Category: αντιφασισμός


Αποτέλεσμα εικόνας για ballad of a soldier

Συνεχίζεται για δεύτερη εβδομάδα το ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΡΩΣΙΚΟΥ ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ  που οργάνωσε η NEW STAR σε συνεργασία με Russian Filmmakers’ Union, «Mosfilm» και National Film Foundation of Russian Federation (Gosfilmofond) στο ΑΛΚΥΟΝΙΣ new star art cinema.
Στο Φεστιβάλ θα προβληθούν συνολικά

18 σπουδαίες αντιπολεμικές ταινίες, αριστουργήματα του σοβιετικού και ρώσικου κινηματογράφου, πολλές εκ των οποίων θα προβληθούν για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Η NEW STAR σε συνεργασία με τους πιο πάνω φορείς συμφώνησαν να ξεκινήσουν μια σειρά δράσεων στην Ελλάδα από τα ρώσικα κινηματογραφικά δρώμενα, για τα οποία σύντομα θα ενημερωθείτε. 
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΡΩΣΙΚΟΥ

ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ

ΠΕΜΠΤΗ 24/11

23.00 Ο ΠΑΤΕΡΑΣ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ του Grigoriy Chukhray (1965)

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25/11

23.00 Ο ΧΟΡΟΣ ΤΗΣ ΤΕΦΡΑΣ των Alyona Semenova & Aleksandr Smirnov (2010)

ΣΑΒΒΑΤΟ 26/11

20.30  Ο ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΦΑΣΙΣΜΟΣ του Mikhail Romm (1965)

23.00  ΑΓΩΝΙΣΤΗΚΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ του Sergey Bondarchuk (1975)

ΚΥΡΙΑΚΗ 27/11

21.00 ΤΟ ΗΜΙΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ του  Yevgeni Karelov (1960)

23.00 ΣΤΗ ΜΑΧΗ ΠΑΝΕ ΜΟΝΟ ΟΙ ΑΣΣΟΙ του Leonid Bykov (1974)

ΔΕΥΤΕΡΑ  28/11

21.30 Η ΜΟΙΡΑ ΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ του Sergey Bondarchuk (1959)

23.15 Ο ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ του  Sergei Popov (2015)

ΤΡΙΤΗ 29/11

19.00 ΚΑΘΑΡΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ του Grigoriy Chukhray (1961)

21.00 ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΙΒΑΝ του Andrei Tarkovsky (1962)

23.00 ΟΤΑΝ ΠΕΤΟΥΝ ΟΙ ΓΕΡΑΝΟΙ του  Mikhail Kalatozov (1957) 

ΤΕΤΑΡΤΗ  30/11

20.00  BATALON του Dmitriy Meskhiev (2015)

22.00  CONTRIBUTION του Sergey Snezhkin (2016)

ΑΛΚΥΟΝΙΣ newstarart cinema

ΙΟΥΛΙΑΝΟΥ 42-46, ΠΛΑΤΕΙΑ ΒΙΚΤΩΡΙΑΣ (ΜΕΤΡΟ Βικτώρια)

Τηλ.210 8220008: 210 8220023

Ημερήσιο εισιτήριο €5.00, 

Οικογενειακό εισιτήριο τριών ατόμων €10.00,

Κάρτα Διαρκείας €20.00

Parking διαθέσιμο κάτω από τον κινηματογράφο.

TRAILER18 ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΑ ΡΩΣΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΑΠΟ 18/11 ΣΤΟ ΑΛΚΥΟΝΙΣ

 

Advertisements

Η αστική τάξη πρέπει να καταργήσει τον κοινοβουλευτισμό. Η δυσαρέσκεια δεν επεκτείνεται μόνο στους εργάτες, αλλά αγκαλιάζει, επίσης, τη μικροαστική τάξη. Γεννιούνται κινήματα μικροαστικά, παλαιών πολεμιστών, κλπ. Η αστική τάξη, η μικροαστική τάξη δεν υποφέρει πια το υπάρχον καθεστώς, θέλει να το αλλάξει.
Αυτό είναι το έδαφος όπου γεννιέται ο φασισμός.

 
Πότε αυτό το κίνημα της μικροαστικής τάξης μετασχηματίζεται σε ενιαίο κίνημα; Όχι στην αρχή, αλλά στο τέλος του 1920. Μετασχηματίζεται όταν παρεμβαίνει ένα νέο στοιχείο, όταν σαν οργανωτικό στοιχείο παρεμβαίνουν οι πιο αντιδραστικές δυνάμεις της αστικής τάξης. Πριν, ο φασισμός αναπτυσσόταν, αλλά δεν ήταν ακόμη το βασικό στοιχείο.

 
Το φασιστικό κίνημα γεννιέται στη διάρκεια του πολέμου. Μετά, συνεχίζει στις οργανώσεις κρούσης. Αλλά υπάρχουν στοιχεία που δεν θα το ακολουθήσουν ως το βάθος. Π.χ. κάνοντας πολεμική στο Νένι τον αποκαλούμε φασίστα. Αλλά, σε μια ορισμένη στιγμή αυτός αποσπάστηκε (από το φασισμό). Στην αρχή, ο φασισμός αποτελούνταν από διάφορες ομάδες, όχι ομοιογενείς, που δεν είχαν προχωρήσει μαζί ως το βάθος. Βλέπε τις φασιστικές ομάδες της πόλης. Το 1919-1920, βρίσκουμε στοιχεία της μικροαστικής τάξης, που ανήκαν σε διάφορα κόμματα, που συζητούσαν τα γενικά πολιτικά προβλήματα, έβαζαν μια σειρά ζητήματα, προωθούσαν διεκδικήσεις. Σ’ αυτό το έδαφος έχουμε το πρώτο πρόγραμμα του φασισμού (πλατεία Σαν Σεπόλκρο), κατεξοχήν μικροαστικό, που αντικαθρεπτίζει τον προσανατολισμό των φασιστικών οργανώσεων των πόλεων. Πάρτε, αντίθετα, το φασισμό της υπαίθρου: Εμίλια, κλπ. Δεν είναι έτσι. Γεννιέται αργότερα: 1920. Παρουσιάζεται με τη μορφή ένοπλων ομάδων για τον αγώνα ενάντια στο προλεταριάτο. Γεννιέται σαν επιθετικές ομάδες. Συμμετέχουν σ’ αυτό χρεωκοπημένοι, μικροαστοί, μεσαία κοινωνικά στρώματα. Αλλά είναι άμεσα όργανο αγώνα ενάντια στην εργατική τάξη. Στις έδρες του δεν γίνονται συζητήσεις. Γιατί αυτή η διαφορά; Γιατί, εδώ έχει παρέμβει άμεσα, σαν οργανωτικό στοιχείο, ο αγρότης.

 
Από τα μέσα του 1921 και μετά δημιουργούνται και στις πόλεις επιθετικές ομάδες. Πρώτα στην Τριέστη όπου το εθνικό πρόβλημα είναι οξύτερο, μετά στις άλλες πόλεις όπου οι δυνάμεις είναι πιο τεταμένες. Οι επιθετικές ομάδες σφυρηλατούνται στον τύπο εκείνων της υπαίθρου. Στο Τορίνο μετά την κατάληψη των εργοστασίων• στην Εμίλια, αντίθετα, ο φασισμός είχε ήδη αυτή την εποχή ισχυρές οργανώσεις.

 
Προς το τέλος του 1920, παρεμβαίνει και στην πόλη η αστική τάξη σαν οργανωτικό στοιχείο και έχουμε φασιστικές επιθετικές ομάδες. Ανοίγουν αυτή τη στιγμή μια σειρά κρίσεις, οι κρίσεις των πρώτων δύο χρόνων.

 
Τι πράγμα συζητιέται: είμαστε κόμμα; Αυτό είναι το πρόβλημα στο συνέδριο της Ρώμης, στο συνέδριο του Αυγούστειου: πρέπει να γίνουμε κόμμα. Μουσολίνι: ας παραμείνουμε ακόμα κίνημα. Ο Μουσολίνι προσπαθούσε να κρατήσει δεμένες (μαζί) όσο το δυνατό περισσότερες μάζες και γι’ αυτό είχε πάντοτε τη μεγαλύτερη υποστήριξη. Η πάλη γινόταν ανάμεσα στα στοιχεία που ήθελαν να ανατρέψουν ανοιχτά τις οργανώσεις της εργατικής τάξης και κείνα στα οποία ήταν ακόμα ισχυρά τα κατάλοιπα των παλιών ιδεολογιών.

 
Ο Μουσολίνι προδίδει το κίνημα του Ντ’ Ανούτσιο που μπορούσε να είναι επικίνδυνο. Το 1920, παίρνει μια στάση συμπάθειας απέναντι στις καταλήψεις των εργοστασίων, αλλά μετά αλλάζει εντελώς. Τότε αρχίζουν ανοιχτά οι πρώτες επαφές ανάμεσα στο φασιστικό κίνημα και την οργάνωση των βιομηχάνων. Αρχίζει η επίθεση, που θα κρατήσει δύο χρόνια, ως την πορεία προς τη Ρώμη.

 
Είχε παρεμβληθεί το στοιχείο της οργάνωσης: οι γαιοκτήμονες είχαν δώσει τη μορφή οργάνωσης κατά ομάδες επίθεσης και οι βιομήχανοι την είχαν μετά εφαρμόσει στην πόλη.

 
Απ’ αυτή την ανάλυση, μπορούμε να συναγάγουμε την ορθότητα των όσων υποστηρίζαμε πάνω στα δύο στοιχεία, πάνω στις δυνάμεις της μικροαστικής τάξης και πάνω στο οργανωτικό στοιχείο που το αποτελούσε η μεγαλοαστική τάξη.

 

 

Παλμίρο Τολιάτι, Μαθήματα για το φασισμό, Οδυσσέας

 

Ας δούμε τώρα ένα άλλο πρόβλημα: το ζήτημα της φασιστικής ιδεολογίας. Τι αντιπροσωπεύει αυτή σ’ αυτή την πάλη;

 
Αναλύοντας αυτή την ιδεολογία τι βρίσκουμε; Όλα. Είναι μια ιδεολογία εκλεκτική. Στοιχείο όλων των φασιστικών κινημάτων είναι παντού η υπερβολική εθνικιστική ιδεολογία. Για την Ιταλία δεν είναι αναγκαίο να μιλήσουμε πολύ. Στη Γερμανία αυτό το στοιχείο είναι ακόμα πιο ισχυρό, γιατί η Γερμανία είναι ένα έθνος που ηττήθηκε στον πόλεμο και το εθνικιστικό στοιχείο προσφερόταν περισσότερο για να συγκεντρώσει τις μεγάλες μάζες.

 
Πλάι σ’ αυτό το στοιχείο υπάρχουν πολυάριθμα κομματάκια που προέρχονται από αλλού, π.χ. από τη σοσιαλδημοκρατία. Η κορπορατιβιστική ιδεολογία π.χ., στη βάση της οποίας βρίσκεται η αρχή της ταξικής συνεργασίας, δεν είναι επινόηση του φασισμού, αλλά της σοσιαλδημοκρατίας. Αλλά υπάρχουν κι άλλα στοιχεία ακόμη που δεν έρχονται ούτε από τη σοσιαλδημοκρατία. Π.χ. η αντίληψη για τον καπιταλισμό (όχι κοινή για όλους τους φασισμούς, αλλά που τη βρίσκετε στον ιταλικό, γερμανικό, γαλλικό), που συνίσταται στο ότι θεωρεί τον ιμπεριαλισμό σαν εκφυλισμό, που πρέπει να εξαλειφθεί, ενώ η αληθινή καπιταλιστική οικονομία είναι εκείνη της αρχικής περιόδου και πρέπει, συνεπώς, να γυρίσουμε στις πηγές. Αυτή την αντίληψη τη βρίσκετε σε μερικά δημοκρατικά ρεύματα, π.χ. στο «Δικαιοσύνη και Ελευθερία». Δεν πρόκειται για σοσιαλδημοκρατική ιδεολογία, αλλά μάλλον για ρομαντική, με την οποία εκδηλώνεται η προσπάθεια της μικροαστικής τάξης να κάνει να γυρίσει πίσω ο κόσμος που προχωρεί προς το σοσιαλισμό.

 
Στην Ιταλία και τη Γερμανία στη φασιστική ιδεολογία εμφανίζονται νέες έννοιες. Στην Ιταλία γίνεται λόγος για ξεπέρασμα του καπιταλισμού δίνοντάς του τα στοιχεία οργάνωσης. Γυρίζει εδώ το σοσιαλδημοκρατικό στοιχείο. Αλλά κλέβουν κι από τον κομμουνισμό: σχεδιασμό, κλπ.

 
Η φασιστική ιδεολογία περιέχει μια σειρά ετερογενή στοιχεία. Πρέπει να το έχουμε υπόψη αυτό, γιατί αυτό το χαρακτηριστικό μάς επιτρέπει να καταλάβουμε σε τι εξυπηρετεί αυτή η ιδεολογία. Αυτή εξυπηρετεί στο να στερεώσει μαζί διάφορα ρεύματα στην πάλη για τη δικτατορία πάνω στις εργαζόμενες μάζες και να δημιουργήσει γι’ αυτό το σκοπό ένα ευρύ μαζικό κίνημα. Η φασιστική ιδεολογία είναι ένα εργαλείο, που δημιουργήθηκε για να κρατάει δεμένα αυτά τα στοιχεία.

 
Ένα μέρος της ιδεολογίας, το εθνικιστικό, εξυπηρετεί άμεσα την αστική τάξη, το άλλο χρησιμεύει σαν δεσμός.

 
Σας κάνω επιφυλακτικούς απέναντι στην τάση να θεωρείται η φασιστική ιδεολογία σαν κάτι το στέρεα φτιαγμένο, τελειωμένο, ομοιογενές. Τίποτα δεν μοιάζει περισσότερο σ’ ένα χαμαιλέοντα απ’ όσο η φασιστική ιδεολογία. Μην κοιτάζετε τη φασιστική ιδεολογία χωρίς να βλέπετε το στόχο που έθετε ο φασισμός αυτή την καθορισμένη στιγμή μ’ αυτή την καθορισμένη ιδεολογία.

 
Σαν θεμελιακή γραμμή παραμένει: υπερβολικός εθνικισμός και αναλογία με τη σοσιαλδημοκρατία. Γιατί αυτή η αναλογία; Γιατί, και η σοσιαλδημοκρατική ιδεολογία είναι μικροαστική ιδεολογία. Δηλαδή, στις δυο ιδεολογίες το μικροαστικό περιεχόμενο είναι ανάλογο. Αλλά, αυτή η αναλογία εκφράζεται με διαφορετικές μορφές στους διάφορους καιρούς και χώρες.

 
Ας βάλουμε γρήγορα τις βάσεις για το επόμενο μάθημα. Πώς στην Ιταλία, σε μια καθορισμένη στιγμή τέθηκε το πρόβλημα της οργάνωσης της φασιστικής δικτατορίας και πώς έγινε κατορθωτό να οργανωθεί το αντιδραστικό κίνημα; Αυτό είναι το θέμα.

 
Ας πάμε στις αρχές. Από τη μια πλευρά, υπάρχει η επαναστατική κρίση, η αστική τάξη βρίσκεται σε αδυναμία να κυβερνήσει με τα παλιά συστήματα, υπάρχει μια γενική επιθετική δυσαρέσκεια της εργατικής τάξης, γενικές πολιτικές απεργίες, κλπ. Είμαστε, με μια λέξη, στη μεταπολεμική περίοδο: η επαναστατική κρίση βαθαίνει.

 
Σ’ αυτήν σημαδεύεται ειδικά ένα στοιχείο: το αδύνατο για την ιταλική διευθυντική τάξη να εφαρμόσει την παλιά πολιτική, την πολιτική που εφάρμοζε ως το 1912, τη «ρεφορμιστική» πολιτική του Τζολίτι. Όχι πια ρεφορμιστική, γιατί είχαν ανέβει στην εξουσία οι ρεφορμιστές, αλλά γιατί αυτή ήταν μια πολιτική παραχωρήσεων σε καθορισμένες ομάδες, που σκόπευε να διατηρήσει όρθιο το σχήμα της αστικής δικτατορίας με την κοινοβουλευτική του μορφή.

 
Στη μεταπολεμική περίοδο αυτή η πολιτική δεν στέκεται πια, γιατί η εργατική και αγροτική μάζα εξεγείρεται.

 
Δύο μεγάλα συμβάντα σημειώνονται στη μεταπολεμική περίοδο: η μεγάλη ανάπτυξη του ιταλικού σοσιαλιστικού Κόμματος που μετράει εκατοντάδες χιλιάδες οπαδούς και εκατομμύρια ψηφοφόρους. Από την άλλη μεριά, η αφύπνιση των αγροτικών τάξεων με πολλά κόμματα αφού οι αγρότες είναι κομματιασμένοι. Το λαϊκό κόμμα είναι αγροτικό. Ταυτόχρονα, βλέπουμε αγροτικά κινήματα, καταλήψεις γης στο Νότο, κλπ.

 
Οι εργάτες και αγρότες κινούνται για την επίθεση και έχει αρχίσει (να σχηματίζεται) το μπλοκ τους. Αυτή η συμβολή εργατικής και αγροτικής επίθεσης στη μεταπολεμική περίοδο βρίσκεται στην πιο ανεπτυγμένη μορφή της. Σημειώνει το τέλος των κοινοβουλευτικών σχημάτων.

 

Παλμίρο Τολιάτι, Μαθήματα για το φασισμό, Οδυσσέας

Άλλο λάθος μας ήταν ότι δεν τονίσαμε πάντα σωστά τον ταξικό χαρακτήρα της φασιστικής δικτατορίας. Εμείς τονίζαμε το γεγονός ότι η δικτατορία του φασισμού οφειλόταν στην αδυναμία του καπιταλισμού. Σε μια ομιλία του ο Μπορντίγκα υπογράμμιζε πολύ δυνατά τη λειτουργία που είχαν στη δημιουργία του φασισμού τα ασθενέστερα στοιχεία του καπιταλισμού: η αγροτιά. Απ’ αυτό το συλλογισμό, έβγαινε ότι ο φασισμός είναι ένα καθεστώς που αρμόζει ιδιαίτερα στις χώρες με αδύνατη καπιταλιστική οικονομία. Αυτό το λάθος μας εξηγείται εν μέρει από το γεγονός ότι είμασταν οι πρώτοι που είχαμε να κάνουμε με το φασισμό. Μετά είδαμε πως ο φασισμός είχε αναπτυχθεί και στη Γερμανία, κλπ.

 
Αλλά, διαπράτταμε ταυτόχρονα κι ένα άλλο λάθος. Για να ορίσουμε το χαρακτήρα της ιταλικής οικονομίας περιοριζόμασταν να βλέπουμε πόση ήταν η παραγωγή στην ύπαιθρο και πόση στην πόλη.

 
Δεν υπολογίζαμε ότι η Ιταλία είναι μια από τις χώρες όπου η βιομηχανία και το χρηματιστικό κεφάλαιο είναι πιο συγκεντρωμένα, δεν υπολογίζαμε ότι δεν αρκούσε να παρατηρείς ποιο ήταν το μέρος που είχε η γεωργία, αλλά έπρεπε να δούμε την πάρα πολύ προωθημένη οργανική δομή του ιταλικού καπιταλισμού. Έφτανε να δούμε τη συγκέντρωση, τα μονοπώλια, κλπ., για να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι ο ιταλικός καπιταλισμός δεν ήταν ένας αδύνατος καπιταλισμός.

 
Δεν είμασταν μόνο εμείς που κάναμε αυτό το λάθος. Είναι ένα λάθος που μπορούμε να πούμε υπήρξε γενικό.

 
Π.χ. στη Γερμανία, έκαναν ένα παρόμοιο λάθος στο να κρίνουν την ανάπτυξη του φασιστικού κινήματος το 1931. Μερικοί σύντροφοι βεβαίωναν ότι ο φασισμός είχε καταβληθεί, ότι στη χώρα δεν υπήρχε ο κίνδυνος φασιστικής δικτατορίας, γιατί αυτός ο κίνδυνος δεν υφίστατο για μια τόσο ανεπτυγμένη χώρα σαν τη Γερμανία, στην οποία ήταν πολύ ανεπτυγμένες οι εργατικές δυνάμεις. Έχουμε κόψει, έλεγαν, το δρόμο στο φασισμό. Κάποιος υπαινιγμός πάνω σ’ αυτό βρίσκεται και σε μια ομιλία στην ΧΙ Ολομέλεια. Αυτό είναι το ίδιο το δικό μας το λάθος: η υποτίμηση της δυνατότητας ανάπτυξης του μαζικού φασιστικού κινήματος. Το 1932, οι ίδιοι σύντροφοι θεωρούσαν ότι η φασιστική δικτατορία είχε ήδη εγκαθιδρυθεί με την κυβέρνηση Μπρούνινγκ. Κι ότι δεν είχαμε πια, συνεπώς, να αγωνιστούμε ενάντια στο φασισμό.

 
Κι αυτό, επίσης, ήταν λάθος. Αυτοί έβλεπαν σαν φασισμό μόνο τον αντιδραστικό μετασχηματισμό των αστικών θεσμών. Αλλά, η κυβέρνηση Μπρούνινγκ δεν ήταν ακόμη φασιστική δικτατορία. Της έλειπε ένα από τα στοιχεία: μια μαζική αντιδραστική βάση, που θα επέτρεπε να αγωνιστεί με επιτυχία, ως το βάθος, ενάντια στο προλεταριάτο και να προετοιμάσει έτσι το έδαφος για την ανοιχτή φασιστική δικτατορία.

 
Βλέπετε: όταν κάνουμε λάθος στην ανάλυση, κάνουμε λάθος και στον πολιτικό προσανατολισμό, επίσης.

 
Σχετικά μ’ αυτό, προκύπτει κι ένα άλλο πρόβλημα: η εγκαθίδρυση της φασιστικής δικτατορίας είναι ενίσχυση ή αδυνάτισμα της αστικής τάξης;

 
Πολλά συζητιούνται πάνω σ’ αυτό, ιδιαίτερα στη Γερμανία. Μερικοί σύντροφοι έκαναν το λάθος να βεβαιώνουν ότι η φασιστική δικτατορία ήταν μόνο ένα σημείο αδυναμίας της αστικής τάξης. Αυτοί έλεγαν: η αστική τάξη προστρέχει στο φασισμό, γιατί δεν μπορεί να κυβερνήσει με τα παλιά συστήματα. Αυτό είναι σημείο αδυναμίας.

 
Αυτό είναι αλήθεια. Ο φασισμός αναπτύσσεται, γιατί οι εσωτερικές αντιφάσεις έφτασαν σ’ ένα τέτοιο σημείο που η αστική τάξη υποχρεώθηκε να καταργήσει τα δημοκρατικά σχήματα. Απ’ αυτή την άποψη, σημαίνει ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια βαθιά κρίση, ότι προετοιμάζεται μια επαναστατική κρίση την οποία η αστική τάξη θέλει να αντιμετωπίσει. Αλλά, αν δούμε μόνο αυτή την πλευρά οδηγούμαστε να διαπράξουμε το λάθος να βγάλουμε αυτά τα συμπεράσματα: όσο περισσότερο αναπτύσσεται το φασιστικό κίνημα, τόσο οξύνεται η επαναστατική κρίση.

 
Οι σύντροφοι που έκαναν αυτό το συλλογισμό δεν έβλεπαν το δεύτερο στοιχείο, δεν έβλεπαν την κινητοποίηση της μικροαστικής τάξης. Και δεν έβλεπαν ότι αυτή η κινητοποίηση, ότι αυτό το στοιχείο περιείχε στοιχεία ενίσχυσης της αστικής τάξης, εφόσον της επέτρεπε να κυβερνήσει με διαφορετικές μεθόδους από τις δημοκρατικές.

 
Άλλο λάθος ήταν να πέφτουμε στη μοιρολατρία. Ο Ράντεκ εξέφρασε αυτή την αντίληψη λέγοντας ότι, σύμφωνα μ’ αυτούς τους συντρόφους, η διαπίστωση που έκανε ο Μαρξ ότι ανάμεσα στον καπιταλισμό και το σοσιαλισμό υπάρχει μια μεταβατική περίοδος, που την αντιπροσωπεύει η δικτατορία του προλεταριάτου, έπρεπε να αντικατασταθεί με τη διαπίστωση ότι ανάμεσα στον καπιταλισμό και το σοσιαλισμό πρέπει να υπάρξει η περίοδος της φασιστικής δικτατορίας.

 
Το συμπέρασμα όπου φτάνουμε είναι ότι χάνουμε την πολιτική προοπτική και πιστεύουμε πως όταν ο φασισμός είναι στην εξουσία, τελείωσε. Βλέπετε, αντίθετα, αυτό που συνέβη στη Γαλλία. Στην περισυλλογή των δυνάμεων της αστικής τάξης αντιστοιχεί η συγκέντρωση των δυνάμεων του προλεταριάτου. Το κομμουνιστικό κόμμα ήξερε με πολύ επιδέξιο τρόπο να βάλει φραγμό στην πραγματοποίηση του φασισμού. Σήμερα στη Γαλλία, το πρόβλημα του φασισμού δεν τοποθετείται πια στις έξι Φεβρουαρίου, ο συσχετισμός δυνάμεων άλλαξε. Ο κίνδυνος του φασισμού δεν τελείωσε, αλλά πάλεψαν ενάντια στο φασισμό, και απ’ αυτό το ίδιο (το γεγονός) επιδεινώθηκε η κρίση της αστικής τάξης. Ο φασισμός προετοιμάζεται για την αντεπίθεση, για μια νέα επίθεση. Εμείς πρέπει να οργανώσουμε τις δυνάμεις μας για να τον απωθήσουμε. Και δεν μπορούμε να κατανοήσουμε το πρόβλημα αν δεν το θέσουμε έτσι, σαν ταξική πάλη, σαν πάλη ανάμεσα στην αστική τάξη και το προλεταριάτο, στην οποία το ζητούμενο είναι για την αστική τάξη η εγκαθίδρυση της δικτατορίας της, με την πιο ανοιχτή μορφή, και για το προλεταριάτο η εγκαθίδρυση της δικής του δικτατορίας στην οποία φτάνει με τον αγώνα για την υπεράσπιση όλων των δημοκρατικών του ελευθεριών.

 
Γι’ αυτό, ο Μπορντίγκα έκανε λάθος όταν ρωτούσε με υποτίμηση: γιατί πρέπει να αγωνιζόμαστε για τις δημοκρατικές ελευθερίες; Αν μετά απ’ όλ’ αυτά, αυτά είναι πράγματα που στη σημερινή περίοδο πρέπει όλα να πάνε στο διάβολο… Το 1919 ο Λένιν, κάνοντας πολεμική στο Μπουχάριν και τον Πιατάκοφ για το πρόγραμμα του κόμματος, του έδινε ήδη μια απάντηση. Υποστήριζαν οι Μπουχάριν και Πιατάκοφ ότι αφού έχουμε φτάσει στη φάση του ιμπεριαλισμού δεν είναι πια απαραίτητο να έχουμε παρόντες στο πρόγραμμα τους προηγούμενους σταθμούς. Αλλά, ο Λένιν απαντούσε: Όχι, εμείς περάσαμε αυτούς τους σταθμούς, αλλά δεν σημαίνει ότι οι κατακτήσεις που έκανε η εργατική τάξη στην πορεία αυτών των σταθμών στερούνται αξίας. Το προλεταριάτο πρέπει ν’ αγωνιστεί για την υπεράσπιση αυτών των κατακτήσεων. Σ’ αυτό τον αγώνα στερεώνεται το μέτωπο πάλης για τη νίκη του προλεταριάτου.

Θυμηθείτε τον ορισμό που έδωσε ο Τρότσκι στην κυβέρνηση Μπρούνινγκ: «βοναπαρτική κυβέρνηση». Αυτή είναι μια αντίληψη που οι τροτσκιστές είχαν πάντα για το φασισμό. Ποια είναι η ρίζα της; Η ρίζα της είναι η παραγνώριση του ορισμού του φασισμού σαν δικτατορίας της αστικής τάξης.

 
Γιατί ο φασισμός, γιατί η ανοιχτή δικτατορία της αστικής τάξης εγκαθιδρύεται σήμερα, ακριβώς σ’ αυτή την περίοδο; Την απάντηση πρέπει να τη βρείτε στον ίδιο τον Λένιν, πρέπει να την αναζητήσετε στις εργασίες του για τον ιμπεριαλισμό. Δεν μπορούμε να ξέρουμε τι είναι ο φασισμός αν δεν γνωρίζουμε τον ιμπεριαλισμό.

 
Εσείς γνωρίζετε τα οικονομικά χαρακτηριστικά του ιμπεριαλισμού. Γνωρίζετε τον ορισμό που του δίνει ο Λένιν. Ο ιμπεριαλισμός χαρακτηρίζεται από: 1) τη συγκέντρωση της παραγωγής και του κεφαλαίου, το σχηματισμό των μονοπωλίων με αποφασιστική λειτουργία στην οικονομική ζωή• 2) τη συγχώνευση του τραπεζικού κεφαλαίου με το βιομηχανικό και το σχηματισμό, στη βάση του χρηματιστικού κεφαλαίου, μιας χρηματιστικής ολιγαρχίας• 3) μεγάλη σημασία αποκτάει η εξαγωγή κεφαλαίων• 4) την ανάδειξη διεθνών μονοπωλιακών καπιταλιστικών ενώσεων• και, τελευταίο, τη διανομή της γης ανάμεσα στις μεγάλες καπιταλιστικές δυνάμεις, που μπορεί να θεωρηθεί τελειωμένη.

 
Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά του ιμπεριαλισμού. Στη βάση τους υπάρχει μια τάση προς έναν αντιδραστικό μετασχηματισμό όλων των πολιτικών θεσμών της αστικής τάξης. Κι αυτό, επίσης, θα το βρείτε στον Λένιν. Υπάρχει μια τάση να γίνουν αυτοί οι θεσμοί αντιδραστικοί κι αυτή η τάση εκδηλώνεται στις πιο συνεπείς μορφές με το φασισμό.

 
Γιατί; Γιατί, δεδομένων των σχέσεων ανάμεσα στις τάξεις και δεδομένης της ανάγκης από τη μεριά των καπιταλιστών να έχουν εγγυήσεις για τα κέρδη τους, η αστική τάξη πρέπει να βρει τις μορφές για να εξασκήσει ισχυρή πίεση πάνω στους εργαζόμενους. Από την άλλη μεριά, τα μονοπώλια, δηλαδή οι διευθυντικές δυνάμεις της αστικής τάξης συγκεντροποιούνται στο μεγαλύτερο βαθμό και οι παλιές μορφές διακυβέρνησης γίνονται εμπόδιο για την ανάπτυξή τους. Η αστική τάξη πρέπει να στραφεί ενάντια σε κείνο που αυτή η ίδια δημιούργησε, γιατί αυτό που άλλοτε της ήταν στοιχείο ανάπτυξης, έγινε σήμερα εμπόδιο για τη διατήρηση της καπιταλιστικής κοινωνίας.

 
Να γιατί, η αστική τάξη πρέπει να γίνει αντιδραστική και να ανατρέξει στο φασισμό.

 
Σ’ αυτό το σημείο, πρέπει να σας κάνω προσεκτικούς απέναντι σ’ ένα άλλο λάθος: τη σχηματοποίηση. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί να μη διαπράττουμε το λάθος να θεωρούμε σαν μοιραίο, αναπόφευκτο το πέρασμα από την αστική δημοκρατία στο φασισμό. Γιατί; Γιατί ο ιμπεριαλισμός δεν πρέπει αναγκαστικά να δώσει τη θέση του στο καθεστώς της φασιστικής δικτατορίας. Ας το δούμε με πρακτικά παραδείγματα• παράδειγμα η Αγγλία, που αν και είναι μεγάλο ιμπεριαλιστικό Κράτος έχει δημοκρατικό κοινοβουλευτικό καθεστώς (αν και, ακόμη και δω, δεν μπορούμε να πούμε ότι δεν υπάρχουν αντιδραστικά χαρακτηριστικά). Ας δούμε τη Γαλλία, τις ΗΠΑ, κλπ. Σ’ αυτές τις χώρες βρίσκετε τις τάσεις για τη φασιστική μορφή κοινωνίας, αλλά υπάρχουν ακόμα οι κοινοβουλευτικές μορφές. Αυτή η τάση για τη φασιστική μορφή διακυβέρνησης υπάρχει παντού. Αλλά αυτό δεν σημαίνει, επίσης, ότι πρέπει υποχρεωτικά παντού να φτάσουμε στο φασισμό.

 
Αν κάναμε αυτή τη διαπίστωση θα διαπράτταμε ένα λάθος σχηματικότητας, γιατί θα διαπιστώναμε κάτι που δεν συμβαίνει στην πραγματικότητα, και ταυτόχρονα θα διαπράτταμε ένα βαρύ πολιτικό λάθος εφόσον δεν θα βλέπαμε ότι οι πιθανότητες εγκαθίδρυσης μιας φασιστικής δικτατορίας συνδέονται με το βαθμό αγωνιστικότητας της εργατικής τάξης και την ικανότητά της να υπερασπίζεται τους δημοκρατικούς θεσμούς. Όταν το προλεταριάτο δεν θέλει, είναι δύσκολο να ανατραπούν αυτοί οι θεσμοί. Αυτός ο αγώνας για την υπεράσπιση των δημοκρατικών θεσμών διευρύνεται και γίνεται αγώνας για την εξουσία.

 
Αυτό είναι ένα πρώτο στοιχείο που πρέπει να φωτιστεί για να ορίσουμε το φασισμό.

 
Το δεύτερο στοιχείο βρίσκεται στο χαρακτήρα των οργανώσεων του φασισμού, σε μαζική βάση. Πολλές φορές, ο όρος φασισμός υιοθετείται κατά τρόπο ακαθόριστο, σα συνώνυμο της αντίδρασης, τρομοκρατίας κλπ. Αυτό δεν είναι σωστό. Ο φασισμός δεν σημαίνει μόνο την πάλη ενάντια στην αστική δημοκρατία, δεν μπορούμε να υιοθετούμε αυτή την έκφραση μόνο όταν βρισκόμαστε μπροστά σ’ αυτό τον αγώνα. Πρέπει να την υιοθετούμε μόνο όταν η πάλη ενάντια στην εργατική τάξη αναπτύσσεται σε μια νέα μαζική βάση με χαρακτήρα μικροαστικό, όπως βλέπουμε στη Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, Αγγλία, παντού όπου υπάρχει τυπικός φασισμός.

 
Η φασιστική δικτατορία, συνεπώς, προσπαθεί να έχει μαζικό κίνημα, οργανώνοντας την αστική και τη μικροαστική τάξη.

 
Είναι πολύ δύσκολο να συνδέσουμε αυτά τα δύο στοιχεία. Είναι πολύ δύσκολο να μην υπογραμμίζεις το ένα σε βάρος του άλλου. Π.χ., στην περίοδο ανάπτυξης του ιταλικού φασισμού, πριν από την πορεία προς τη Ρώμη, το κόμμα αγνοούσε αυτό το σημαντικό πρόβλημα: να εμποδίσει την κατάκτηση των δυσαρεστημένων μικροαστικών μαζών από τη μεγαλοαστική τάξη. Αυτή η μάζα αντιπροσωπευόταν τότε από τους πρώην πολεμιστές, από μερικά στρώματα φτωχών χωρικών, που πήγαιναν να πλουτίσουν, από μια ολόκληρη μάζα που είχε χρεωκοπήσει με τον πόλεμο.

 
Δεν είχαμε καταλάβει ότι στο βάθος όλων αυτών υπήρχε ένα ιταλικό κοινωνικό φαινόμενο, δεν είχαμε δει τις βαθιές κοινωνικές αιτίες που το καθόριζαν. Δεν είχαμε καταλάβει ότι οι πρώην πολεμιστές, οι χρεωκοπημένοι δεν ήταν μεμονωμένα άτομα, αλλά μια μάζα, και αντιπροσώπευαν ένα φαινόμενο που είχε ταξικές πλευρές. Δεν είχαμε καταλάβει ότι δεν μπορούσαμε να τους στείλουμε απλά στο διάβολο. Έτσι π.χ. οι χρεωκοπημένοι, που στον πόλεμο είχαν το ρόλο να διατάζουν, γυρίζοντας στο σπίτι ήθελαν να συνεχίζουν να διατάζουν, έκαναν κριτική στην υπάρχουσα εξουσία και έβαζαν μια ολόκληρη σειρά από προβλήματα, που εμείς έπρεπε να έχουμε προσέξει.

 
Ήταν καθήκον μας να κατακτήσουμε ένα μέρος αυτής της μάζας, να ουδετεροποιήσουμε το άλλο μέρος και να το εμποδίσουμε να γίνει μια μάζα υποχείρια της αστικής τάξης. Αυτά τα καθήκοντα τα αγνοήσαμε.

 

 

Παλμίρο Τολιάτι, Μαθήματα για το φασισμό, Οδυσσέας

Παράνομοι οι νεοναζί, όχι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες.

Το Σάββατοκύριακο 30 και 31 Μάη, το Κυριακάτικο Σχολείο Μεταναστών και η Κίνηση «Απελάστε το Ρατσισμό» μας καλούν στην 9η Αντιρατσιστική Γιορτή που θα γίνει φέτος στην Γεωπονική Σχολή (Ιερά οδός). Μια μεγάλη συνάντηση συνύπαρξης αλληλεγγύης και κοινού αγώνα ντόπιων και μεταναστών/προσφύγων, με συναυλίες, συζητήσεις, προβολές, θεατρικά δρώμενα, εκθέσεις, παιδότοπο και διεθνή κουζίνα.

Η 9η Αντιρατσιστική Γιορτή γίνεται την ώρα που η είσοδος νεοεισερχομένων προσφύγων και μεταναστών στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη αντιμετωπίζεται με ξενοφοβικά αντανακλαστικά και πολεμικά μέτρα από την ηγεσία της Ε.Ε., ενώ επανέρχεται δριμύτερη η ακροδεξιά ρατσιστική ατζέντα από τα μεγάλα εγχώρια ΜΜΕ, τις μνημονιακές πολιτικές δυνάμεις και τους νεοναζί. Την ίδια στιγμή η απελευθέρωση μεταναστών από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, η δηλωμένη πρόθεση δημιουργίας ανοιχτών δομών φιλοξενίας προσφύγων από τη νέα κυβέρνηση και η αναμενόμενη κατάθεση στη Βουλή του νομοσχεδίου για την ιθαγένεια σε παιδιά μεταναστών που γεννιούνται ή μεγαλώνουν στην Ελλάδα, δημιουργούν προσδοκίες και ελπίδες σε χιλιάδες μετανάστες και πρόσφυγες που τα προηγούμενα χρόνια αντιμετωπίστηκαν ως λαθρομετανάστες που έπρεπε να υποστούν τα πάνδεινα στα σύνορα και στην ενδοχώρα. Η κατάργηση των φυλακών τύπου Γ και τα μέτρα εξανθρωπισμού και αποσυμφόρησης του σωφρονιστικού συστήματος μαζί με εξαγγελίες ρυθμίσεων όπως το σύμφωνο συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια επαναφέρουν την δημόσια συζήτηση για τα θέματα των κοινωνικών δικαιωμάτων με όρους στοιχειώδους λογικής και δικαιοσύνης. Ταυτόχρονα η έναρξη της δίκης της Χρυσής Αυγής αποτελεί μία σημαντική εξέλιξη που μπορεί να οδηγήσει στη διεύρυνση της κοινωνικής και πολιτικής απομόνωσης των νεοναζί με την παραδειγματική καταδίκη της ηγετικής ομάδας της φασιστικής συμμορίας συνεπικουρούντος του αντιφασιστικού κινήματος και της αριστεράς. Όλα αυτά θα αποτελέσουν θέματα των συζητήσεων στην 9η Αντιρατσιστική Γιορτή που θα φιλοξενηθούν ενδιαφέρουσες συζητήσεις την «Αντιμεταναστευτική και Αντιπροσφυγική προπαγάνδα των ΜΜΕ» τη δίκη της Χρυσής Αυγής και το αντιφασιστικό κίνημα», τον «Πολιτικό Γάμο των ομόφυλων ζευγαριών και την ταυτότητα φύλου» καθώς και την «Ιθαγένεια στα παιδιά των μεταναστών».

Αναβαθμισμένο θα είναι και το καλλιτεχνικό πρόγραμμα της 9ης Αντιρατσιστικής Γιορτής, που θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων καλλιτέχνες και μουσικά σχήματα όπως η Μάρθα Φριντζήλα και η Kubara Project, ο Σπύρος Γραμμένος, ο Ηλίας Βαμβακούσης, οι Sazman Orchestar που θα εμφανιστούν το Σάββατο 30, Μάη. Oι Ιllegal Οperation, οι Majic de Spell και ο Γιάννης Παλαμίδας, oι Σπυριδούλα και η Μάρθα Μορελεόν με την εξαιρετική latin μπάντα της θα τραγουδήσουν μαζί μας την Κυριακή 31 Μάη. Στο χώρο των προβολών, οι επισκέπτες της 9ης Αντιρατσιστικής Γιορτής θα έχουν την ευκαιρία να δουν σε πρώτη πανελλαδική προβολή τη νέα ταινία του Χρήστου Βούπουρα «7 θυμοί» που σύμφωνα με την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου βρίσκεται μέσα στην ομάδα ταινιών που θα διεκδικήσουν υποψηφιότητα για το φετινό βραβείο της Ακαδημίας. Το πολιτιστικό τμήμα της 9ης Αντιρατσιστικής Γιορτής συμπληρώνεται από εκθέσεις σκίτσου γνωστών ελλήνων σκιτσογράφων, φωτογραφίας από έλληνες και μετανάστες φωτογράφους, θεατρικά δρώμενα και πολλά χάπενινγκ. Όπως κάθε χρόνο η 9η Αντιρατσιστική Γιορτή θα φιλοξενήσει έκθεση βιβλίου, παιδότοπο, μπαρ και εξαιρετικές κουζίνες από τον κόσμο. Διοργανώνεται με την ουσιαστική συμμετοχή και στήριξη του ραδιοσταθμού 105,5 στο Κόκκινο και θα έχει σημαντικούς χορηγούς επικοινωνίας όπως η Εφημερίδα των Συντακτών και η ΕΡΤopen.

Kυριακάτικο Σχολείο Μεταναστών
Κίνηση «Απελάστε το Ρατσισμό»

 

Πριν αρχίσουμε αυτή τη σειρά μαθημάτων, θέλω να πω μερικά λόγια για τον όρο «αντίπαλοι» για να αποφύγουμε μια λαθεμένη ερμηνεία αυτού του όρου, από τη μεριά οποιουδήποτε από μας, λαθεμένη ερμηνεία η οποία θα μπορούσε να μας οδηγήσει σε πολιτικά λάθη.

 
Όταν μιλάμε για «αντίπαλους» δεν έχουμε στο νου μας τις μάζες που είναι γραμμένες στις φασιστικές, σοσιαλδημοκρατικές, καθολικές οργανώσεις. Αντίπαλοί μας είναι οι φασιστικές, σοσιαλδημοκρατικές, καθολικές οργανώσεις, αλλά οι μάζες που συγκατίθενται σ’ αυτές δεν είναι αντίπαλοί μας, είναι μάζες εργαζομένων που εμείς πρέπει να κάνουμε κάθε προσπάθεια να τις κατακτήσουμε.

 
Ας περάσουμε στο θέμα μας: Ο φασισμός. Τι είναι ο φασισμός; Ποιος είναι ο πληρέστερος ορισμός που του δόθηκε;

 
Ο πληρέστερος ορισμός για το φασισμό δόθηκε από τη ΧΙΙΙ Ολομέλεια της κομμουνιστικής Διεθνούς και είναι ο ακόλουθος: «Ο φασισμός είναι μια ανοιχτή τρομοκρατική δικτατορία των πιο αντιδραστικών, σωβινιστικών, ιμπεριαλιστικών στοιχείων του χρηματιστικού κεφαλαίου».

 
Δεν δόθηκε πάντα για το φασισμό ο ίδιος ορισμός. Σε διαφορετικούς σταθμούς, σε διαφορετικές στιγμές, δόθηκαν διαφορετικοί ορισμοί για το φασισμό, πολλές φορές λαθεμένοι. Θα ήταν ενδιαφέρουσα (και είναι μια εργασία που σας συμβουλεύω να κάνετε) η μελέτη των διαφόρων ορισμών που δόθηκαν σε μας για το φασισμό στους διάφορους σταθμούς.

 
Στο IV Συνέδριο π.χ. η Κλάρα Τσέτκιν έκανε μια ομιλία για το φασισμό που ήταν σχεδόν ολόκληρη αφιερωμένη στον τονισμό του μικροαστικού χαρακτήρα του φασισμού. Ο Μπορντίγκα, αντίθετα, επέμενε να μη βλέπει καμιά διαφορά ανάμεσα στην αστική δημοκρατία και τη φασιστική δικτατορία, κάνοντάς τες να φαίνονται σχεδόν σαν το ίδιο πράγμα, λέγοντας ότι ανάμεσα σ’ αυτές τις δυο μορφές οργάνωσης υπήρχε ένα είδος εναλλαγής, κυκλικού περάσματος (της μιας στην άλλη).

 
Στην παραπάνω λογική λείπει η προσπάθεια να ενωθούν για να συνδεθούν δυο στοιχεία: η δικτατορία της αστικής τάξης και το κίνημα των μικροαστικών μαζών.

 
Το δύσκολο, από θεωρητική άποψη, είναι να κατανοήσεις καλά το δεσμό ανάμεσα σ’ αυτά τα δυο στοιχεία. Κι όμως, είναι ανάγκη να τον καταλάβουμε αυτό το δεσμό. Αν σταματήσουμε στο πρώτο στοιχείο δεν βλέπουμε, χάνουμε από μπροστά μας, τη μεγάλη γραμμή της ιστορικής ανάπτυξης του φασισμού και το ταξικό του περιεχόμενο. Αν σταματήσουμε στο δεύτερο στοιχείο, χάνουμε από μπροστά μας τις προοπτικές.

 
Αυτό είναι το λάθος που διέπραξε η σοσιαλδημοκρατία η οποία, μέχρι πριν λίγο, αρνιόταν όλα αυτά που λέγαμε εμείς για το φασισμό και τον θεωρούσε σαν μια επιστροφή σε μεσαιωνικές μορφές, σαν εκφυλισμό της αστικής κοινωνίας. Σ’ αυτούς τους ορισμούς της, η σοσιαλδημοκρατία ξεκινούσε αποκλειστικά από το μικροαστικό μαζικό χαρακτήρα που είχε πάρει, από τα πράγματα, ο φασισμός.

 
Αλλά το κίνημα των μαζών δεν είναι το ίδιο σε όλες τις χώρες. Ούτε η δικτατορία είναι η ίδια σε όλες τις χώρες. Γι’ αυτό, πρέπει να σας προφυλάξω απέναντι σ’ ένα λάθος που είναι εύκολο να διαπραχθεί. Δεν πρέπει να πιστεύουμε πως αυτό που ισχύει για την Ιταλία πρέπει να ισχύει, πρέπει να πηγαίνει καλά και σε όλες τις άλλες χώρες. Ο φασισμός στις διάφορες χώρες μπορεί να έχει διάφορες μορφές. Επίσης, οι μάζες των διαφόρων χωρών έχουν διαφορετικές μορφές οργάνωσης. Και κείνο, επίσης, που πρέπει να έχουμε παρόν είναι η περίοδος για την οποία μιλάμε. Σε διαφορετικές εποχές, στην ίδια χώρα, ο φασισμός παίρνει διαφορετικές όψεις. Συνεπώς, πρέπει να έχουμε παρόντα δυο στοιχεία. Είδαμε τον πληρέστερο ορισμό του φασισμού: «Ο φασισμός είναι μια ανοιχτή τρομοκρατική δικτατορία των πιο αντιδραστικών, σωβινιστικών και ιμπεριαλιστικών στοιχείων του χρηματιστικού κεφαλαίου».

 
Τι σημαίνει; Και γιατί ακριβώς σ’ αυτή τη στιγμή, σ’ αυτό το σταθμό της ιστορικής ανάπτυξης, βρισκόμαστε μπροστά σ’ αυτή τη μορφή, δηλαδή στην ανοιχτή, όχι μεταμφιεσμένη, δικτατορία των πιο αντιδραστικών και πιο σωβινιστικών στρωμάτων της αστικής τάξης;

 
Είναι αναγκαίο να μιλήσουμε γι’ αυτό, γιατί δεν είναι για όλους καθαρό αυτό το πρόβλημα. Βρήκα ένα σύντροφο, που είχε τόσο στο κεφάλι του αυτό τον ορισμό, που έμεινε έκπληκτος που σ’ ένα άρθρο του Γκράμσι λεγόταν πως κάθε Κράτος είναι δικτατορία.

 
Είναι φανερό ότι δεν μπορούμε να αντιπαραθέσουμε την αστική δημοκρατία στη δικτατορία. Κάθε δημοκρατία είναι μια δικτατορία.

 
Ας δούμε τη θέση που είχαν οι γερμανοί σοσιαλδημοκράτες στον ορισμό του φασισμού. Έλεγαν ότι ο φασισμός αντλεί δύναμη από τη μεγαλοαστική τάξη και την περνάει στη μικροαστική, η οποία μετά τη χρησιμοποιεί ενάντια στην πρώτη. Αυτή τη θέση, μπορείτε να τη βρείτε, επίσης, σε όλους τους Ιταλούς σοσιαλδημοκράτες συγγραφείς: Τουράτι, Τρέβες, κλπ. Από αυτή τη θέση βγάζουν τη στρατηγική τους, σύμφωνα με την οποία η πάλη ενάντια στο φασισμό θα γίνει από όλα τα κοινωνικά στρώματα, κλπ. Κατ’ αυτό τον τρόπο, παρέκαμπταν τη λειτουργία που, στην πάλη ενάντια στο φασισμό, απόκειται στο προλεταριάτο.

 
Αλλά, ας δούμε, επίσης, από πιο κοντά, και μας. Το 1932, στη Γερμανία, ακόμη και στο κομμουνιστικό κόμμα περιθωριακά, μερικά ρεύματα της αντιπολίτευσης βεβαίωναν ότι ο φασισμός εγκαθίδρυσε τη δικτατορία της μικροαστικής τάξης πάνω στη μεγαλοαστική. Αυτή ήταν μια διαπίστωση, λαθεμένη, από την οποία προέκυπτε αναπόφευκτα ένας λαθεμένος πολιτικός προσανατολισμός. Αυτή τη διαπίστωση μπορούμε να τη βρούμε σε όλα τα γραφτά των «δεξιών». Όσον αφορά αυτό, θέλω να σας κάνω επιφυλακτικούς, επίσης, απέναντι σ’ ένα άλλο ορισμό: να είστε πολύ προσεκτικοί όταν ακούτε να μιλούν για το φασισμό σαν «βοναπαρτισμό». Αυτή η διαπίστωση, που είναι το άλογο μάχης του τροτσκισμού, έχει ξεσηκωθεί από μερικές διαπιστώσεις του Μαρξ, στη «18η Μπρυμαίρ», κλπ., και του Ένγκελς. Αλλά οι αναλύσεις του Μαρξ και του Ένγκελς αν ήταν καλές για τότε, για κείνη την εποχή της ανάπτυξης του καπιταλισμού, γίνονται λάθος αν εφαρμοστούν μηχανικά σήμερα, στην περίοδο του ιμπεριαλισμού.

 
Τι βγαίνει απ’ αυτό τον ορισμό του φασισμού σαν «βοναπαρτισμού»; Βγαίνει η συνέπεια, ότι αυτός που διατάζει, δεν είναι η αστική τάξη, αλλά είναι ο Μουσολίνι, είναι οι στρατηγοί, οι οποίοι απόσπασαν την εξουσία κι από την (ίδια την) αστική τάξη.

 

Παλμίρο Τολιάτι, Μαθήματα για το φασισμό, Οδυσσέας, σελ 21-23

Ο κ. Γκέμπελς διάταξε τους Γερμανούς σκηνοθέτες να ετοιμάζουνε βιαστικά και γρήγορα μία ταινία, ένα φασιστικό «Ποτέμκιν». Οι σκηνοθέτες και λεφτά πετύχανε και τις τέλειες εγκαταστάσεις της «Ούφας». Οι ταινίες όμως δε φτιάχνονται μόνο με λεφτά και με κορδέλες. Οι φασιστικές ταινίες όμως είνε καταπληχτικές για την ειλικρινή τους βλακεία. Δείχνουνε στο θεατή τους κομμουνιστές με άθλια χρώματα ομοσεξουαλισμού κτλ. Είναι δύσκολο να πει κανείς τι ακριβώς εμπνέει τους σκηνοθέτες για τέτοιες σκηνικές ιδιοτροπίες: η πολιτική άραγε έχθρα ή η επιθυμία να μην πάει χαμένη η πλουσία πείρα των νέων ηθοποιών και των βουβών ρόλων που ανάμεσά τους υπάρχουν αρκετοί αντάξιοι του σωματέμπορα εθνικού ήρωα των χιτλερικών Χορστ Βέσσελ;
Στην ιταλική ταινία «Οι μαύροι χιτώνες» η φασιστική ευεργεσία αποδεικνύεται με το γεγονός ότι οι κομμουνιστές διοργάνωσαν απεργίες τηλεγραφητών και έτσι καταστρέψανε την οικογενειακή ευτυχία τους. Του κάκου ο σκηνοθέτης προσπαθεί να μιμηθεί τον Έϊζενστέιν ή τον Πουντόβκιν.
Δεν είναι καθόλου περίεργο γιατί ο φασισμός υπερασπίζοντας τα συμφέροντα της μεγάλης μπουρζουαζίας αποτεινότανε στις καρδιές των μικροαστών. Στη δημιουργία του είνε αισθηματικός, σκληρός και μίζερος όπως ο κλασσικός μπακάλης. Δεν προχωρεί πέρα από τους ερωτευμένους εις το σεληνόφως, το δήμιο με τον πέλεκυ και τους μενεξέδες. Το δυστύχημα για τους φασίστες είνε πως κλέβοντας από την επανάσταση την κόκκινη σημαία, τη λέξη «σοσιαλισμό» και μερικά ακόμα εξωτερικά σημάδια, αποφασίσανε να γίνουνε γύφτοι που με τέχνη βάφουνε τα κλεμένα άλογα. Ταιριάξανε και καινούργια λόγια για το σκοπό της «Διεθνούς». Κάτω όμως από τους ήχους της «Διεθνούς» του Ποτιέ, οι άνθρωποι τραβούσανε προς τα οδοφράγματα, στα κάτεργα, στον τουφεκισμό, στα μέτωπα του ταξικού πολέμου, μέσα στις στέπες και στους βάλτους προς το ανδραγάθημα και προς τη δουλειά. Κάτω από τους ήχους της δικής τους «Διεθνούς» της βαμένης, οι άνθρωποι τραβούσανε ενάντια στα καταστήματα των Εβραίων και το πολύ για να κάψουνε τους τοίχους του Ερρίκου Χάϊνε.
Δεν υπάρχει κλάδος πολιτισμού που να μη φάνηκε ο φασισμός, χυδαίος «χωροφύλακας» που απ’ όλο το ανθρώπινο λεξιλόγιο δεν ξέρει παρά μια γρανιτένια λέξη: «Απαγορεύεται».
Οι φασίστες ορκίστηκαν να υπερασπίσουνε τους θησαυρούς του παληού πολιτισμού από τους αδιάντροπους μπολσεβίκους. Τα φλογερά όμως αυτά παλληκάρια μια και σπάσανε τις προθήκες των εμπορικών ρίξανε μια ματιά και στα μουσεία. Πέταξαν  από κει όλους τους εξπρεσιονιστικούς πίνακες των Γερμανών ζωγράφων.
Τώρα μελετάνε το ζήτημα της «περαιτέρω εξυγιάνσεως». Θέλουν να πετάξουν από τα μουσεία τους πίνακες των «διεφθαρμένων Γάλλων»: του Σεζάν, Μπρακ, Πικασσό και Ντυρέν.
Εις την εκπολιτιστική δημιουργία του φασισμού ξαφνιάζει όχι τόσο η βία, η βλακεία, η σκληρότητα, αλλά η μυρωδιά του θανάτου. Όταν γύρισαν οι Βουρβόνοι και οι παπάδες, με μίσος ενάντια στη σκέψη και πανικόβλητοι για κάθε γραφτό λόγο, καμμιά απαγόρευση δεν μπόρεσε να σταματήσει την πνευματική ανάπτυξη της Γαλλίας. Σ’ εκείνα τα απαίσια χρόνια άρχισε να δουλεύει ο Ντελακρουά, βγήκανε τα πρώτα βιβλία του Στεντάλ και ωρίμαζε η πλειάδα των νεαρών ρωμαντικών. Χρειάζεται μήπως να αναφέρουμε πώς ο Πούσκιν, ο Γκόγκολ, ο Λέρμοντοφ ζήσανε και δουλέψανε στα τρομερά χρόνια του Νικολάου του πρώτου; Ο χωροφύλακας το πολύ πολύ ξέρει να κατεβάζει γροθιές. Μπορεί να σκοτώσει τον ποιητή, όχι όμως την ποίηση.
Ο φασισμός δεν είνε τρομερός για τις απαγορεύσεις του, τις φυλακές, τις αυθαιρεσίες, είνε τρομερός για την πτωμαΐνη του, για το δηλητήριο που σκορπίζει σε ολόκληρες χώρες. Τον φέρανε για να σώσει την τάξη την καταδικασμένη σε ναυάγιο, μπορεί όμως να σώσει κανείς το ναυάγιο, όχι όμως εκείνον που έχει κι όλας πνιγεί. Τους νεκρούς δεν μπορούν να τους αναστήσουνε ούτε οι νεόφυτοι του Λατερανού, ούτε οι μύστες του θεού Βόταν. Μπορούν όμως να δηλητηριάσουν την χώρα με την βρώμα της σαπίλας, να ανακηρύξουνε την ανυπαρξία για χαρά της ανθρωπότητας, και να μεταβάλλουνε τη ζωντανή πολύμορφη οικουμένη σε απέραντη νεκρούπολη. Δεν είνε σε θέση να αλλάξουνε την πορεία της ζωής, μπορούν όμως να εξολοθρεύσουνε τη ζωή. Ο αγώνας για τον πολιτισμό, σήμερα σημαίνει αγώνας για τη ζωή, ενάντια στα πτώματα εκείνα που μια και καθήσανε τους ποικιλόχρωμους χιτώνες πάνω στους σκελετούς ζητάνε τώρα να τραβήξουνε όλον τον κόσμο στο χορό του θανάτου.
Guttuso
Οι Γερμανοί φάνηκαν ακόμα πιο αποφασιστικοί. Βρήκανε πως στη Γερμανία είνε υπερβολικά πολυάριθμοι οι άνθρωποι των γραμμάτων. Περιορίσανε τον αριθμό των εισαγομένων μαθητών στα όρια του 1908. Γιατί τάχατες διαλέξανε τα όρια του 1908 – αυτό κανείς δεν το ξέρει. Μπορεί όμως κανείς να ελπίζει πως αυτό δεν είνε παρά ο πρώτος σταθμός για την ολοκληρωτική κατάργηση των γραμμάτων. Ύστερα θα ακολουθήσουνε τα όρια της ωραίας εποχής του Φρειδερίκου Μπαρμπαρόσα, και ύστερα, να δώσει ο Θεός, τα όρια των αρχαίων τευτόνων της βάρβαρης εποχής.
Στην Ιταλία σ’ όλα τα σχολειά της μέσης εκπαίδευσης και στο Δημοτικό οι παπάδες διδάσκουνε στα παιδιά την κατήχηση και στο γυμνάσιο αναπτύσσουνε την ιστορία της εκκλησίας. Αν θυμηθεί κανείς πως στα 1923 το Ιταλικό σχολειό ήτανε ακόμα Λαϊκό, μπορεί κανείς εύκολα να εκτιμήσει όλη την τόλμη μιας τέτοιας «εκπολιτιστικής επανάστασης».
Οι Γερμανοί παιδαγωγοί δεν ικανοποιήθηκαν με τα μαθήματα των θρησκευτικών. Σπεύσανε να μπάσουν μια νέα κατάχτηση, βασισμένοι πάνω στις τελευταίες επιστημονικές μελέτες περί παιδικής ψυχολογίας· δηλ. εφαρμόζουνε το ξύλο. Οι φασίστες παιδαγωγοί εφαρμόζουνε τώρα την πνευματική επενέργεια του χάρακα, άλλοτε του κνούτου και άλλοτε πάλιν της ηρωικής τους παλάμης.
Ανάμεσα σε δυό τέτοιες σωματικές εκτελέσεις, και οι δύο παρόμοιες επιδείξεις, οι φασίστες παιδαγωγοί βρίσκουν τον απαιτούμενο χρόνο διά να διδάξουνε π.χ. το μάθημα της ιστορίας… Δεν έχουνε βέβαια τη δύναμη ν’ ανανεώσουνε και να ρίξουνε καινούργιο φως ιστορικό –αντίς την επιστημονική έφοδο διαθέτουνε μόνο την επιθετική ορμή. Επί τέλους είναι ανάγκη να μεταβάλλουνε τα ιστορικά γεγονότα. Ο υπουργός κ. Φρίκ αποδεικνύει πως η Γερμανία ήτανε το εκπολιτιστικό κέντρο του κόσμου, όχι μόνο στην αρχαία εποχή αλλά και στην Ελληνο-Ρωμαϊκή εποχή. Πρώτα απ’ όλα γιατί οι Έλληνες ήτανε λαοί καθαρόαιμοι Γερμανοί. Δεύτερον γιατί οι Γερμανοί νικηφόροι πάνω στη Ρώμη δεν την εξολόθρευσαν αλλά σώσανε τον παγκόσμιο πολιτισμό. Ύστερα από την ιστορική αυτή ανακάλυψη πρότειναν να μη γίνεται η χρήση της λέξης «βανδαλισμός» με την παλαιά του σημασία. Οι Βάνδαλοι δεν είναι πια Βάνδαλοι παρά άνθρωποι εξαιρετικού πολιτισμού.
Σαν τι φτιάξανε οι Βάνδαλοι στην εποχή τους δεν είναι ανάγκη να μας το πει ο Φρι –υπάρχουνε και άλλοι ιστορικοί. Ας δούμε καλλίτερα τι φτιάνουν οι νεο-Βάνδαλοι στην «ταπεινή» εποχή μας. Αποφασίσανε να εξολοθρέψουνε τα επιστημονικά κέντρα της Γερμανίας – τα Πανεπιστήμιά της. Σύμφωνα με το νόμο περί φυλετικής καθαρότητος απομάκρυναν από τις επιστημονικές εργασίες τους εκλεκτότερους σοφούς της Γερμανίας: τον δημιουργό της θεωρίας της σχετικότητας, τον συγγραφέα της «Εργοδυναμικής» Πλανκ, το χημικό Χέλερ, το φαινομενολόγο Χούσσερλ και δεκάδες άλλων πρωτεργατών που η φήμη τους είχε γίνει παγκόσμια.
Στο φιλοσοφικό συνέδριο του Μάγδεμπουγ οι σεβαστοί σοφοί επαναλάμβαναν τα αγράμματα και ασυνάρτητα άρθρα των φασιστικών εφημερίδων, δηλαδή πως οι Γερμανοί έχουνε… «τα χείλη σφιγμένα και καθαρά τα μάτια» και πως για το λόγο αυτό είναι… «οι ανώτεροι αντιπρόσωποι της ανθρώπινης σκέψης».
Τα επιστημονικά σωματεία, το ένα κατόπιν του άλλου, διακόπτουνε τη δράση τους. Ο ντόκτωρ Μποντέ μπορεί να χαίρεται: η σκέψη καταντά όχι μόνο περιττή, αλλά και βαρετή.
Ξέρουμε ποιους συγγραφείς έδιωξεν η φασιστική Γερμανία –τα ονόματά τους είναι γνωστά σε όλον τον κόσμον. Ας δούμε τώρα με ποιους τους αντικατέστησε.
Πρώτ’ απ’ όλα βλέπου τη γνωστή φυσιογνωμία του πορνογραφικού μυθιστοριογράφου Γκάνσ-Γκαϊντς Έβερς. Είναι παληός λογοτέχνης κι έχει αρκετή επαγγελματική πείρα. Διάλεξε θέμα που του ταίριαζε: περιέγραψε με την απαιτούμενη έκταση τη ζωή του σωματέμπορα Χόρστ Βέσσελ…
Όμως στην προεδρική θέση του συνδέσμου των Γερμανών σκαρφάλωσεν ο Ιόστ. Η καριέρα του Ιόστ δεν είναι τόσο σπουδαία όπως του Έβερς, αλλά και αυτός τα κατάφερε στη ζωή του.
Maccari
Έως το ανέβασμα των φασιστών έγραφε δράματα που η δράση τους περνούσε μέσα στα πορνεία. Όταν ήρθανε στα πράγματα οι φασίστες, ο Ιόστ έγραψε μια τραγωδία αφιερωμένη στον φασίστα πράκτορα, στον τυχοδιώκτη Σλάγκετέρ. Ύστερα ακόμα μία τραγωδία για τις ατιμίες των Εβραίων…
Τέλος παρουσιάστηκε ένας ποιητής με αληθινά «επαναστατικές» ιδέες. Ονομάζεται Μπόλντουρ Φον Σίραχ. Γράφει κακούς στίχους μιμούμενος παληούς ρωμαντικούς. Έχει όμως πλούσια θέματα. Καταριέται την πουριτανική εκκλησία και καλεί τους πιστούς, τα τάγματα εφόδου να προσφέρουνε θυσίες στο Θεό Βόταν. Επίσης προτείνει να αντικαταστήσουνε τον έρωτα προς τη γυναίκα με «φιλικές σχέσεις μεταξύ ανδρών».
Οι φασίστες δε διώξανε μόνο τους εχθρικούς προς αυτούς συγγραφείς –αρχίσανε να κυνηγάνε και τους δικούς τους. Φωνάζουνε π.χ. πως ο Μπρόνεν κατά 25% είναι Εβραίος. Τον Γκότφρηδ Μπεν τον αποκαλούνε «τραγουδιστή του πεζοδρομίου». Προτιμάνε τον παληό φαφλατά Ροδόλφο Γκέρτσογκ, που εξακολουθεί –σαν να μην έχει αλλάξει το παραμικρό να γράφει γλυκανάλατα μυθιστορήματα για την ιδιωτική ζωή των χρυσοκανθάρων του Ρουρ. Αφού δεν άλλαξε η ζωή των Τύσσεν και των Κρουν γιατί να αλλάξει και η  «σχετική φιλολογία» που μαζί με τα μίζερα πφένιχ μοιράζεται τους είλωτες του Τύσσεν και του Κρουπ;
Οι φασίστες στην Ιταλία προσπαθούν να δημιουργήσουν τη δική τους λογοτεχνία. Έχουνε μάλιστα και ειδική σχολή «Στραπαέζε». Οι «σκύθες» αυτοί των Απενίνων με κάθε τρόπο ζητάν να αντιπαραθέσουνε την Ιταλία στην υπόλοιπη Ευρώπη. Πάνε γυρεύοντας τις τοπικές ιδιότητες, τα ρέστα του μεσαιωνισμού, τις εθιμοτυπίες αγριοτέρας εποχής και τα αρχαϊκά φερσίματα. Αισθάνονται ποιητική απόλαυση για τη μιζέρια και τη φτώχεια των Ιταλών χωρικών. Είνε βλέπετε αδυναμία των σνομπ να περνούνε τις διακοπές τους σε «χώρες αγρίων». Φυσικά οι ποιητές «Στραπαέζε» ζούνε σε σπίτια με ηλεκτρικό φως, και τους ύμνους τους προς την πρωτόγονη κατάσταση του ανθρώπου τις δαχτυλογραφούνε σε γραφομηχανές «ουντερβούντ». Αλλά τις διακοπές λένε να φιλοσοφήσουν και μάλιστα φιλοσοφία φασιστική.

 

πηγή http://toufas.blogspot.gr/