλιστική κοινωνία. Οπουδήποτε σήμερα διατηρούνται ακριβά κολλέγια και ακαδημίες, αυτό συμβαίνει μόνο για να κάνει την άρχουσα τάξη να φαίνεται ότι πατρονάρει την τέχνη και την κουλτούρα. Σε σύγκριση με τα πολλά εκατομμύρια που ξοδεύονται κάθε χρόνο σε εξοπλισμούς και σε μηχανισμούς εξουσίας (αστυνομία, δικαστικός κλάδος κ.λπ.), η δαπάνη του Κράτους και των τοπικών κυβερνητικών αρχών για την ενθάρρυνση των ελεύθερων επαγγελματιών καλλιτεχνών είναι αστεία χαμηλή.

Αυτό το σύστημα, που δε θα μπορούσε να ευδοκιμήσει χωρίς τη σκληρή εκμετάλλευση εκατομμυρίων εργαζoμένων, πλησιάζει τώρα στο τέλος του. Κλονισμένη από οικονομικές κρίσεις, απειλημένη στην ίδια της την ύπαρξη από την πάλη για ελευθερία του επαναστατικού προλεταριάτου, η μπουρζουαζία βλέπει μόνο ένα μέσο αναβολής της πτώσης της: τον Φασισμό! Αλλά Φασισμός σημαίνει την ανηλεή δικτατορία του καπιταλισμού για να ακυρώσει κάθε είδους πρόοδο στην πολιτιστική ζωή. Φασισμός σημαίνει περαιτέρω πτώση του επιπέδου ζωής όλων των εργαζομένων, και μεγάλες περικοπές σε κάθε επιχορήγηση για πολιτιστικούς σκοπούς, οι οποίες είναι ήδη αρκετά χαμηλές.

Αυτό το γεγονός, καθαρά αναγνωρισμένο από τους ενσυνείδητους Μαρξιστές καλλιτέχνες, πρέπει να γίνει κτήμα όλων των άπορων καλλιτεχνών, διαλύοντας τις ελπίδες και τις ψευδαισθήσεις που υπάρχουν ακόμα σε κάποιους από αυτούς σχετικά με τον «δυνατό άνδρα» (Χίτλερ). Η καταστροφική επίδραση του συστήματος δε θα ανατραπεί από τη δικτατορία της μπουρζουαζίας με τη μορφή του Φασισμού. Μόνο η πτώση του καπιταλιστικού συστήματος και η εγκαθίδρυση της σοσιαλιστικής τάξης της κοινωνίας μπορεί να ελευθερώσει την ανθρωπότητα από τα δεσμά της ανάγκης και της καταπίεσης.

Μόνο σε μια σοσιαλιστική κοινωνία, όπου όλα τα μέσα της παραγωγής θα είναι στα χέρια των εργαζομένων, όλοι οι εργάτες θα έχουν ίσα δικαιώματα και θα είναι ικανοί να απολαύσουν τα πλεονεκτήματα όλων των κοινωνικών και πολιτιστικών επιτευγμάτων.

Μόνο το επαναστατικό προλεταριάτο ως ο δημιουργός όλων των κοινωνικών κεφαλαίων (τους καρπούς των οποίων δεν μπορεί να μαζέψει στο καπιταλιστικό σύστημα) είναι ικανό, δρώντας μαζί με όλους τους καταπιεσμένους, να καταστρέψει τη ρίζα και τα κλαδιά του παλιού συστήματος. Όταν η υλική κατάσταση εκατομμυρίων εργαζομένων στο σοσιαλιστικό σύστημα θα έχει βελτιωθεί, θα υπάρχει μεγάλη νέα πείνα για γνώση και κουλτούρα. Νέες δυνάμεις ανακινούνται και χρειάζονται χώρο να αναπτυχθούν.

asso

Κοιτάξτε τη Σοβιετική Ρωσία!

Ενώ ο στρατός των ανέργων μεγαλώνει σε πελώριες αναλογίες σε όλον τον καπιταλιστικό κόσμο, ενώ το υλικό και πολιτιστικό επίπεδο μεγάλου στρώματος της κοινωνίας έχει βυθιστεί σε ένα ελάχιστο, και η τέχνη και οι καλλιτέχνες μοιάζουν καταδικασμένοι να χαθούν, η ΕΣΣΔ δεν έχει αρκετά χέρια να ικανοποιήσει όλες τις νέες ανάγκες της. Οι πλέον διακεκριμένοι επιστήμονες, αρχιτέκτονες και σχεδιαστές πόλεων του σήμερα βρίσκονται ήδη για δουλειά στη Σοβιετική Ένωση, το πρώτο κράτος εργατών και αγροτών στον κόσμο, όπου λαμβάνουν ένα ενθουσιώδες καλωσόρισμα και βρίσκουν ένα απαράμιλλο πεδίο για να εργαστούν.

«Οι επαναστάσεις είναι οι λοκομοτίβες της παγκόσμιας ιστορίας!»

Είναι ιστορικό γεγονός ότι οι επαναστατικές αναστατώσεις πάντα φέρνουν ένα μεγάλο παρόρμημα σε όλες τις περιοχές της ζωής, αλλά ενώ από τις ριζικές αλλαγές του παρελθόντος και των επιτευγμάτων τους ωφελήθηκε μόνο μια κυρίαρχη μειοψηφία, η σημερινή κοινωνική επανάσταση υπηρετεί την απελευθέρωση και την υψηλότερη ανάπτυξη όλης της ανθρωπότητας.

Ο ”Σύνδεσμος Επαναστατών Εικαστικών Καλλιτεχνών της Γερμανίας” (ARBKD) σχηματίστηκε λόγω της κατανόησης αυτών των γεγονότων από τους επαναστάτες καλλιτέχνες, όπως περιγράφηκε παραπάνω.

Εικαστικοί καλλιτέχνες! Όλοι εσείς που υποφέρετε από τους παρούσες τρομερές συνθήκες, όταν είστε αναγκασμένοι να ζείτε και να δουλεύετε εν μέσω τρομερών στερήσεων και ταπεινώσεων! Αναγνωρίστε την αιτία της δυστυχίας σας! Η αθλιότητά σας πηγάζει από τις ίδιες αιτίες με αυτές του προλεταριάτου!

Η θέση σας, επομένως, είναι στην πλευρά του αγωνιζόμενου προλεταριάτου. Όπως οι εργάτες, οι καλλιτέχνες «δεν έχουν τίποτα να χάσουν παρά τις αλυσίδες τους, έναν ολόκληρο όμως κόσμο να κερδίσουν!»

Ελάτε μαζί μας!

Ψηφίσματα του ARBKD

1 Ο «Σύνδεσμος Επαναστατών Εικαστικών Καλλιτεχνών της Γερμανίας» είναι αδελφή οργάνωση του Συνδέσμου Καλλιτεχνών Επαναστατικής Ρωσίας, και είναι γνωστός ως ARBKD.

2 O ARBKD σκοπεύει να ενώσει όλους τους επαναστάτες εικαστικούς καλλιτέχνες που υποστηρίζουν την προλεταριακή ταξική πάλη. Μέσω αυτής της ένωσης, ο ARBKD θα ενώσει τις σκόρπιες δυνάμεις που υποστηρίζουν την ταξική πάλη σε έναν συγκεντρωποιημένο οργανισμό με έναν μοναδικό σκοπό.

3 Αντίθετα με εκείνους τους συνδέσμους καλλιτεχνών που βασίζονται μόνο σε στιλιστικά κινήματα και στην αρχή «η τέχνη για την τέχνη», ο ARBKD σκοπεύει να προωθήσει την ταξική πάλη, με έναν τρόπο κατάλληλο και σε μορφή και σε περιεχόμενο με τις ανάγκες της εργατικής τάξης.

4 Πέρα από την τακτική συνδρομή μέλους ο ARBKD θα λάβει από τα μέλη του ένα ορισμένο ποσοστό από τις αμοιβές για κάθε δουλειά που βρήκε γι’ αυτά.

5 Ο ARBKD  θα συντονίζεται όχι από ένα εκτελεστικό συμβούλιο αλλά από μια επιτροπή των πέντε, που συλλογικά θα παίρνουν αποφάσεις για όλες τις υποθέσεις του ARBKD. Ένα μέλος αυτής της επιτροπής θα είναι υπεύθυνο για τη διοίκηση. Η επιτροπή θα επιλέγεται από όλη τη συνέλευση. Μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από την απόφαση της πλειοψηφίας της συνέλευσης.

6 Τα μέλη του ARBKD θα συναντιούνται τουλάχιστον μια φορά το μήνα.

7 Η επιτροπή θα αποφασίζει για την αποδοχή ενός μέλους. Οι αποδοχές πρέπει να επιβεβαιώνονται από τα μέλη.

Η μετάφραση έγινε από το βιβλίο Art in Theory, 1900-1990. An Anthology of Changing Ideas by Charles Harrison, Paul Wood, 390-393

 

αναδημοσίευση από http://atexnos.gr

(από την «Αισθητική» της ΕΣΣΔ)

«Ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός έκανε την εμφάνισή του πριν ακόμη νικήσει η Μεγάλη Οχτωβριανή σοσιαλιστική επανάσταση με την επίδραση που είχαν οι ριζικές μεταβολές στην κοινωνικοιστορική ζωή της ανθρωπότητας κατά το δεύτερο μισό του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα. Η επίταση σε όλες τις αντιθέσεις του καπιταλισμού που από τα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα μπήκε στο τελευταίο, το ιμπεριαλιστικό στάδιό του, ο ταξικός αγώνας του προλετα­ριάτου που ασταμάτητα εντείνεται και ο αγώνας που κάνουν οι υποδουλωμένοι λαοί στις αποικιακές και μισοαποικιακές χώρες, κι ακόμη, το ότι οι πλατιές μάζες των εργαζομένων απόχτησαν σοσιαλιστική συνείδηση, όλα αυτά είναι ιστορικές προϋποθέσεις που μέσα τους γεννήθηκε και διαμορφώθηκε η μέθοδος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού.

Ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός θεμελιώνει μια νέα εποχή στην ιστορία της παγκόσμιας καλλιτεχνικής κουλτούρας. Αναπτύσσει ένα νέο τύπο τέχνη που αντικαθρεφτίζει την εποχή όπου η ανθρωπότητα μπήκε πια στο δρόμο που φέρνει στην απελευθέρωση από κάθε λογής υποδούλωση και καταπίεση, στο δρόμο του σοσιαλισμού.

Την τέχνη του σοσιαλιστικού ρεαλισμού μπορούμε να την ονομάσουμε καλ­λιτεχνικό αντικαθρέφτισμα από τον αγώνα για τη νίκη της σοσιαλιστικής επανάστασης. Και δεν είναι τυχαίο που πρωτοεμφανίστηκε και ανδρώθηκε στη χώ­ρα που πιο πριν από τις άλλες γκρέμισε την καπιταλιστική δουλεία κι άρχισε να οικοδομεί την αταξική κομμουνιστική κοινωνία.

Σαν μέθοδος ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός αναπτύχθηκε στη Ρωσία από το ρωσικό απελευθερωτικό κίνημα (στην τρίτη, την προλεταριακή περίοδό του) με βάση τον αδιάσπαστο δεσμό ανάμεσα στην προοδευτική τέχνη και τον επαναστατικό αγώνα της εργατικής τάξης.»[1]

«Οι ευνοϊκές προϋποθέσεις για να δημιουργηθεί νέα τέχνη στη Ρωσία έχουν την πηγή τους και στη μεγάλη-καλλιτεχνική κληρονομιά»

και παρακάτω

«Ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός διαμορφώθηκε σε ανώτερη μορφή του ρεαλισμού στην ΕΣΣΔ από τις προοδευτικές ρεαλιστικές και κοινωνικομορφωτικές παραδόσεις, από τις πατριωτικές και απελευθερωτικές ιδέες στην κλασική τέχνη των λαών της Ρωσίας και από τις επαναστατικά-δημοκρατικές αισθητικές απόψεις που είχαν οι πιο προοδευτικοί από τους εκπροσώπους του.

Ο δεσμός με τη ρούσικη επανάσταση (και στα τρία στάδιά της) γονιμοποιούσε την τέχνη μας, τη διαπότιζε με τις πιο προοδευτικές ιδέες της εποχής. Ξεμασκαρώνοντας κάθε εκμεταλλευτή, η ρούσικη προοδευτική κλασική τέχνη, με τα έργα που δημιούργησαν κορυφές όπως ο Λ. Ν. Τολστόη, έγινε ο καθρέφτης τησ επανάστασης και έκανε ένα βήμα μπρος στην και έκανε ένα βήμα μπρος στην καλλιτεχνική ανάπτυξη της ανθρωπότητας, προετοίμασε το δρόμο για να αναπτυχθεί η ανώτερη μορφή ρεαλισμού- ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός.»[2]

«Η παγκόσμια σημασία που έχει η σοβιετική τέχνη καθορίζεται τόσο από τη νέα πραγματικότητα που αντικαθρεφτίζει, όσο και από τις νέες ιδέες και τα αισθητικά ιδανικά που ενσαρκώνει.

Με τα καλύτερα από τα έργα τους οι σοβιετικοί καλλιτέχνες αποκαλύπτουν αυτό που χαραχτηρίζει την τέχνη στη σοσιαλιστική κοινωνία. Η τέχνη μας είναι ένας νέος τύπος τέχνης που τη γέννησε η νέα ιστορική πραγματικότητα και είναι κατάμεστη από τα πιο υψηλά ιδανικά της ανθρωπότητας — από τα ιδανικά του κομμουνισμού. Είναι άμεσα συνδεμένη με το λαό και στέκει το πιο ισχυρό όπλο στο ιστορικό δημιουργικό έργο του, στην επαναστατική πρακτική του. Είναι μια τέχνη που αντικαθρεφτίζει γόνιμα την αλήθεια της ζωής, τις προοδευτικές ιδέες του μαρξισμού- λενινισμού και τις καλύτερες από τις παραδόσεις της κλασικής τέχνης. Η τέχνη μας δεν ανέχεται καμιά από τις αντιδραστικές κοινωνικές και ιδεολογικές φόρμες γιατί στόχο της έχει να αναπτύξει στους ανθρώπους υψηλή κομμουνιστική συνείδηση, να διαμορφώσει ολόπλευρα και αρμονικά τον τέλειο άνθρωπο της εποχής του κομμουνισμού.

Αυτές είναι οι πιο σπουδαίες από τις ιδιομορφίες που χαραχτηρίζουν τη μέθοδο του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, που όλο και πιο πλατιά, πιο πλούσια εκδηλώνει την παρουσία της όχι μονάχα στην ΕΣΣΔ, παρά και στις χώρες που ανήκουν στη σοσιαλιστική παράταξη, κι ακόμη, στους προοδευτικούς καλλιτέχνες του καπιταλισμού.

Η σοβιετική τέχνη πρόβαλε στην παγκόσμια κουλτούρα νέα θέματα και νέα γόνιμα προβλήματα, έκανε τον άνθρωπο να βλέπει και να αισθάνεται πιο αισιόδοξα τη ζωή. Αλλά και πέρα από αυτά, του πρόσφερε ένα νέο κύκλο από ιδέες — τις ιδέες που ορθώνει ο επαναστατικός ουμανισμός και ο προλεταριακός διεθνισμός, τις δημιουργικές ιδέες για ειρήνη ανάμεσα στους λαούς, τις ιδέες της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού.

Η τέχνη μας αντικαθρεφτίζει ολόπλευρα τις νέες κοινωνικές σχέσεις, το νέο περιεχόμενο στον ιστορικό αγώνα των λαών — τον αγώνα για να οικοδομηθεί η σοσιαλιστική κοινωνία. Εξάλλου είναι το μέσο που κάνει την επαναστατική εργατική τάξη, το λαό που οικοδομεί το σοσιαλισμό να αποχτά αυτοσυνείδηση. Με την τέχνη του σοσιαλιστικού ρεαλισμού οι μάζες συνειδητοποιούν την ιστορική αποστολή του αγώνα τους, τα νέα φαινόμενα που διαμορφώνονται στη ζωή, μαθαίνουν να διακρίνουν τι είναι προοδευτικό και τι ξεπερασμένο.

Γι΄αυτό μπορούμε να πούμε πως η ρεαλιστική τέχνη, καθώς εμπλουτίζεται από τη σοσιαλιστική ιδεολογία, στις σοσιαλιστικές χώρες γίνεται όργανο, αναπόσπαστο στοιχείο στην κουλτούρα κάθε ελεύθερου λαού.»[3]

[1] Αισθητική, Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ, 1961, σελ 640
[2] Το ίδιο, σελ 641
[3] Το ίδιο, σελ 642-643

screenshot07iz6

(Η ταινία πραγματεύεται το ζήτημα της ταξικής πάλης την περίοδο της αναδιοργάνωσης της υπαίθρου. Βασίζεται στην ιστορία του Πάβλικ Μορόζοφ και το σενάριο αναφέρεται στη διαμάχη ενός πατέρα, ο οποίος σαμποτάρει την κολλεκτιβοποίηση, και του κομμουνιστή γιου του με τραγική κατάληξη τη δολοφονία του τελευταίου από τον πρώτο. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν το 1935 και διακόπηκαν στις 17 Μαρτίου 1937 με τον Μπόρις Σουμιάτσκι, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για τη σοβιετική κινηματογραφία την περίοδο εκείνη, να εκθέτει δύο μέρες μετά στην Πράβντα τους λόγους αυτής της διακοπής.)

απόσπασμα

{Δεν εστίασε, δηλαδή, την προσοχή του (σημ. ο Αϊζενστάιν) στην απεικόνιση των τυπικών ανθρώπων της εποχής μας, ούτε στη διαδικασία της σοσιαλιστικής αναδιοργάνωσης της γεωργίας, παρά μόνο στη μεταφορά της εκκεντρικής φύσης των μαινόμενων στοιχείων. Με αυτό τον τρόπο ο σκηνοθέτης απέδωσε τη μεγάλη σκηνή της μετατροπής της εκκλησίας σε συλλογικό αγροτικό συνεταιρισμό, και δεν είναι τυχαίο που έδωσε σε αυτή τη μετατροπή τον τίτλο »Η Καταστροφή της Εκκλησίας». Σε αυτή τη σκηνή περιγράφεται ένα πραγματικό όργιο καταστροφής ενώ οι αγρότες του συνεταιρισμού παρουσιάζονται ως βάνδαλοι.

Οι σκηνές από το »Η Καταστροφή της Εκκλησίας» απεικονίζονται ως εξής: οι χωριάτες αφαιρούσαν βίαια τις εικόνες, τα αγγεία, άλλα εκκλησιαστικά σκεύη και άμφια, ενώ τα μετέφεραν μέσα στην εκκλησία κουνώντας ρυθμικά τους εκκλησιαστικούς κανόνες, τους σταυρούς, τα επίσημα άμφια κ.τ.λ. Και τα έκαναν όλα αυτά τραγουδώντας σκόπιμα παραμορφωμένη τη μουσική των τραγουδιών….. των επαναστατών του Αμούρ!

Δε χρειάζεται να πούμε πως αυτές οι σκηνές δεν αντικατοπτρίζουν με κανένα τρόπο τις διαδικασίες της αναδιοργάνωσης της Σοβιετικής επαρχίας στα χρόνια της κολλεκτιβοποίησης.

Ο Αϊζενστάιν δεν υπολόγισε την πραγματικότητα όταν απεικόνιζε τη Σοβιετική επαρχία. Ανάμεσα στους χαρακτήρες που έχει κινηματογραφήσει βρίσκουμε βιβλικούς και μυθολογικούς χαρακτήρες αντί εικόνες εργατών γης. Ο Αϊζενστάιν έχει χρησιμοποιήσει τόσο τη φαντασία του που απεικόνισε τον επικεφαλής του πολιτικού τμήματος σαν έναν άντρα με απαθές πρόσωπο, με τεράστιο μούσι και πράξεις ενός θεοσεβούμενου ανθρώπου της Βίβλου. Επιπλέον, έχει προσδώσει στον πατέρα του Στέποκ, έναν κουλάκο και καθαρά ταξικό εχθρό, όχι τα χαρακτηριστικά ενός αληθινού εχθρού αλλά εκείνα του μυθικού θεού Πάνα, που ξεπηδά από τους πίνακες του συμβολικού ζωγράφου Βρούμπελ.

Ακόμη και ο πρωταγωνιστής της ταινίας, ο Στέποκ ο πρωτοπόρος, που είναι αφοσιωμένος στην πατρίδα του, αποδόθηκε από τον Αϊζενστάιν με απαλούς και φωτεινούς τόνους έχοντας το πρόσωπο ενός »άγιου νέου». Το χαρακτηριστικό αυτής της απεικόνισης είναι ότι κατέφυγε σε μια μέθοδο που δίνει έμφαση στην »απόκοσμη» φύση του χαρακτήρα. Σε κάποιες σκηνές, για παράδειγμα, το φως είχε τοποθετηθεί πίσω από τον Στέποκ με τέτοιο τρόπο, ώστε αυτό το ανοιχτόχρωμο αγόρι με το λευκό πουκάμισο ακτινοβολούσε φως.

Φυσικά όλη αυτή η δουλειά απορρίφθηκε. Παρ’όλα αυτά ο Αϊζενστάιν παραδέχθηκε το λάθος του και θεωρήσαμε πιθανό να του δωθεί μια άλλη ευκαιρία να παράξει το “Λιβάδι του Μπεζίν”, μετά από επίμονη παράκληση από το στούντιο. Το φθινόπωρο του 1936 ξανα-δουλεύτηκε το σενάριο. Μια νέα κινηματογραφική περίοδος ξεκίνησε, η ιστορία όμως επαναλαμβανόταν.

Ο σκηνοθέτης για άλλη μια φορά έβαλε το πάθος της καταστροφής στην πρώτη θέση. Νωρίτερα είδαμε το όργιο της καταστροφής της εκκλησίας και τώρα έχουμε τη σκηνή της φωτιάς στη σιταποθήκη, γυρισμένο από τον σκηνοθέτη με παρόμοιο τρόπο με το όργιο της φωτιάς. Οι εχθροί έβαλαν φωτιά στα γραφεία του κολχόζ. Ο επικεφαλής του πολιτικού τμήματος και οι αγρότες του συνεταιρισμού όρμισαν να τη σβήσουν, αλλά για το σκηνοθέτη αυτή η απεικόνιση του στοιχείου της φωτιάς γίνεται αυτοσκοπός. Ενώ η φωτιά μαίνεται, οι εργάτες γης, με επικεφαλής τον αρχηγό της πολιτικής ομάδας, τρέχουν άσκοπα μέσα στα σύννεφα της φωτιάς σα να τελούσαν κάποιο θρησκευτικό τελετουργικό. Όλες τους οι πράξεις παρουσιάζονται άσκοπες, χωρίς κανένα νόημα.

Στις σκηνές που έχουν ξαναγυριστεί το παίξιμο των ηθοποιών θυμίζει τους ρόλους του πατέρα του Στέποκ και του αρχηγού του πολιτικού τμήματος, ενώ εξακολουθεί να εμφανίζει τα στοιχεία της προηγούμενης μεταχείρισης των χαρακτήρων. Σε ένα μεγάλο αριθμό σκηνών που έχουν γυριστεί, οποιαδήποτε κίνηση των χαρακτήρων είναι ανεπαίσθητη. Κατά κανόνα είναι στατικές και θυμίζουν tableaux vivants (ζωντανούς πίνακες) αντί τη δυναμική δράση του κινηματογράφου.

Όπως και πριν από τη σύλληψη της ταινίας, ο ίδιος δε βασίστηκε στα φαινόμενα της ταξικής πάλης, αλλά στην πάλη μεταξύ των δυνάμεων της φύσης, στην πάλη μεταξύ του »Καλού και του Κακού». Η σφοδρότητα της ταξικής πάλης δίνεται στην ταινία με βιβλικά γνωρίσματα. Ο σκηνοθέτης απλώς απεικονίζει το τρελό κτηνώδες μίσος κάποιων και τη γλοιώδη ευσέβεια κάποιων άλλων. Αυτές οι μέθοδοι των δημιουργικών χαρακτηρισμών ντροπιάζουν την ταινία και ευνοούν την απεικόνιση των ταξικών εχθρών. Το έργο φαίνεται να λέει πως οι πράξεις των εχθρών μας καθοδηγούνται από τις δυνάμεις των στοιχείων της φύσης και όχι από τα ταξικά συμφέροντα των εχθρών του σοσιαλισμού.

Τώρα που επαναλήφθηκαν αυτά τα θεμελιώδη σφάλματα από τον σκηνοθέτη, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως ο Σ. Αϊζενστάιν ενδιαφερόταν να παράξει το Λιβάδι του Μπεζίν μόνο σαν πρόσχημα για επιβλαβείς φορμαλιστικούς σχεδιασμούς. Ο Αϊζενστάιν αντί να δημιουργήσει ένα ισχυρό, ξεκάθαρο και άμεσο έργο, απομόνωσε το έργο από την πραγματικότητα, από τα χρώματα και τους ματωμένους ήρωες του, ενώ συνειδητά περιόρισε το ιδεολογικό του περιεχόμενο. Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να το συσχετίσουμε με την απαγόρευση της παραγωγής του θεάτρου Kamerny του έργου »The Bogatyrs» (Ντέμιαν Μπέντνι, παραγωγή Τάιροφ). Ενώ εκεί είχαμε μια σοβαρή διαστρέβλωση της ιστορίας του Ρωσσικού λαού, στο Λιβάδι του Μπεζίν έχουμε με άμεσο τρόπο τη δυσφήμιση της Σοβιετικής επαρχίας.

Με τη συνενοχή του Στούντιο Mosfilm, ο σκηνοθέτης απέκρυψε τα λάθη του έργου του από το δημιουργικό κοινό στο στούντιο και στο Σοβιετικό κινηματογράφο. Μέχρι τη τελευταία στιγμή ο ίδιος δεν έδειξε ούτε ένα απόσπασμα από την ταινία στους συνεργάτες του, παρ’όλο που την ίδια ακριβώς περίοδο παρουσίαζε αυτά τα αποσπάσματα σε ιδιώτες, οι οποίοι κολάκευαν τη ματαιοδοξία του και εκθείαζαν άκριτα αυτά που αξίζουν σκληρή κριτική.}

πηγή The Film Factory: Russian and Soviet Cinema in Documents 1896-1939

μτφ Τάσσου Βασιλική

επιμέλεια Παναγιώτης Μανιάτης

 

πηγή http://www.vintag.es/

Henri Cartier-Bresson visited the Soviet Union in 1954 to document daily life under communism, the first foreign photographer to photograph “freely” in the post-war since Stalin’s death a year earlier. After this first trip to Russia, a second one came 19 years later for Cartier-Bresson. He was looking forward to it with the expectation to see the changes. “There is nothing more revealing than comparing a country with itself by grasping its differences and trying to discover the thread of its continuity,” he said.

Tretyakovsky Art Gallery, Moscow, USSR, 1954
City life, Moscow, USSR, 1954
Gorky Park, Moscow, USSR, 1954
Circus, Moscow, USSR, 1954
Circus, Moscow, USSR, 1954

Tretyakovsky Art Gallery, Moscow, USSR, 1954
Tretyakovsky Art Gallery, Moscow, USSR, 1954
A Hat, Moscow, USSR, 1954
Sadovaya Street, Moscow, USSR, 1954
Pedestrian walk, Moscow, USSR, 1954
Cafeteria of the Workers’ building, the Hotel Metropol, Moscow, USSR, 1954
Exhibition of National Economy Achievements (VDNH), Moscow, USSR, 1954
Sport Day at Dinamo stadium – spectators – Moscow, USSR, 1954
Subway, Moscow, USSR, 1954
Sokolniki park, Moscow, USSR, 1954
Sokolniki church, Moscow, USSR, 1954
Sokolniki church, Moscow, USSR, 1954
Serebryany Bor, Moscow, USSR, 1954
Reding-hall at Lenin Library, Moscow, USSR, 1954
Morning at Red Square, Moscow, USSR, 1954
First Bike, Moscow, USSR, 1954
Gorky Street, Moscow, USSR, 1954
Fasion, Moscow, USSR, 1954
About store show-window, Moscow, USSR, 1954
ZiS (Stalin automobile plant) assembly line, Moscow, USSR, 1954
Όταν τα πράγματα ήταν καλύτερα

Photo Credit: RIA Novosti archive, image #21733 / Zelma / CC-BY-SA 3.0

Great October Socialist Revolution Celebration Annual Demonstration (1930).

Ζωγραφισμένα από παιδιά.

Freed Woman! Build Socialism!, 1926, Adolf Strakhov (1896-1979)
Join the Red Cavalry!, 1920, Unknown Artist
Vive la III-me Internationale, 1920, Olexiy Marenkov (1888-1944)
Locomotives & Factories are waiting for the Coal of Donbass, 1920, Vasil Yermilov, (1894-1967)

Soviet propaganda poster in Ukraine speaking against on the alliance of Petlyura and PilsudskiThe Ukrainian text reads: “Corrupt Petlyura has sold Ukraine to the Polish landowners. Landowners burned and plundered Ukraine. Death to landowners and Petlyurovites”

Soviet propaganda poster in Ukraine speaking against on the alliance of Petlyura and Pilsudski “Corrupt Petlyura has sold Ukraine to the Polish landowners. Landowners burned and plundered Ukraine. Death to landowners and Petlyurovites”

A Soviet propaganda poster depicting the Red Army’s advance into Western Ukraine as a liberation of the Ukrainians. The Ukrainian text reads: «We stretched our hand to our brothers so that they could straighten their backs and throw off the despised rule of the whips that lasted for centuries.» The person thrown off the peasants’ backs, shown wearing a Polish military uniform and holding the whip, could be interpreted as a caricature of Piłsudski.

A Sovietization propaganda poster addressed to the Western Ukrainian population. The Ukrainian text reads: «Electors of the working people! Vote for the joining of Western Ukraine with Soviet Ukraine, for a united, free and thriving Ukrainian Soviet Socialist Republic. Let’s forever eliminate the border between Western and Soviet Ukraine. Long Live the Ukrainian Soviet Socialist Republic!»

Στα πλαίσια του αντικομμουνισμού, με όχημα αρκετές φορές τον αντισταλινισμό, οι απολογητές της αστικής τάξης χρησιμοποιούν και το ζήτημα της τέχνης. Αυτό που αποσιωπούν είναι ότι οι καλλιτέχνες που συνήθως  προβάλλουν υπήρξαν αντισοβιετικοί και βρίσκονταν στο περιθώριο των πολιτιστικών εξελίξεων. Δυστυχώς γι’ αυτούς την βασική καλλιτεχνική κατεύθυνση στην ΕΣΣΔ την έδιναν κομμουνιστές-επαναστάτες καλλιτέχνες όπως οι Μαγιακόφσκι, Φαντέγιεφ, Γκόρκι, Οστρόφσκι, Αϊζενστάιν, Πουντόφκιν, Τάτλιν, Ρότσενκο, Μούχινα, Μπεζυμένσκι και πλήθος άλλων που συμμετείχαν ενεργά στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού.

Η «σταλινική» περίοδος χρήζει κριτικής. Δεν είναι αυτή όμως που κάνουν οι αστοί και οι αναθεωρητές. Η κομμουνιστική κριτική γίνεται με βάση τα συμφέροντα των εργαζομένων για την καλύτερη προετοιμασία της μελλοντικής εφόδου στον ουρανό και λαμβάνει υπόψη της την αντικειμενική πραγματικότητα της εποχής. Κατανοεί αλλά κυρίως στηλιτεύει, όπου χρειάζεται, τα λάθη που αναπόφευκτα θα γίνουν στην πρώτη απόπειρα οικοδόμησης μιας καλύτερης κοινωνίας και δεν παραγνωρίζει τις δυσκολίες που προκύπτουν από τις κληροδοτημένες «συνήθειες» της προεπαναστατικής Ρωσίας άλλα και από την όξυνση της ταξικής πάλης στη σκιά ενός επικείμενου πολέμου. Αλλά με τα καλλιτεχνικά αυτής της περιόδου θα ασχοληθούμε σε μελλοντικές αναρτήσεις. Στην παρούσα θα επικεντρωθούμε στο πρόσωπο του Στάλιν μιας και θεωρώ αρκετά βαρετό και αντιεπιστημονικό να διαβάζω σε διάφορα βιβλία για τον «τύραννο Στάλιν που είπε…» χωρίς να υπάρχει αναφορά σε καμιά πηγή, για το ότι «ο Στάλιν διασκέδαζε με το να τους παίρνει τηλέφωνο τα βράδια για να τους τρομάξει» και διάφορα άλλα τέτοια.

Αυτός λοιπόν ήταν ο «δικτάτορας» Στάλιν:

«Να είστε, έλεγε, υπομονετικοί και πολύ προσεκτικοί με τους συγγραφείς και με τους κριτικούς. Να μη μεταφέρετε τις διοικητικές μεθόδους στη λογοτεχνία» (Φ. Πανφέρωφ, Περιοδικό «Οχτώβρης» Ι).{1}

Στην πάλη ενάντια στην αγοραία κοινωνιολογική αντίληψη για το θέμα, ο σ. Στάλιν έκανε τη σύσταση πως:

«Ο συγγραφέας δεν πρέπει να υποχρεώνεται να γράψει για τα κολχόζ ή το Μαγκνιτογκόρσκ. Δε μπορεί κανείς να γράψει γι’ αυτά τα πράγματα από υποχρέωση» (Β. Στάφσκι, «Να μην επαναπαυόμαστε, να δυναμώνουμε τη δουλειά.» «Λογοτεχνική εφημερίδα» αρ.49 της 1 του Σεπτέμβρη 1936).{2}

«Ο ηθοποιός Μπατάλωφ, ήταν πολύ καιρό άρρωστος. Η σοβιετική κυβέρνηση και ο σ. Στάλιν προσωπικά έκαναν ό,τι ήταν δυνατό για να σώσουν το Μπατάλωφ από το θάνατο.» ( Ν. Κοζλόφσκι, Στη μνήμη του Κόλια Μπατάλωφ).{3}

Από το 1930 μέχρι το 1935 το έργο του Μαγιακόφσκι δε λαμβάνει της αναγνώρισης που πρέπει. Γι’ αυτό και  η Λίλη Μπρικ  που ήταν επιφορτισμένη με την έκδοση του στέλνει επιστολή στον Στάλιν εκθέτοντας τις δυσκολίες που συναντά. Από τις ημερομηνίες των επιστολών φαίνεται ότι ο Στάλιν απάντησε πάραυτα, ουσιαστικά αποκαθιστώντας τον, στέλνοντας γράμμα στους αρμόδιους γράφοντας:

«Ο Μαγιακόφσκι ήταν και παραμένει ο καλύτερος, ο πιο προικισμένος ποιητής της σοβιετικής εποχής μας. Η αδιαφορία στη μνήμη του ισούται με έγκλημα. Τα παράπονα της Μπρικ νομίζω πως είναι δικαιολογημένα»{4}

Χαιρετιστήριο στον Γκόρκι με τον οποίο διατηρούσε πολύ καλές σχέσεις:

«Αγαπητέ Αλεξέι Μαξίμοβιτς!

Σας χαιρετίζω ολόψυχα και Σας σφίγγω δυνατά το χέρι. Σας εύχομαι πολλά χρόνια ζωής και δουλιάς προς χαρά όλων των εργαζομένων και προς τρόμο των εχθρών της εργατικής τάξης.

Ι. Στάλιν

Πράβντα 23 του Σεπτέμβρη 1932»{5}

Κατά της έκδοσης των «Διηγημάτων για τα παιδικά χρόνια του Στάλιν»:

«Το κύριο είναι ότι το βιβλιαράκι έχει την τάση να ριζώσει στη συνείδηση των σοβιετικών παιδιών (και των ανθρώπων γενικά) τη λατρεία των προσωπικοτήτων, των αρχηγών, των αλάνθαστων ηρώων. Αυτό είναι επικίνδυνο, επιζήμιο. Η θεωρία για τους «ήρωες» και το «πλήθος» δεν είναι μπολσεβίκικη, αλλά εσέρικη θεωρία. Οι ήρωες κάνουν το λαό, τον μετατρέπουν από πλήθος σε λαό, λένε οι εσέροι. Ο λαός κάνει τους ήρωες, απαντούν στους εσέρους οι μπολσεβίκοι. Το βιβλιαράκι χύνει νερό στο μύλο των εσέρων, θα βλάπτει την κοινή μπολσεβίκικη υπόθεσή μας.

Συμβουλεύω να κάψτε το βιβλιαράκι.

Ι. Στάλιν

16 Φλεβάρη 1938

Πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Βοπρόσι Ιστόριι, Νο 11, Νοέμβρης 1953»{6}

Δύο κινηματογραφικά:

«Στην πιο μαύρη περίοδο της ζωής μου, στις πιο βαριές μέρες που ακολούθησαν την αποτυχία του έργου μου «Μπέζιν λουγκ», ο σ. Στάλιν μου έδωσε βοήθεια… Οι υποδείξεις του σ. Στάλιν με έστρεψαν σε καινούργια δημιουργική δουλειά» ( Αϊζενστάϊν, Περιοδικό «ο Κινηματογράφος», 21 του Δεκέμβρη 1939, αριθ. 59).{7}

«Ο σ. Στάλιν, διηγείται ο Α. Ντοβζενκο, με κάλεσε ο ίδιος να τον επισκεφθώ. Αυτό έγινε την εποχή που η δουλειά για το «Αερογκράντ» βρίσκον­ταν στη βράση της κ’ εγώ ήμουν κυριολεκτικά τσακισμένος από τα άρθρα των εφημερίδων για τη σκηνοθεσία του «Στσορς», που μου είχε προτείνει ο Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς. Στο γραφείο του σ. Στάλιν γινόταν φαίνεται κάποια σύσκεψη και μπήκα μέσα όταν έγινε διακοπή και ο ίδιος δεν ήταν στο γρα­φείο. Σε λίγα λεπτά ο σ. Στάλιν ήρθε μέσα και πρώτα απ’ όλα με ρώτησε αν είχα συστήθει με όλους. Και μόνον όταν του απάντησα καταφατικά, άρχισε να με ρωτά προσεκτικά για τη δουλειά μου στο «Αερογκράντ», για το αν είμαι ικανοποιημένος από τη δημιουργία αυτή και για το αν με βοήθα αρκετά η Διεύθυνση της αεροπορίας για τη φωτογράφιση των αεροπλάνων. Κοντολογής ένιωσα, πως μου εξασφαλίζονταν κάθε βοήθεια για να τε­λειώσει η ταινία. Ωστόσο σκεφτόμουνα: μήπως με κάλεσε μόνο γι αυτό; «Και τώρα θα σας πω γιατί σας κάλεσα», μου είπε ο σ. Στάλιν. ”Όταν μί­λησα την τελευταία φορά μαζί σας για το «Στσορς», όλα όσα σας είπα τα είπα σαν συμβουλή. Σκεπτόμουν απλώς τι θα κάνετε π.χ. για την Ουκρα­νία. Όμως, ούτε τα δικά μου λόγια, ούτε τα άρθρα των εφημερίδων σας δεσμεύουν σε ο,τιδήποτε. Είσαστε ελεύθερος άνθρωπος: θέλετε να κάνετε το «Στσορς;» κάνετε το* αν όμως έχετε άλλα σχέδια, κάνετε άλλα. Χωρίς στενοχώρια. Σας κάλεσα για να σας το πω, να το ξέρετε”. Ο Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς μου τα είπε αυτά σιγανά και χωρίς χαμόγελο πια, με κάποια όμως ιδιαίτερη προσοχή και φροντίδα. Μέσα σε κρατικές υποθέσεις τεράστιας σπουδαιότητας ο σ. Στάλιν βρήκε τον καιρό να θυμηθεί τον καλλι­τέχνη, να ελέγξει την ψυχική του κατάσταοη, να του αφαιρέσει το αίσθημα έστω και μιας φανταστικής δέσμευσης και να του δώσει πλήρη ελευθερία εκλογής. Είπα στο σ. Στάλιν πως ίσα-ίσα είμαι έτοιμος να πραγματο­ποιήσω τον «Στσορς». Τον ευχαρίστησα για την ιδέα και κατάκρινα πολλές φορές τον εαυτό μου γιατί εγώ, ένας ουκρανός καλλιτέχνης, δεν το σκέφτηκα μόνος μου» (Α. Ντοβζένκο, Ο δάσκαλος και φίλος του καλ­λιτέχνη, «Κινηματογραφική τέχνη», αρ. 10, 1937).{8}

Για τις αντιδράσεις απέναντι στο βιβλίο της Μικούλινα που ζητούσαν μέχρι και απόσυρση απ’ την κυκλοφορία:

«Η μπροσούρα της σ. Μικούλινα δεν είναι βέβαια επιστη­μονικό έργο. Η μπροσούρα της σ. Μικούλινα είναι μια αφήγηση για όσα γίνονται με την άμιλλα των μα­ζών, για την πραχτική πείρα της άμιλλας. Και τίποτε πα­ραπάνω. Δε φταίει η σ. Μικούλινα, αν ο πρόλογός μου δη­μιούργησε μια εξαιρετικά υπερβολική γνώμη για τη μπρο­σούρα της, που στην ουσία της έχει πολύ μικρές αξιώ­σεις. Δεν μπορούμε γι’ αυτό το πράγμα να τιμωρήσουμε τη συγγραφέα της μπροσούρας, καθώς και τους αναγνώστες της μπροσούρας, αποσύροντας τη μπροσούρα απ την κυ­κλοφορία. Μπορούμε ν’ αποσύρουμε απ’ την κυκλοφορία μόνο εργα που δεν έχουν σοβιετική κατεύθυνση, έργα αν­τικομματικά, αντιπρολεταριακά. Στη μπροσούρα της σ. Μικούλινα δεν υπάρχει τίποτε το αντικομματικό και το μη σοβιετικό.»

και παρακάτω:

«Νομίζω πως οι σύντροφοι του Ιβάνοβο-Βοζνεσένσκ θα πρεπε να καλέσουν τη σ. Μικούλινα στο Ιβάνοβο- Βοζνεσένσκ και «να της τραβήξουν τ’ αφτιά» για τα λά­θη που έκανε. Δεν έχω καμιά αντίρηση και για ένα γερό κατσάδιασμα της σ. Μικούλινα στον τύπο για τα λάθη της. Είμαι όμως κατηγορηματικά αντίθετος στο να τη σπρώξουμε στον πάτο και να βάλουμε σταυρό στην αναμφισβήτητα ικανή αυτή συγγραφέα.»

Στο σ. Φέλιξ Κον, 9 Ιούλη 1929{9}

Μια παρένθεση για το ζήτημα των διανουμένων:

«Στους παλιούς, τους προεπαναστατικούς διανοούμενους, που εξυπηρετούσαν την τάξη των τσιφλικάδων και των κεφαλαιοκρατών, ταίριαζε πέρα για πέρα η παλιά θεωρία για τους διανοούμενους, που υποστήριζε πως πρέ­πει να είμαστε δύσπιστοι απέναντί τους και να τους καταπολεμούμε. Η θεωρία αυτή έχει πια ξεπεραστεί και δεν προσαρμόζεται καθόλου στους δι­κούς μας νέους σοβιετικούς διανοούμενους. Για τους καινούριους διανοούμε­νους χρειάζεται καινούρια θεωρία, που να υπαγορεύει φιλική συμπεριφορά, φροντίδα, σεβασμό και συνεργασία μαζί τους για τα συμφέροντα της εργατι­κής τάξης και της αγροτιάς» (Στάλιν, Έκθεση δράσης στο 18ο συνέδριο του ΚΚΣΕ (μπ.).{10}

Ένα τελευταίο από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου που η γνώμη των κριτικών έπαιζε σημαντικό ρόλο στην κυκλοφορία ενός έργου:

«Μετά απ’ όσα ειπώθηκαν καθίσταται σαφής η όλη κενότητα της παρουσίασης του Μ. Ζόριν για τα «ιδεολογικά ελαττώμα­τα» και την «ιδεολογική ματαίωση» του μυθιστορήματος Για καινούργια ακρογιάλια. Για να πειστεί κάποιος για τη βασιμότητα τέτοιων κατηγοριών, πρέπει να έχει στο οπλοστάσιό του κάτι πιο σοβαρό από την επιπόλαια και διφορούμενη ανταπό­κριση από τη Ρίγα. Τις αριστερίστικες επιθέσεις ενάντια στον Λάτσις δεν μπορούμε να τις θεωρούμε επιχειρήματα. Αντίθετα, τέτοιες επιθέσεις μαρτυρούν την απουσία των οποιωνδήποτε επι­χειρημάτων.

Θεωρούμε ότι το μυθιστόρημα του Β. Λάτσις Για καινούργια ακρογιάλια αποτελεί ένα μεγάλο επίτευγμα της σοβιετικής λογοτεχνίας με ιδεολογική και πολιτική συνέπεια από την αρ­χή μέχρι το τέλος.

Θα θέλαμε η Πράβντα να εκφράσει τη γνώμη της για το μυ­θιστόρημα του Β. Λάτσις.

Ομάδα αναγνωστών Πράβντα, No 56, 25 Φλεβάρη 1952


[*] Η βιβλιοπαρουσίαση είχε γραφεί από τον Λ.Φ. Ιλιτσόφ (τότε συ­ντάκτη στην Πράβντα) υπό την υπαγόρευση του Στάλιν και φέρει την υπο­γραφή «Ομάδα αναγνωστών», αφού ο Ιλιτσόφ είχε αρνηθεί να την υπο­γράψει, όπως είχε προτείνει ο Στάλιν. (Σύντ.)»{11}

 

[1] Ρεβιάκιν, σελ 19, Ο Στάλιν για την τέχνη και τον πολιτισμό

[2] Το ίδιο, σελ 20

[3] Το ίδιο, σελ 36

[4] Αλεξανδρόπουλος Μ., σελ 300, Ο Μαγιακόφσκι: τα εύκολα και τα δύσκολα

[5] 13 τόμος Απάντων Στάλιν

[6] 14 τόμος Απάντων Στάλιν

[7] Ρεβιάκιν, σελ 36, Ο Στάλιν για την τέχνη και τον πολιτισμό

[8] Το ίδιο, σελ 20-21

[9] 12 τόμος Απάντων Στάλιν

[10] Ρεβιάκιν, σελ 32-33, Ο Στάλιν για την τέχνη και τον πολιτισμό

[11]  16 τόμος Απάντων Στάλιν

L

Ένα αρκετά ενδιαφέρον θέμα που δυστυχώς έχει διαστρεβλωθεί από τους τροτσκιστές στην προσπάθειά τους να υποστηρίξουν ο Λένιν πρότεινε τον Τρότσκι για διάδοχο του.

ΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Ι [23/12/1922]

Θα πρότεινα σ’ αυτό το Συνέδριο να γίνουν μια σειρά από αλλαγές στο πολιτικό μας καθεστώς.

Θέλω να σας μιλήσω για μερικά ζητήματα στα οποία δίνω την πιο μεγάλη σημασία.

Στην πρώτη γραμμή βάζω την αύξηση του αριθμού των μελών της ΚΕ, που μπορεί να φτάσει μέχρι μερικές δεκάδες ή ακόμη και εκατό άτομα. Νομίζω ότι αν δεν επιχειρήσουμε μια τέτια μεταρύθμιση, ένας μεγάλος κίνδυνος απειλεί την Κεντρική Επιτροπή, σε περίπτωση που η πορεία των γεγονότων δεν θα είναι αρκετά ευνοϊκή για μας (και δεν μπορούμε να υπολογίζουμε σε μια τέτια ευνοϊκή πορεία).

Μετά, σκοπεύω να προτείνω το Συνέδριο να δόσει νομοθετική ισχύ σ’ ορισμένες αποφάσεις της Κρατικής Επιτροπής Σχεδίου, ικανοποιώντας απ’ αυτή την άποψη, ως έναν ορισμένο βαθμό και κάτω από ορισμένους όρους τον σύντροφο Τρότσκι.

Οσον αφορά το πρώτο σημείο, δηλαδή την αύξηση του αριθμού των μελών της ΚΕ, νομίζω ότι αυτό είναι απαραίτητο και για την ανύψωση του κύρους της ΚΕ και για τη βελτίωση της δουλιάς του διοικητικού μας μηχανισμού, αλλά και για την πρόβλεψη συγκρούσεων ανάμεσα σε μικρά τμήματα της ΚΕ που θα μπορούσαν να αποκτήσουν εξαιρετική σημασία για το μέλλον του Κόμματος. Μου φαίνεται πως το Κόμμα μας έχει κάθε δικαίωμα να ζητήσει από την εργατική τάξη 50 με 100 μέλη για την Κεντρική Επιτροπή, και πως μπορεί να τα πάρει, χωρίς μεγάλη υπερένταση των δυνάμεων της εργατικής τάξης.

Μια τέτια μεταρύθμιση θα δυνάμωνε σημαντικά τη σταθερότητα του Κόμματός μας και θα διευκόλυνε την πάλη του ενάντια στην περικύκλωση εχθρικών κρατών, που κατά τη γνώμη μου μπορεί και πρέπει να οξυνθεί πολύ στο άμεσο μέλλον. Νομίζω πως η σταθερότητα του Κόμματός μας, θα κέρδιζε χίλιες φορές χάρη σ’ ένα τέτιο μέτρο.

Έγραψε: Μ. Β.

Λένιν

ΙΙ [24/12/1922]

Όταν μιλώ παραπάνω για τη σταθερότητα της Κεντρικής Επιτροπής, εννοώ τα μέτρα που πρέπει να παρθούν ενάντια σ’ ένα σχίσμα, εφόσον γενικά μπορούν να παρθούν τέτια μέτρα. Γιατί, φυσικά, ο λευκοφρουρός της «Ρούσκαγια Μισλ» (μου φαίνεται πως πρόκειται για τον Σ.Σ. Όλντενμπουργκ) είχε δίκιο, όταν, πρώτο, πόνταρε, στα λευκοφρουρίτικα παιχνίδια του ενάντια στη Σοβιετική Ρωσία, στη διάσπαση του Κόμματός μας, και όταν, δεύτερο, για τη διάσπαση αυτή πόνταρε στις σοβαρότατες διαφωνίες μέσα στο Κόμμα.

Το Κόμμα μας στηρίζεται σε δυο τάξεις και γι’ αυτό είναι ενδεχόμενη η αστάθεια του και αναπόφευκτη η κατάρρευση του, αν ανάμεσα στις δυο αυτές τάξεις δεν θα μπορούσε να υπάρξει μια συμφωνία. Στην περίπτωση αυτή, το να πάρει κανείς τούτα ή εκείνα τα μέτρα και γενικά το να συζητά για σταθερότητα της ΚΕ μας είναι πράγμα ανώφελο. Σε μια τέτια περίπτωση κανένα μέτρο δεν θα είναι ικανό να προλάβει τη διάσπαση. Αλλά ελπίζω ότι αυτό είναι ζήτημα του πολύ απώτερου μέλλοντος και πολύ απίθανο γεγονός, ώστε να μιλάμε γι’ αυτό.

Εκείνο που έχω στο νου μου είναι η σταθερότητα σαν μια εγγύηση ενάντια σ’ ένα σχίσμα στο κοντινό μέλλον και σκοπεύω να αναλύσω εδώ μια σειρά σκέψεις καθαρά προσωπικού χαρακτήρα.

Πιστεύω πως ο βασικός συντελεστής στο ζήτημα της σταθερότητας, είναι, από την άποψη αυτή, ορισμένα μέλη της ΚΕ, όπως ο Στάλιν και ο Τρότσκι. Οι σχέσεις που υπάρχουν ανάμεσά τους αποτελούν, τον μεγαλύτερο κίνδυνο για ένα τέτιο σχίσμα που θα μπορούσε να αποφευχθεί, και για την αποφυγή του, πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να χρησιμοποιηθεί, ανάμεσα στ’ άλλα, και η αύξηση των μελών της ΚΕ ως τα 50, ή ως τα 100 άτομα.

Από τότε που έγινε γενικός γραμματέας, ο σύντροφος Στάλιν, έχει συγκεντρώσει απεριόριστη δύναμη στα χέρια του και δεν είμαι βέβαιος, αν θα είναι πάντα σε θέση να χρησιμοποιεί αυτή την δύναμη με αρκετή σύνεση. Ο σύντροφος Τρότσκι, από την άλλη μεριά, όπως έδειξε ήδη η πάλη του ενάντια στην ΚΕ στο ζήτημα του Λαϊκού Επιτροπάτου Συγκοινωνιών, δεν διακρίνεται μόνο για τις εξαιρετικές του ικανότητες. Προσωπικά είναι αναμφισβήτητα ο πιο ικανός άνθρωπος στη σημερινή ΚΕ, μα είναι κι ο άνθρωπος που διακρίνεται από μια υπερβολική αυτοπεποίθηση και ρέπει υπερβολικά προς τις καθαρά διοικητικές μέθοδες δουλιάς.

Οι ιδιότητες αυτές των δυο επιφανών ηγετών της σημερινής ΚΕ είναι ικανές να οδηγήσουν χωρίς να το θέλουν οι ίδιοι σ’ ένα σχίσμα, και αν το Κόμμα μας δεν πάρει μέτρα για να το εμποδίσει, τότε η διάσπαση μπορεί να ξεσπάσει απροσδόκητα.

Δεν θέλω να χαρακτηρίσω και τα άλλα μέλη της ΚΕ με βάση τις προσωπικές τους ιδιότητες, θα θυμίσω μόνο πως το επεισόδιο του Οκτώβρη με τον Ζινόβιεφ και τον Κάμενεφ δεν ήταν φυσικά τυχαίο, αλλά και δεν μπορούμε να ρίξουμε την ευθύνη πάνω στους ίδιους προσωπικά, όπως δεν μπορούμε να ρίξουμε την ευθύνη στον Τρότσκι για τον μη μπολσεβικισμό του (τη μη μπολσεβίκικη καταγωγή του –Θ.Θ.).

Μιλώντας για τα νέα μέλη της ΚΕ, θέλω να πω λίγα λόγια για τον Μπουχάριν και τον Πιατακόφ. Είναι, κατά τη γνώμη μου, οι πιο εξέχουσες μορφές (ανάμεσα στις πιο νέες δυνάμεις) και πρέπει γι’ αυτούς να έχει κανείς υπόψη του τα έξης: ο Μπουχάριν δεν είναι μόνο ένας από τους πολυτιμότερους και μεγαλύτερους θεωρητικούς του Κόμματος, αλλά θεωρείται επίσης, και δικαιολογημένα, το αγαπημένο παιδί του Κόμματος. Όμως τις θεωρητικές του αντιλήψεις με πολύ μεγάλο σκεπτικισμό μπορεί κανείς να τις κατατάξει στις ολοκληρωτικά μαρξιστικές, γιατί σ’ αυτές υπάρχει κάτι το σχολαστικό (ποτέ δεν μελέτησε και νομίζω ποτέ δεν κατάλαβε ολοκληρωμένα τη διαλεκτική).

Έγραψε: Μ. Β.

Λένιν

[Συνέχεια, 25/12/1922]

Όσο για τον Πιατακόφ, είναι αναμφισβήτητα ένας άνθρωπος εξέχουσας θέλησης και εξαιρετικών ικανοτήτων, αλλά δείχνει τόσο μεγάλο ζήλο για τη διοίκηση και τη διοικητική πλευρά της δουλιάς, ώστε να μην μπορεί κανείς να βασιστεί πάνω του για ένα σοβαρό πολιτικό ζήτημα.

Φυσικά, όλες αυτές τις παρατηρήσεις τις κάνω μόνο για τη σημερινή περίοδο, με την προϋπόθεση ότι και τα δυο παραπάνω διακεκριμένα και αφοσιωμένα στελέχη δεν θα αφήσουν ευκαιρία για να συμπληρώσουν τις γνώσεις τους και να αλλάξουν τη μονομέρεια τους.

Έγραψε: Μ. Β.

Λένιν

[Προσθήκη, 4/1/1923]

*Ο Στάλιν είναι πολύ τραχύς κι αυτό το ελάττωμα, αν και ανεκτό μεταξύ μας και στις μεταξύ κομμουνιστών σχέσεις, είναι απαράδεκτο σ’ αυτόν που κατέχει τον τίτλο του Γενικού Γραμματέα. Γι’ αυτό προτείνω στους συντρόφους να σκεφτούν τον τρόπο μετάθεσης του Στάλιν απ’ αυτή τη θέση και να τοποθετήσουν σ’ αυτήν ένα άλλο πρόσωπο, που από όλες τις άλλες απόψεις να διαφέρει από τον σύντροφο Στάλιν μόνο σε ένα προσόν, και συγκεκριμένα: να είναι πιο ανεκτικός, πιο πιστός (αφοσιωμένος), πιο ευγενικός και πιο διακριτικός προς τους συντρόφους, λιγότερο ιδιότροπος κτλ. Αυτά ίσως φανούν μηδαμινές λεπτομέρειες. Όμως έχω τη γνώμη ότι από την άποψη των μέτρων ενάντια σ’ ένα σχίσμα και από την άποψη των αμοιβαίων σχέσεων Στάλιν και Τρότσκι που περιέγραψα πιο πάνω αυτό δεν αποτελεί λεπτομέρεια, ή είναι μια τέτια λεπτομέρεια που μπορεί να αποκτήσει αποφασιστική σημασία.

Έγραψε: Λ. Φ.

Λένιν

III [Συνέχεια, 26/12/1922]

Η αύξηση του αριθμού των μελών της ΚΕ μέχρι 50 άτομα ή ακόμη και μέχρι 100, πρέπει να εξυπηρετεί, κατά τη γνώμη μου, διπλό ή ακόμη και τριπλό σκοπό: όσο περισσότερα είναι τα μέλη της ΚΕ, τόσο περισσότερα θα μαθαίνουν τη δουλιά της ΚΕ και τόσο λιγότερος θα είναι ο κίνδυνος διάσπασης από κάποια τυχόν απερισκεψία. Η χρησιμοποίηση πολλών εργατών στην ΚΕ θα βοηθήσει τους εργάτες να βελτιώσουν το μηχανισμό μας που βρίσκεται σε κακά χάλια. Ο μηχανισμός αυτός, ουσιαστικά, είναι κληρονομιά του παλιού καθεστώτος, γιατί ήταν εντελώς αδύνατο να τον αναδιοργανώσουμε σ’ ένα τόσο μικρό διάστημα, ιδιαίτερα στην περίοδο του πολέμου, της πείνας κτλ. Γι’ αυτό σε κείνους τους «κριτικούς» που με ειρωνεία και κακεντρέχεια μας κάνουν υποδείξεις για τις ατέλειες του διοικητικού μας μηχανισμού, μπορούμε ήρεμα να απαντήσουμε ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν καταλαβαίνουν καθόλου τις συνθήκες της σημερινής επανάστασης. Είναι γενικά αδύνατο μέσα σε πέντε χρόνια να αλλάξεις ικανοποιητικά το μηχανισμό, ιδιαίτερα στις συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιούνταν η επανάσταση μας. Είναι αρκετό ότι μέσα σε πέντε χρόνια δημιουργήσαμε έναν καινούριο τύπο κράτους, όπου οι εργάτες βαδίζουν επικεφαλής των αγροτών ενάντια στην αστική τάξη, κι αυτό, σε συνθήκες εχθρικής διεθνούς κατάστασης, είναι έργο γιγάντιο. Όμως η επίγνωση αυτού του πράγματος σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να κρύβει από τα μάτια μας το γεγονός ότι ουσιαστικά εμείς πήραμε τον παλιό μηχανισμό από τον τσάρο και την αστική τάξη και ότι τώρα που μπήκαμε σε ειρηνική περίοδο και εξασφαλίσαμε κάπως τη στοιχειώδη κάλυψη των αναγκών μας ενάντια στην πείνα, όλη η δουλιά πρέπει να στραφεί προς τη βελτίωση του μηχανισμού.

Εγώ φαντάζομαι το ζήτημα έτσι: μερικές δεκάδες εργατών, μπαίνοντας στην ΚΕ, μπορούν καλύτερα από κάθε άλλον να ασχοληθούν με τον έλεγχο, τη βελτίωση και την αναδημιουργία του μηχανισμού μας. Η Εργατοαγροτική Επιθεώρηση, στην οποία άνηκε στην αρχή αυτό το καθήκον, αποδείχτηκε ότι δεν είναι ικανή να τα βγάλει πέρα μ’ αυτό και ίσως χρησιμοποιηθεί απλά σαν «εξάρτημα» ή σαν βοηθός, κάτω από ορισμένες συνθήκες, των μελών αυτών της ΚΕ. Οι εργάτες που μπαίνουν στην ΚΕ, κατά τη γνώμη μου, πρέπει καταρχήν να μην προέρχονται από τους εργάτες εκείνους που πέρασαν μια μακρόχρονη υπηρεσία στα σοβιετικά όργανα (στο σημείο αυτό του γράμματός μου, στους εργάτες κατατάσσω και τους αγρότες), γιατί στους εργάτες αυτούς έχουν ήδη δημιουργηθεί ορισμένες παραδόσεις και ορισμένες προκαταλήψεις ενάντια ακριβώς στις οποίες πρέπει να παλέψει κανείς.

Στον αριθμό των εργατών μελών της ΚΕ πρέπει να περιληφθούν κυρίως εργάτες που στέκουν παρακάτω από το στρώμα εκείνο των σοβιετικών υπαλλήλων, το οποίο αναδείχτηκε στη χώρα μας μέσα σε πέντε χρόνια, και που ανήκουν περισσότερο στους απλούς εργάτες και αγρότες, οι οποίοι δεν πέφτουν όμως στην κατηγορία, άμεσα είτε έμμεσα, των εκμεταλλευτών. Νομίζω ότι οι εργάτες αυτοί με τη συμμετοχή τους σε όλες τις συνεδριάσεις της ΚΕ, σε όλες τις συνεδριάσεις του Πολιτικού Γραφείου, με τη μελέτη όλων των ντοκουμέντων της ΚΕ, μπορούν να αποτελέσουν ένα σώμα στελεχών από αφοσιωμένους οπαδούς του σοβιετικού καθεστώτος, ικανούς, πρώτο, να δόσουν σταθερότητα στην ίδια την ΚΕ και, δεύτερο, ικανούς να δουλέψουν πραγματικά για την ανανέωση και τη βελτίωση του μηχανισμού.

Έγραψε: Λ. Φ.

Λένιν

Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1956, μετά το θάνατο του Στάλιν, στο ρωσικό περιοδικό «Κόμουνιστ», αριθ. τεύχους 9.

* Άλλο ένα γράμμα που κινείται σ’ αυτό το πλαίσιο και χρησιμοποιείται. Εντάσσεται όμως στα πλαίσια της αντίληψης του Λένιν γι’ αυτήν την πλευρά του χαρακτήρα του Στάλιν και αναφέρεται στον ίδιο χωρίς να κάνει κάποια θετική πολιτική αναφορά σε άλλον »διεκδικητή».

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΣΥΝΤΡΟΦΟ ΣΤΑΛΙΝ

Αυστηρά απόρρητο

Προσωπικό

Αντίγραφο στους σ.σ. Κάμενεφ και Ζινόβιεφ

Αξιότιμε σύντροφε Στάλιν!

Είχατε την αγένεια να καλέσετε την σύζυγό μου στο τηλέφωνο και να την βρίσετε. Αν και Σας έκφρασε τη συγκατάθεση της να ξεχάσει ό,τι ειπώθηκε, όμως παρόλα αυτά το γεγονός αυτό έγινε γνωστό από την ίδια στον Ζινόβιεφ και στον Κάμενεφ. Δεν σκοπεύω να ξεχάσω έτσι εύκολα αυτό που έγινε εναντίον μου, και είναι περιττό να πω ότι αυτό που έχει γίνει κατά της συζύγου μου το θεωρώ ότι έγινε και εναντίον μου. Γι’ αυτό Σάς παρακαλώ να σταθμίσετε, αν συμφωνείτε να πάρετε το λόγο Σας πίσω και να ζητήσετε συγνώμη, ή προτιμάτε να διακοπούν οι σχέσεις μεταξύ μας.

5 του Μάρτη 1923

Με εκτίμηση, Λένιν.

Δημοσιεύεται σύμφωνα με την εγγραφή της γραμματέα (δακτυλογραφημένο κείμενο).

πηγή γραμμάτων www.marxistbooks.gr/diathiki.htm