Category: Δυτικοί Κομμουνιστές Καλλιτέχνες


Από αριστερά προς δεξιά και από πάνω προς τα κάτω: ο ποιητής Ραφαέλ Αλμπέρτι, ο σκηνοθέτης Λουίς Μπουνιουέλ, ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, ο σεναριογράφος-σκηνοθέτης Εντουάρδο Ουγάρτε, ο γ.γ. της ΚΕ του ΚΚ Ισπανίας Χοσέ Ντίαθ, η συγγραφέας Μαρία Τερέσα Λεόν και ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας του ΚΚΙ “Εργατικός Κόσμος” Μιγέλ Γκονθάλεθ το Φλεβάρη του 1936. (φωτό)

Στην παρακάτω πολύ ενδιαφέρουσα (και για την τροπή που παίρνει με την αλλαγή ρόλων) συνέντευξη-διάλογο με τον εξίσου κυνηγημένο από τους φασίστες διάσημο καταλανό σκιτσογράφο Λουίς Μπαγαρία, η οποία θεωρείται η τελευταία του συνέντευξη, ο Λόρκα κάνει λόγο για φληνάφημα περί “τέχνης για την τέχνη” και μιλά για την τέχνη για το λαό, αλλά και για τη “μετά θάνατο ζωή”, τον εθνικισμό και την αραβική κληρονομιά της γενέτειράς του, τις ταυρομαχίες και τη μουσική.

Εκ των προτέρων αναφέρεται η μη εξοικείωση του μεταφραστή με τα αναφερόμενα στο διάλογο θέματα Τέχνης, οπότε, κάθε διόρθωση θα ήταν ευπρόσδεκτη.

***

Εσύ που έχεις δώσει λυρική έκφραση στην κολοκύθα του Χιλ Ρόμπλες (σ.parapoda: όπως πάντοτε απεικόνιζε αυτόν τον πολιτικό ο Μπαγαρία) και που έχεις δει την κουκουβάγια του Ουναμούνο (σ.parapoda: συχνά αποκαλούσαν έτσι τον ίδιο τον Ουναμούνο και ο ίδιος είχε ζωγραφίσει κατά την εξορία του στο Παρίσι το 1925 μια κουκουβάγια, στα φτερά της οποίας είχε γράψει ένα ποίημα αφιερωμένο στο συγγραφέα Φρανσίς ντε Μιομάντρ) και το σκυλί χωρίς ιδιοκτήτη του Μπαρόχα (σ.parapoda: “ήρωας” στο έργο του “O αγώνας για τη ζωή – τόμος 1: “Η αναζήτηση””, όπου το αδέσποτο και χωρίς μοίρα σκυλί υπερασπίζεται την ατομική ιδιοκτησία), θέλεις να μου πεις ποιο νόημα έχει το σαλιγκάρι στο αγνό τοπίο του έργου σου;

Με ρωτάς γιατί αυτή η προτίμηση για τα σαλιγκάρια στις εικόνες μου. Λοιπόν, πολύ απλά: για εμένα, το σαλιγκάρι έχει μια συναισθηματική φόρτιση στη ζωή μου. Μια φορά, ενώ ζωγράφιζα, πλησίασε η μητέρα μου και, παρατηρώντας τις μουτζούρες μου, μου είπε: “Γιε μου, εγώ θα πεθάνω κάποια μέρα χωρίς να έχω καταλάβει πώς εσύ θα μπορέσεις να κερδίσεις τα προς το ζην από τα σαλιγκάρια”. Από τότε, έχω βαφτίσει έτσι τα σχέδιά μου. Νομίζω τώρα κόρεσες την περιέργειά σου.

Ποιητή Γκαρθία Λόρκα, με τη λεπτότητα και το βαθυστόχαστο, τον απαλό και όμορφο στίχο σου, στίχο με φτερό από ατσάλι καλά δεμένο, που διαπερνά τα έγκατα της γης: πιστεύεις, ποιητή, στην τέχνη για την τέχνη ή, αντίθετα, η τέχνη πρέπει να τίθεται στην υπηρεσία ενός λαού για να πενθεί μαζί του όταν αυτός πενθεί και να γελάει όταν ο λαός γελάει;

Στην ερώτησή σου, μεγάλε και τρυφερέ Μπαγαρία, πρέπει να απαντήσω ότι αυτή η έννοια της τέχνης είναι κάτι που θα ήταν σκληρό, αν δεν ήταν, ευτυχώς, φανταστικό. Κανένας πραγματικός άνθρωπος δεν πιστεύει σε αυτό το φληνάφημα περί “καθαρής τέχνης”, στην τέχνη για την τέχνη. Σε αυτή τη δραματική στιγμή στον κόσμο, ο καλλιτέχνης πρέπει να πενθεί και να γελά μαζί με το λαό του. Πρέπει να αφήνει στην άκρη το μπουκέτο με τους κρίνους και να μπαίνει στη λάσπη μέχρι τη μέση για να βοηθά αυτούς που αναζητούν τους κρίνους. Συγκεκριμένα, εγώ έχω μια πραγματική επιθυμία να επικοινωνώ με τους άλλους. Για αυτό χτύπησα τις πόρτες του θεάτρου και στο θέατρο βγάζω όλη μου την ευαισθησία.

Πιστεύεις ότι όταν παράγεται ποίηση προσεγγίζεται ένα μελλοντικό υπερπέραν ή, αντίθετα, απομακρύνονται τα όνειρα για μια άλλη ζωή;

Αυτή είναι μια ασυνήθιστη και δύσκολη ερώτηση που φανερώνει οξυμένη μεταφυσική ανησυχία που γεμίζει τη ζωή σου και που μόνο όσοι σε γνωρίζουν καταλαβαίνουν. Η ποιητική δημιουργία είναι ένα μυστήριο που δεν αποκωδικοποιείται, όπως το μυστήριο της γέννησης του ανθρώπου. Ακούγονται φωνές, χωρίς να γνωρίζεις από πού, αλλά και δεν ωφελεί σε κάτι να νοιάζεσαι και από πού προέρχονται. Όπως δεν είχα έγνοια για να γεννηθώ, έτσι δεν έχω έγνοια και για να πεθάνω. Ακούω τη Φύση και τον άνθρωπο με θαυμασμό και αντιγράφω αυτό που με διδάσκουν χωρίς σχολαστικότητα και χωρίς να δίνω στα πράγματα ένα νόημα που δεν γνωρίζω αν το έχουν. Ούτε ο ποιητής ούτε κανείς δεν κατέχει το κλειδί και το μυστικό του κόσμου. Θέλω να είμαι καλός, γνωρίζω ότι η ποίηση εξυψώνει, και όντας καλός και με τον γάιδαρο και με το φιλόσοφο (σ.parapoda: βλ. το παράδοξο του φιλόσοφου Μπουριντάν), είμαι πλήρως πεπεισμένος ότι αν υπάρχει υπερπέραν θα είχα την ευχάριστη έκπληξη να με συναντήσω σε αυτό. Όμως ο πόνος του ανθρώπου και η σταθερή αδικία που πηγάζει από τον κόσμο, καθώς και το ίδιο μου το σώμα και η ίδια μου η σκέψη, με αποτρέπουν να μετακομίσω στα αστέρια.

Δεν πιστεύεις, ποιητή, ότι μόνο η ευτυχία βρίσκεται στην ομίχλη της μέθης, στη μέθη των χειλιών της γυναίκας, του κρασιού, του όμορφου τοπίου, και ότι με το να συλλέγει κανείς έντονες στιγμές δημιουργούνται στιγμές αιωνιότητας, ακόμα κι αν η αιωνιότητα δεν υπήρχε και χρειαζόταν να μαθαίνει από εμάς;

Δεν γνωρίζω, Μπαγαρία, σε τι έγκειται η ευτυχία. Αν πίστευα στο κείμενο που μελετούσα στο Ινστιτούτο, του απερίγραπτου καθηγητή Ορτί ι Λάρα, την ευτυχία δεν την βρίσκεις παρά μόνο στους ουρανούς· όμως αν ο άνθρωπος έχει επινοήσει την αιωνιότητα, πιστεύω ότι υπάρχουν στον κόσμο πολλά γεγονότα και πράγματα που την αξίζουν, τόσο για την ομορφιά τους, όσο και για την καταλυτικότητά τους, που αποτελούν απόλυτα πρότυπα για να είναι μόνιμα. Γιατί με ρωτάς τέτοια πράγματα; Αυτό που θες είναι να βρεθούμε στον άλλο κόσμο και να συνεχίσουμε τη συζήτησή μας υπό τη σκέπη ενός φανταστικού μουσικού καφέ με φτερά, γέλια και απερίγραπτη αιώνια μπύρα. Μπαγαρία, μη φοβάσαι… Να είσαι βέβαιος ότι θα συναντηθούμε.

Θα σε παραξενεύουν, ποιητή, οι ερωτήσεις αυτού του άγριου σκιτσογράφου. Είμαι, όπως γνωρίζεις, ένα ον με πολλά φτερά και λίγες πεποιθήσεις, άγριος αλλά από ύλη που πονάει. Και σκέψου, ποιητή, ότι όλες αυτές οι τραγικές αποσκευές της ζωής μου άνθησαν σε έναν στίχο που ψέλλισαν τα χείλη των γονιών μου. Δεν πιστεύεις ότι είχε περισσότερο δίκιο ο Καλντερόν ντε λα Μπάρκα (σ.parapoda: δραματουργός, ποιητής και συγγραφέας του 17ου αιώνα) όταν έλεγε ότι “ε, λοιπόν, το μεγαλύτερο έγκλημα του ανθρώπου είναι ότι έχει γεννηθεί”, από ό,τι ο Μουνιόθ Σέκα (σ.parapoda: κωμικογράφος, βασιλόφρων και επικριτής της Δεύτερης Ισπανικής Δημοκρατίας, συμμετείχε στην ένοπλη φασιστική εξέγερση του 1936, συνελήφθη και εκτελέστηκε στο “Μελιγαλά” της Ισπανίας, Παρακουέγιος) και η αισιοδοξία του;

Οι ερωτήσεις σου δεν με παραξενεύουν καθόλου. Είσαι ένας πραγματικός ποιητής που πάντοτε βάζει το δάχτυλο στην πληγή. Σου απαντώ με απόλυτη ειλικρίνεια, με απλότητα, και αν δεν είμαι εύστοχος και φλυαρώ, αυτό είναι μόνο από άγνοια. Τα φτερά της αγριάδας σου είναι φτερά αγγέλου, και πίσω από το ταμπούρλο που κρατά το ρυθμό του μακάβριου χορού σου υπάρχει μια ρόδινη λύρα, από αυτές που ζωγράφιζαν οι ιταλοί πρωτόγονοι. Η αισιοδοξία είναι ίδιον των ψυχών που έχουν μία και μόνη διάσταση: αυτών που δεν βλέπουν το κύμα των δακρύων που μας περιβάλλει, το οποίο προκαλείται από πράγματα που μπορούν να επιλυθούν.

Ευαίσθητε και ανθρώπινε ποιητή Λόρκα, ας συνεχίσουμε να μιλάμε για πράγματα που ανήκουν στο υπερπέραν. Επανέρχομαι σε αυτό το θέμα, γιατί το ίδιο είναι που επανέρχεται από μόνο του. Τους πιστούς, που πιστεύουν σε μια μελλοντική ζωή, μπορεί να τους χαροποιεί το να βρεθούν σε μια χώρα ψυχών που δεν έχουν σαρκώδη χείλη προς φίλημα; Δεν είναι καλύτερη η σιωπή του τίποτα;

Κάλλιστε και βασανισμένε Μπαγαρία, δεν γνωρίζεις ότι η Εκκλησία κάνει λόγο για ανάσταση της σάρκας ως τη μεγάλη επιβράβευση των πιστών της; Ο προφήτης Ησαΐας το λέει σε μια τρομακτική αποστροφή του: “[Στον Κύριο θα] ευφρανθούν τα κόκαλα που έσπασε[ς].” Και εγώ είδα στο κοιμητήριο του Σαν Μαρτίν μια ταφόπλακα σε έναν άδειο τάφο, μια ταφόπλακα που κρεμόταν σαν ένα παλιό δόντι σε έναν κατεστραμμένο τοίχο, όπου γραφόταν πάνω της: “Εδώ αναμένει την ανάσταση το σώμα της κας. Μικαέλα Γκόμεθ”. Μια ιδέα εκφράζεται και είναι εφικτή επειδή έχουμε κεφάλι και χέρια. Τα δημιουργήματα δεν επιθυμούν να είναι φαντάσματα.

Πιστεύεις ότι ήταν καλή η στιγμή να επιστραφούν τα κλειδιά της γραναδίνικης γης; (σ.parapoda: είχε προξενήσει αρνητική εντύπωση στους καθεστωτικούς κύκλους η αναφορά του Λόρκα στη λύπη του για την απώλεια του αραβικού πολιτισμού στη Γρανάδα, με τη νίκη των Καθολικών Μοναρχών – Φερδινάνδου και Ισαβέλλας – το 1492. Συγκεκριμένα, ο Λόρκα είχε πει: “όντας από την Γρανάδα, με συμπάθεια βλέπω όσους διώκονται. Τους τσιγγάνους, τους μαύρους, τους Εβραίους (…) τους βορειοαφρικανούς Άραβες, που όλοι οι γραναδίνοι φέρουμε μέσα μας.”)

Ήταν μια στιγμή πολύ κακή, παρότι στα σχολεία λένε το αντίθετο. Χάθηκε ένας αξιοθαύμαστος πολιτισμός, μια ποίηση, μια αστρονομία, μια αρχιτεκτονική και μια φινέτσα, όλες τους μοναδικές στον κόσμο, για να ανοίξει ο δρόμος σε μια πόλη φτωχή, δειλή: σε μια “γη του τσάβικο” (σ.parapoda: έτσι ονομαζόταν στη Γρανάδα το “οτσάβο”, υποδιαίρεση της πεσέτας, βάρους 1/8 ουγγιάς χαλκού. Μάλλον ο όρος “γη του τσάβικο” προήλθε από το ότι “καθιερώθηκε” το 19ο αιώνα πάρα πολλοί να ζητούν μανιωδώς από τους πιστούς κατά την “Ημέρα του Σταυρού” ένα τσάβικο “για τον Σταυρό”), όπου αναπτύσσεται τώρα η χειρότερη αστική τάξη της Ισπανίας.

Δεν πιστεύεις, Φεδερίκο, ότι η πατρίδα δεν είναι τίποτα, ότι τα σύνορα κάποια μέρα θα εξαφανιστούν; Γιατί ένας κακός Ισπανός πρέπει να θεωρείται πιο πολύ αδερφός μας από όσο ένας καλός Κινέζος;

Εγώ είμαι εντελώς Ισπανός και θα μου ήταν αδύνατο να ζήσω εκτός των γεωγραφικών μου ορίων. Ωστόσο, περισσότερο από κάθε τι άλλο, μισώ αυτόν που είναι Ισπανός επειδή είναι Ισπανός. Είμαι αδερφός με όλους και απεχθάνομαι τον άνθρωπο που θυσιάζεται για μια αφηρημένη εθνικιστική ιδέα μόνο και μόνο γιατί αγαπά την πατρίδα του επειδή φορά παρωπίδες. Ο καλός Κινέζος μού είναι πιο κοντά από έναν κακό Ισπανό. Τραγουδώ για την Ισπανία και τη νιώθω μέχρι το μεδούλι: όμως, πριν από αυτό, είμαι ένας άνθρωπος στον κόσμο και αδερφός με όλους. Από καιρού, δεν πιστεύω στα πολιτικά σύνορα. Φίλε Μπαγαρία, δεν πρέπει πάντοτε οι συνεντευξιάζοντες να ρωτούν. Πιστεύω πως έχουν τέτοιο δικαίωμα και οι συνεντευξιαζόμενοι. Προς τι τέτοια έγνοια, γιατί σε διακατέχει τέτοια δίψα για το υπερπέραν; Έχεις πράγματι επιθυμία να επιβιώσεις; Δεν πιστεύεις ότι όλα αυτά έχουν ήδη επιλυθεί και ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να κάνει τίποτα, είτε πιστεύει είτε όχι;

Συμφωνώ, δυστυχώς, συμφωνώ. Βασικά, είμαι ένας άπιστος που διψά να πιστέψει. Είναι τόσο τραγικά επίπονο το να εξαφανίζεσαι για πάντα. Αντίο, χείλη της μητέρας, ποτήρι καλού κρασιού που ξέρει να σε κάνει να ξεχνάς την τραγική πραγματικότητα: τοπίο, φως που σε έκανε να ξεχνάς τη σκιά! Κατά το τραγικό τέλος θα επιθυμούσα μόνο μια συνέχεια: το σώμα μου να θαφτεί σε ένα περιβόλι: ώστε τουλάχιστον, το υπερπέραν μου να ήταν ένα λίπασμα.

Θα ήθελες να μου πεις γιατί έχουν σώμα βατράχου όλοι οι πολιτικοί για τους οποίους φτιάχνεις καρικατούρες;

Γιατί η πλειοψηφία τους ζει σε λίμνες.

Σε ποιο λιβάδι κόβει ο Ρομανόνες (σ.parapoda: παλαιός πολιτικός του Φιλελεύθερου κόμματος, Πρόεδρος της Γερουσίας, 17 φορές υπουργός και 3 φορές πρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου επί βασιλείας Αλφόνσου 13ου. Ακολούθησε τους φασίστες) τις απερίγραπτες μαργαρίτες της μύτης του;

Αγαπητέ ποιητή, κάνεις νύξη σε ένα από τα πράγματα που φτάνουν στο μεγαλύτερο βάθος της ψυχής μου. Η μύτη του Ρομανόνες, εξαιρετική μύτη. Αυτή του Συρανό (σ. parapoda: ντε Μπερζεράκ) ήταν μια μύτη που εξαφανιζόταν μπροστά στη μύτη της αγάπης μου. Ο Ροστάν (σ.parapoda: ο δημιουργός του Συρανό ντε Μπερζεράκ) την απολάμβανε λιγότερο από όσο εγώ τη δική μου. Τι καμβάς για τα διακοσμητικά μου οράματα! Οι μαργαρίτες μου έφυγαν όταν τις παράδωσαν σε ένα μοναχικό σταθμό στο δρόμο για το Φονταινμπλό. Ποτέ δεν θα σε έχουν ρωτήσει, γιατί δεν είναι πια της μόδας. Ποιο είναι το αγαπημένο σου λουλούδι. Όμως, καθώς εγώ έχω τώρα μελετήσει τη γλώσσα των λουλουδιών, σε ρωτώ: Ποιο είναι το λουλούδι που προτιμάς; Το έχεις βάλει ποτέ στο πέτο;

Αγαπητέ φίλε, για να κάνεις τέτοιες ερωτήσεις, σκέφτεσαι μήπως να δώσεις διαλέξεις όπως ο Γκαρθία Σαντσίθ (σ.parapoda: δημοσιολόγος, διάσημος για τις διαλέξεις του, στήριξε το φασιστικό πραξικόπημα και έγινε προπαγανδιστής του);

Θεός φυλάξοι! Δεν φιλοδοξώ να “παίζω άσχημα το βιολοντσέλο”.

Προς τι, αγαπητέ Μπαγαρία, το ανθρώπινο αίσθημα που αποτυπώνεις στα ζώα που ζωγραφίζεις;

Αγαπητέ Λόρκα, σύμφωνα με τους καθολικούς, τα ζώα δεν έχουν ψυχή: μόνο κάποια ζώα συμφεροντολόγα, όπως ο σκύλος του Άγιου Ρόκκου, το γουρούνι του Αγίου Αντωνίου, ο κόκορας του Αγίου Πέτρου και το περιστέρι της θείας ξυλογλυπτικής· εγώ είχα στόχο να δώσω ανθρώπινη διάσταση στα ζώα χωρίς νονούς, να τους δώσω αξιοπρέπεια με το μολύβι μου, ώστε να αντιπαραβάλλονται με τους ανθρώπους που είναι καθαρά κτήνη. Αγαπητέ Λόρκα, θα σε ρωτήσω για τα δύο πράγματα που θεωρώ οτι έχουν τη μεγαλύτερη αξία στην Ισπανία: το τσιγγάνικο τραγούδι και την ταυρομαχία. Στο τσιγγάνικο τραγούδι, το μόνο ελάττωμα που βρίσκω είναι ότι στους στίχους του αναφέρεται μόνο στη μητέρα. Όσο για τον πατέρα, ας πάει στο διάολο. Αυτό μου φαίνεται μια αδικία. Πέραν της πλάκας, πιστεύω ότι αυτό το τραγούδι αποτελεί τη μεγάλη αξία της γης μας.

Πολύ λίγοι άνθρωποι γνωρίζουν το τσιγγάνικο τραγούδι, γιατί αυτό που τραγουδιέται στη σκηνή είναι το λεγόμενο φλαμένκο, που αποτελεί έναν εκφυλισμό του. Δεν είναι δυνατό να πούμε σε αυτό το διάλογο τίποτα, γιατί θα ήταν υπερβολικά εκτεταμένο και λίγο δημοσιογραφικό. Όσον αφορά αυτό που λες, για τη συμπάθεια με την οποία αναφέρονται οι τσιγγάνοι μόνο στη μητέρα τους, έχεις κάποιο δίκιο, καθώς αυτοί ζουν υπό καθεστώς μητριαρχίας, και οι πατεράδες, δεν είναι τόσο πατεράδες, καθώς είναι πάντα και ζουν ως γιοί των μητέρων τους. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν στην τσιγγάνικη λαϊκή ποίηση αξιοθαύμαστα ποιήματα αφιερωμένο στο πατρικό συναίσθημα, ωστόσο είναι λιγότερα.

Το άλλο μεγάλο θέμα για το οποίο με ρωτάς, η ταυρομαχία, είναι ίσως ο πιο ποιητικός και ζωτικής σημασίας πλούτος της Ισπανίας, απίστευτα απορριπτέος από τους συγγραφείς και τους καλλιτέχνες, κάτι που οφείλεται σε μια ψεύτικη διαπαιδαγώγηση από τους δασκάλους μας και που ήμασταν οι άνθρωποι της γενιάς μου οι πρώτοι που απορρίπτουν. Πιστεύω ότι οι ταυρομαχίες είναι η μεγαλύτερη πιο καλλιεργημένη τελετουργία στον κόσμο σήμερα. Είναι το απόλυτο δράμα, στο οποίο ο Ισπανός χύνει τα καλύτερα δάκριά του και την καλύτερη χολή του. Είναι το μοναδικό μέρος από όπου φεύγει με τη βεβαιότητα ότι έχει δει το θάνατο να περιβάλλεται από την πιο εκθαμβωτική ομορφιά. Τι θα ήταν η ισπανική άνοιξη, το αίμα και η γλώσσα μας, αν έπαυαν να ακούγονται οι δραματικές σάλπιγγες της ταυρομαχίας; Λόγω ιδιοσυγκρασίας και ποιητικού γούστου είμαι βαθύτατα θαυμαστής του Μπελμόντε (σ.parapoda: διάσημος ταυρομάχος).

Ποιοι ποιητές στη σημερινή Ισπανία σου αρέσουν περισσότερο;

Υπάρχουν δυο δεξιοτέχνες: ο Αντόνιο Ματσάδο και ο Χουάν Ραμόν Χιμένεθ. Ο πρώτος, από μια άποψη καθαρά νηφαλιότητας και ποιητικής αρτιότητας, ποιητής ανθρώπινος και ουράνιος, που έχει αποφύγει κάθε αγώνα και είναι ο απόλυτος κύριος του φανταστικού εσωτερικού του κόσμου. Ο δεύτερος, είναι ένας μεγάλος ποιητής που έχει χτυπηθεί από μια φοβερή εκθείαση του εγώ του, έχει διαλυθεί από την πραγματικότητα που τον περιβάλλει και έχει τσιμπήσει απίστευτα από πράγματα ασήμαντα, με τα αυτιά ανοιχτά στον κόσμο, πραγματικός εχθρός της υπέροχης και μοναδικής ποιητικής ψυχής του.

Αντίο, Μπαγαρία. Όταν επιστρέψεις στις καλύβες σου με τα λουλούδια, τα θηρία και τους χείμαρρους, πες στους άγριους συντρόφους σου να μην εμπιστεύονται τα μικρά ταξίδια μετ’επιστροφής στις πόλεις μας: στα θηρία που έχεις απεικονίσει με φραγκισκανή τρυφερότητα, να μην έχουν μια στιγμή τρέλας και γίνουν κατοικίδια ζώα, και στα λουλούδια, να μην κορδώνονται πολύ για την ομορφιά τους, γιατί θα τους βάλουν χειροπέδες και θα τα κάνουν να ζουν πάνω από τις αποσυντιθέμενες κοιλιές των νεκρών.

Έχεις δίκιο, ποιητή. Επιστρέφω στη ζούγκλα μου, να ‘μαι με τους βρυχηθμούς μου, που είναι πιο αγαπητοί από τα ωραία λόγια των φίλων, που ενίοτε είναι χαμηλόφωνες βρισιές.

Μετάφραση από τα ισπανικά. Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “El Sol”, στις 10/06/1936, σ.5.

πηγή https://parapoda.wordpress.com/2018/08/19/%ce%b7-%cf%84%ce%b5%ce%bb%ce%b5%cf%85%cf%84%ce%b1%ce%af%ce%b1-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%ad%ce%bd%cf%84%ce%b5%cf%85%ce%be%ce%b7-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%86%ce%b5%ce%b4%ce%b5%cf%81%ce%af%ce%ba%ce%bf/

Advertisements

Τις Κυριακές του Ιούνη μες στο νεαρό δασάκι

Ακούνε οι χωριάτες που για σμέουρα ψάχνουν

Μορφωμένες γυναίκες και κορίτσια της Τεχνικής Σχολής

Φωναχτά να διαβάζουνε φράσεις απ’ τα εγχειρίδιά τους

Για τη διαλεκτική και τη φροντίδα των παιδιών.

 

Σηκώνοντας τη ματιά τους απ΄τα εγχειρίδια

Βλέπουνε οι σπουδάστριες τους χωριάτες

Μέσα απ’ τους θάμνους σμέουρα να μαζεύουν

 

1952

πηγή: Μπέρτολτ Μπρεχτ Ποιήματα, μτφρ. Νάντια Βαλαβάνη, ΣΕ 1992.

Το μεγαλύτερο μέρος του μεταφρασμένου κειμένου βρίσκεται στο “Ριζοσπάστη” φ.6380, Σάββατο 4 Γενάρη 1930, σ.3 και φ.6381, Κυριακή 5 Γενάρη 1930, σ.3. Τροποποιήθηκε με βάση τη σημερινή ορθογραφία, ενώ προσθέσεις τμημάτων που έλειπαν μεταφράστηκαν με βάση το κείμενο στα αγγλικά το οποίο βρέθηκε εδώ. Αναδημοσίευση από https://parapoda.wordpress.com/

Τζακ Λόντον: Πώς έγινα σοσιαλιστής

Μ’ όλη την ειλικρίνεια, πρέπει να πω ότι γίνηκα σοσιαλιστής σχεδόν κατά τον ίδιο τρόπο που οι τεύτονες παγανιστές προσχώρησαν στο Χριστιανισμό: σφυρηλατήθηκε μέσα μου.

Όταν προσηλυτίστηκα δεν αποζητούσα το σοσιαλισμό, μα τον πολεμούσα. Νέος και αδαής, δεν είχα καμμιά αντίληψη της ζωής και χωρίς καν να υποψιάζομαι την ύπαρξη της σχολής που λέγεται “Ατομικισμός”, τραγουδούσα μ’ όλη τη δύναμη των πνευμόνων μου τον παιάνα του δυνατού.

jack_london-1

Κι όλα αυτα γιατί και εγώ ο ίδιος ήμουν δυνατός. Είχα εξαίρετη υγεία και χάλκινα ποντίκια, ιδιότητες που εύκολα αναγνωρίζονταν. Είχα περάσει την παιδική μου ηλικία στις φάρμες της Καλιφόρνιας, τη προεφηβική μου ζωή πουλώντας εφημερίδες στους δρόμους μιας υγιούς πόλης της δυτικής Αμερικής και την εφηβική μου ηλικία στα νερά του κόλπου του Αγ. Φραγκίσκου στον Ειρηνικό Ωκεανό. Λάτρευα τη ζωή του καθαρού αγέρα και μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον έκανα τις σκληρότερες δουλιές. Μην έχοντας καμμιά ειδίκευση, περνούσα από το ένα επάγγελμα στ’ άλλο, κοιτούσα τον κόσμο και τον θαύμαζα χωρίς επιφύλαξη.

Το επαναλαμβάνω. Η αισιοδοξία αυτή οφειλόταν στην υγεία μου και τη δύναμή μου. Δεν υπόφερα ούτε από αδυναμία, ούτε από αρρώστια. Ποτέ εργοδότης δεν μ’ έδιωξε για ανικανότητα φυσική, εύρισκα πάντα δουλιά ως ναύτης ή απλός εργάτης.

Για όλες αυτές τις αιτίες, θριαμβεύοντας με τη νιότη μου κι έτοιμος να μπω στη γραμμή για τη δουλιά και τη μάχη, ήμουν σφοδρός ατομικιστής. Φαινόμενο ολωσδιόλου φυσικό, γιατί στην πάλη της ζωής δεν κέρδιζα. Από τότε θεωρούσα το παιχνίδι αυτό, όπως το έβλεπα – ή τουλάχιστον, όπως νόμιζα πως τό’βλεπαν οι άλλοι – σαν παιχνίδι για άντρες. Να γίνει κανείς άντρας, να το ρητό που είχα χαράξει στην καρδιά μου. Να τρέξω στην περιπέτεια, να μπω στο χορό, και να κάνω μια δουλιά άντρα (ακόμα και με μισθό παιδιού), να το ιδανικό που πάνω από τ’ άλλα κρατούσε την καρδιά μου.

Αντιλαμβανόμουν την προοπτική ενός κυματισμένου μα ατελείωτου μέλλοντος. Τού ‘δινα ό,τι έπαιρνα για το αρσενικό αυτό παιχνίδι και εξακολουθούσα να προχωρώ, χωρίς χτυπήματα, με γερή υγεία και γερά ποντίκια.

Όπως το είπα κιόλας, το μέλλον αυτό μου φαινόταν απέραντο. Έμπαινα, γεμάτος θράσσος, σε μιαν ατέλειωτη ζωή σαν ένα από τα χτήνη του Νίτσε, χαρούμενος βαγαπόντης που καταχτούσε τον κόσμο με μόνη ιδιότητα τη φυσική του ανωτερότητα και δύναμη.

Όσο για τους δυστυχείς, τους άρρωστους, τους γέρους και τους σακάτηδες, ομολογώ πως δεν τους σκεφτόμουνα καθόλου. Ένοιωθα συγχυσμένα πώς, εκτός αν συμβεί κάτι απρόοπτο, τους ήταν δυνατό να γίνουν τόσο καλοί όσο και γω, αν πραγματικά πάσχιζαν. Τα ατυχήματα; Ε, λοιπόν, αυτά αντιπροσώπευαν τη μοίρα γραμμένη με μεγάλα γράμματα, και δεν ξεφεύγει κανείς από την τύχη του. Το Βατερλώ ήταν για το Ναπολέοντα ένα ατύχημα της Μοίρας, μα το γεγονός αυτό δεν λιγόστευε καθόλου μέσα μου την επιθυμία να γίνω και γω καινούργιος Ναπολέοντας.

Εξάλλου, η αισιοδοξία που εμπνέεται από ένα στομάχι ικανό να χωνέψει σίδερα και από ένα σώμα που ήκμαζε παρά τις στερήσεις, δεν μ’ άφηνε να σκέφτομαι για απροσδόκητα γεγονότα, έστω και ως ελάχιστα συνδεόμενα με την ένδοξη προσωπικότητά μου.

Ελπίζω να ‘δειξα καθαρά την επιμονή μου να προσκολληθώ στην ευγενή ράτσα των καλοφτιαγμένων ανθρώπων, ευνοουμένων της φύσης. Χωρίς να ‘χω διαβάσει τον Καρλάιλ, ούτε τον Κίπλιγκ, κατασκεύασα ένα κοινωνικό ευαγγέλιο που σκίαζε το δικό τους. Για μένα η εργασία ήταν το παν στη γη, η αγίαση κι η σωτηρία του ανθρώπου… Η υπερηφάνεια που αποκόμιζα από μια μέρα καλοφτιαγμένης δουλιάς θα σας ήταν αδιανόητη. Μου είναι σχεδόν αδιανόητη όσο το σκέφτομαι τώρα. Ήμουν ο ιδεώδης μισθωτός σκλάβος, ο τύπος του σκλάβου, ευτυχής για τη δουλεία του. Το να φυγοπονώ ή να κακολογώ τον άνθρωπο που μου ‘δινε ένα μεροκάματο μου φαινόταν κατ’ αρχή λάθος προς τον εαυτό μου κι ύστερα απέναντι του εργοδότη. Εξομοίωνα σχεδόν την αμαρτία αυτή προς μια προδοσία.

Μ’ άλλα λόγια, ο χαρούμενος ατομικισμός μου κυριαρχούνταν από την ορθόδοξη αστική ηθική. Διάβαζα τις αστικές εφημερίδες, άκουγα τους αστούς ρήτορες και επευφημούσα με όλη μου τη δύναμη τους ανούσιους ήχους των αστών πολιτικών.

Και δεν υπάρχει αμφιβολία πως, αν άλλα γεγονότα δεν είχαν αλλάξει κατεύθυνση στην καριέρα μου, θα καταντούσα ένα τομάρι απεργοσπάστη (ένας από τους αμερικάνους ήρωες του Προέδρου Έλιοτ), και το κεφάλι μου και τα επαγγελματικά μου ταλέντα θα καταστρέφονταν ανεπανόρθωτα από το ρόπαλο ενός μαχόμενου συνδικαλιστή.

jack_london_bain_news_service

Την εποχή αυτή μόλις είχα κλείσει τα 18 χρόνια και γύριζα από ένα ταξίδι 7 μηνών, όταν ο διάβολος μού μπήκε να αρχίσω τις βαγαποντιές. Άφησα τη χώρα της δύσης που οι εργάτες, επειδή ήσαν σπάνιοι, δεν είχαν παρά τη στενοχώρια της εκλογής για να βρουν δουλιά και έφτασα στα βιομηχανικά κέντρα της Ανατολής. Εκεί δεν εχτιμούσαν τους ανθρώπους περισσότερο από τις πατάτες και αυτοί αλληλοφαγωνόντουσαν για να βρουν δουλιά.

Η τελευταία αυτή περιπέτεια με ανάγκασε να αντιμετωπίσω τη ζωή από εντελώς νέα πλευρά. Είχα κατρακυλήσει από το προλεταριάτο σε αυτό που στους κοινωνιολόγους αρέσει να αποκαλούν “το κατώτερο 10%” και άρχισα να ανακλύπτω τον τρόπο με τον οποίο αυτό το δέκατο προσλαμβανόταν.

Βρήκα κει μια σωρεία φτωχών διαβόλων που με εχτιμούσαν και που είχαν ενσωματώσει στον ίδιο με μένα βαθμό, το χτήνος του Νίτσε. Φαντάρους, ναύτες, εφημεριδοπώλες, με ξεσκισμένα μέλη, παραμορφωμένους από τη δουλειά, τις στερήσεις και τα δυστηχήματα.

Περπάτησα μαζί τους παρέα, χτύπησα μ’ αυτούς τις αφιλόξενες πόρτες και κουλουριάστηκα πλάι τους στα εμπορικά βαγόνια και στους πάγκους των δημοσίων κήπων, ακούοντας την πένθιμη ιστορία της ζωής τους. Είχαμε ντεμπουτάρει κατ’ από τους ίδιους ευτυχείς οιωνούς. Το σώμα και το στομάχι τους λειτουργούσαν, αν όχι καλύτερα, εξίσου με τα δικά μου, κι όλες αυτές οι υπάρξεις κατέληξαν στο σφαγείο, μπρος στα μάτια μου, στο βάθος της κοινωνικής αβύσσου.

Και καθώς τους άκουγα, το μυαλό μου άρχισε να λειτουργεί. Η γυναίκα του δρόμου κι ο άντρας του οχετού δεν μου ήσαν πια ξένοι. Έβλεπα τον πίνακα της κοινωνικής Αβύσσου τόσο καθαρά, σα να ‘ταν κάτι συγκεκριμένο. Ομολογώ πως μ’ έπιασε τρόμος. Τι θα γινόταν, σκεφτόμουνα, αν με εγκατέλειπεν η δύναμή μου; Όταν πια δε θα μπορούσα να μετρηθώ με τους ανθρώπους της ερχόμενης γενιάς;

Τότε φορμουλάρισα τον ιεροπρεπή τούτον όρκον.

Όλη μου τη ζωή κοπίασα σαν αγροίκος και, μετρώντας τις μέρες της δουλιάς μου βρίσκω πως ειμαι κοντύτερα παρά ποτέ άλλοτε, στο βάθος της αβύσσου. Βέβαια, θα βγω απ’ αυτη την άβυσσο, μα όχι με τη δύναμη των ποντικιών μου. Τέλειωσαν τώρα για μένα οι αγγαρείες του δεσμώτη! Ο Θεός να με κάψει αν κάνω πια μια μέρα φυσική δουλιά, παραπάνω από όσο πρέπει απόλυτα να κάνω”.

Και είμαι πολύ απασχολημένος από τότε που ξέφυγα από την κοπιαστική δουλιά.

Συμπτωματικά, ενώ είχα κάνει μερικές δεκάδες χιλιάδες μίλια μέσα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, έφτασα ως το Νιαγάρα, όπου με συνέλαβε ένας αστυφύλακας κυνηγός κεφαλών, στερήθηκα το δικαίωμα να δηλώσω αθώος ή ένοχος, καταδικάστηκα σε φυλάκιση 30 ημερών επειδή δεν είχα σταθερό τόπο διαμονής και εμφανή μέσα διαβίωσης, μου πέρασαν χειροπέδες και με έβαλαν σε μια σειρά με ανθρώπους που πέρασαν παρόμοια πράγματα, με μετέφεραν στο Μπάφαλο, στη φυλακή της κομητείας του Ήρι, μου κούρεψαν το κεφάλι και μου ξύρισαν το μουστάκι, μου φόρεσαν τη στολή με τις ρίγες, με εμβολίασε υποχρεωτικά ένας φοιτητής ιατρικής που έκανε την πρακτική του πάνω μας, μας έβαλαν να περπατάμε στρατιωτικά και να δουλεύουμε κάτω από το βλέμμα φρουρών που κρατούσαν καραμπίνες Γουίντσεστερ, κι όλα αυτά γιατί επιδίωξα μια περιπέτεια σαν αυτή των ξανθών χτηνών. Περαιτέρω λεπτομέρειες ο συγγραφέας δεν θα πει, παρότι μπορεί να υπαινιχθεί ότι ο πληθωρικός του εθνικός πατριωτισμός καταλάγιασε και ξεβράστηκε από τα βάθη της ψυχής του κάπως – τουλάχιστον, καθώς μετά από αυτή την εμπειρία βρίσκει ότι νοιάζεται περισσότερο για τους άντρες, τις γυναίκες και τα μικρά παιδιά παρά για φαντασιακά γεωγραφικά σύνορα.

Για να επιστρέψω στη μετατροπή μου σε σοσιαλιστή. Πιστεύω πως είναι προφανές πως ο σφοδρός ατομικισμός μου βρήκε πράγματι από μέσα μου και κάτι άλλο σφυρηλατήθηκε στη θέση του. Όμως, όπως είχα γίνει ατομικιστής χωρίς να το γνωρίζω, έτσι έγινα και σοσιαλιστής χωρίς να το γνωρίζω, αν και όχι, επιστημονικός.

Ξαναγεννήθηκα στη ζωή, χωρίς να πάρω καινούργιο όνομα, και αναζητούσα τι πράγμα είμαι. Γυρίζοντας στην Καλιφόρνια, άνοιξα βιβλία. Δεν θυμάμαι ποια διάβασα πρώτα, μ’ αυτή είναι δευτερεύουσα λεπτομέρεια. Με τη βοήθεια των βιβλίων ανακάλυψα πως ήμουν σοσιαλιστής. Από εκείνη τη μέρα, άνοιξα πολλά βιβλία, όμως κανένα οικονομικό επιχείρημα, ή διαυγής απόδειξη της λογικής και του αναπόφευκτου του σοσιαλισμού επιδρά σε εμένα τόσο βαθιά και πειστικά όσο επέδρασε η μέρα εκείνη που για πρώτη φορά είδα τους τοίχους της κοινωνικής Αβύσσου να υψώνονται γύρω μου και ένιωσα να βυθίζομαι, να γλιστρώ στα έγκατά της.

Το πρώτο είναι καλό

1983-04-ΑΠΡ-ΣΧΟΛΙΑΣΤΗΣ-ΤΧ#36 - Βέρνερ Χεχτ - Μπρεχτ Ποιήματα για την αγάπη

1983-04-ΑΠΡ-ΣΧΟΛΙΑΣΤΗΣ-ΤΧ#37 - Βέρνερ Χεχτ - Μπρεχτ Ποιήματα για την αγάπη

πηγή: https://xyzcontagion.wordpress.com/2013/04/27/quiz-asemna-poihmata/#more-2525

https://ekdoseisynadelfwn.files.wordpress.com/2013/11/artasaweapon.jpg?w=221&h=285

Μάρτιν Έβερετ, Η τέχνη ως όπλο. Ο Φραντς Ζάιμπερτ και οι «Προοδευτικοί της Κολωνίας»

Μετάφραση: Μάνος Γαλάτουλας

Σχήμα: 14Χ18 • Σελίδες: 32 • Τιμή: 4 ευρώ

Μια αναφορά στον Φραντς Ζάιμπερτ και τους «Προοδευτικούς της Κολωνίας», μια ομάδα ή έναν κύκλο καλλιτεχνών που ακολούθησαν και συμμετείχαν στα ριζοσπαστικά ρεύματα γύρω από τις γερμανικές οργανώσεις των συμβουλιακών κομμουνιστών AAU και ειδικότερα την AAU-E.

 

 

https://en.wikipedia.org/wiki/Franz_Wilhelm_Seiwert

 

 

 

https://en.wikipedia.org/wiki/Gerd_Arntz

 

 

Επιμέλεια – μετάφραση: Παναγιώτης Μανιάτης //

Ο Σύνδεσμος Επαναστατών Εικαστικών Καλλιτεχνών της Γερμανίας (Assoziation Revolutionärer Bildender Künstler Deutschlands), κοινά γνωστός ως «Asso», σχηματίστηκε στο Βερολίνο το 1928, ακολουθώντας το παράδειγμα του ΑKhRR στη Ρωσία και με πρόγραμμα που είχε ως πρότυπο αυτό της Κόκκινης Ομάδας. Μεταξύ των μελών του οι John Heartfield, Otto Nagel, Laszlo Peri και Arthur Segal. To ‘Μανιφέστο’ και ‘Ψηφίσματα’ δημοσιεύτηκε το 1928.

Η τέχνη είναι όπλο, ο καλλιτέχνης πολεμιστής στην πάλη του λαού για ελευθερία από ένα χρεοκοπημένο σύστημα!

«Το κοινωνικό Είναι καθορίζει τη συνείδηση»
Karl Marx

Σε όλες τις πολιτιστικές εποχές του παρελθόντος οι οικονομικές συνθήκες καθόρισαν την ανάπτυξη της τέχνης ως σύνολο και άφησαν ένα ξεχωριστό σημάδι σε αυτή.

Η άνοδος της χρηματικής οικονομίας και του εμπορίου τον δέκατο πέμπτο αιώνα δημιούργησαν τις συνθήκες για την ατομική καλλιτεχνική δραστηριότητα.

Η αναδυόμενη μεσαία τάξη χρειαζόταν τέχνη, ως μια από τις πλέον αποτελεσματικές μεθόδους επίδειξης της δύναμης και κυριαρχίας της στον υπόλοιπο κόσμο. Επιπλέον, η συσσώρευση του χρήματος σε ατομικά χέρια πρόσφερε τη δυνατότητα επένδυσης σε θησαυρούς κάθε είδους, και σε έργα τέχνης.

Μόνο έτσι μπορεί να εξηγηθεί η τεράστια πολυτέλεια και μεγαλοπρέπεια της Αναγέννησης, και μόνο σε αυτά τα οικονομικά θεμέλια ήταν δυνατό για την τέχνη να ανέλθει με ένα τόσο θεαματικό τρόπο.

Στην εποχή του απόλυτα εγκαθιδρυμένου βιομηχανικού καπιταλισμού, ωστόσο, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ακόμα και στο ζενίθ της ανάπτυξής του, ο βιομηχανικός καπιταλισμός δεν απαιτούσε τη βοήθεια της τέχνης για να προωθήσει τη δύναμή του μέσω της εξύμνησής του. Είχε πολύ διαφορετικές και πολύ περισσότερο αποτελεσματικές μεθόδους στη διάθεσή του. Η επέκταση της παραγωγής, η επένδυση του κεφαλαίου σε στοκ και μετοχές, και η ιδιοκτησία των καταναλωτικών αγαθών όλης της κοινωνίας επέτρεψαν στη μπουρζουαζία να επιδείξει τη δύναμή της και να διασφαλίσει την κυρίαρχη θέση της δημιουργώντας ένα ισχυρό αστικό κράτος, με όλα τα συνακόλουθα μέσα επιβολής της δύναμής της.

Το κέρδος είναι η πρώτη αρχή του καπιταλιστικού συστήματος! Μόνο έτσι μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι το ίδιο κριτήριο εφαρμόστηκε και στην τέχνη. Ως αποτέλεσμα, γεννήθηκε το εμπόριο τέχνης και τα έργα τέχνης έγιναν εμπορεύματα της αγοράς, αν και μόνο αυτά που έπιασαν υψηλές τιμές από άποψη κέρδους.

Ποια είναι, σε αυτές τις συνθήκες, η κατάσταση της πλειοψηφίας των καλλιτεχνών; Αρκεί μόνο να αναφέρουμε την παροιμία που λέει ότι «η Τέχνη βρίσκεται στα αζήτητα» για να δειχθεί η κατάσταση των καλλιτεχνών σε μια καπιταλιστική κοινωνία αρκετά καθαρά. Ανίκανος να εξασφαλίσει τα προς το ζην, στερούμενος κάθε είδους κοινωνικής προστασίας, ο καλλιτέχνης δεν έχει καμιά ευκαιρία να εξελιχθεί.

Αυτά είναι τα πραγματικά γεγονότα που αφορούν τη θέση της τέχνης και της κουλτούρας σε μια καπιταλιστική κοινωνία. Οπουδήποτε σήμερα διατηρούνται ακριβά κολλέγια και ακαδημίες, αυτό συμβαίνει μόνο για να κάνει την άρχουσα τάξη να φαίνεται ότι πατρονάρει την τέχνη και την κουλτούρα. Σε σύγκριση με τα πολλά εκατομμύρια που ξοδεύονται κάθε χρόνο σε εξοπλισμούς και σε μηχανισμούς εξουσίας (αστυνομία, δικαστικός κλάδος κ.λπ.), η δαπάνη του Κράτους και των τοπικών κυβερνητικών αρχών για την ενθάρρυνση των ελεύθερων επαγγελματιών καλλιτεχνών είναι αστεία χαμηλή.

Αυτό το σύστημα, που δε θα μπορούσε να ευδοκιμήσει χωρίς τη σκληρή εκμετάλλευση εκατομμυρίων εργαζoμένων, πλησιάζει τώρα στο τέλος του. Κλονισμένη από οικονομικές κρίσεις, απειλημένη στην ίδια της την ύπαρξη από την πάλη για ελευθερία του επαναστατικού προλεταριάτου, η μπουρζουαζία βλέπει μόνο ένα μέσο αναβολής της πτώσης της: τον Φασισμό! Αλλά Φασισμός σημαίνει την ανηλεή δικτατορία του καπιταλισμού για να ακυρώσει κάθε είδους πρόοδο στην πολιτιστική ζωή. Φασισμός σημαίνει περαιτέρω πτώση του επιπέδου ζωής όλων των εργαζομένων, και μεγάλες περικοπές σε κάθε επιχορήγηση για πολιτιστικούς σκοπούς, οι οποίες είναι ήδη αρκετά χαμηλές.

Αυτό το γεγονός, καθαρά αναγνωρισμένο από τους ενσυνείδητους Μαρξιστές καλλιτέχνες, πρέπει να γίνει κτήμα όλων των άπορων καλλιτεχνών, διαλύοντας τις ελπίδες και τις ψευδαισθήσεις που υπάρχουν ακόμα σε κάποιους από αυτούς σχετικά με τον «δυνατό άνδρα» (Χίτλερ). Η καταστροφική επίδραση του συστήματος δε θα ανατραπεί από τη δικτατορία της μπουρζουαζίας με τη μορφή του Φασισμού. Μόνο η πτώση του καπιταλιστικού συστήματος και η εγκαθίδρυση της σοσιαλιστικής τάξης της κοινωνίας μπορεί να ελευθερώσει την ανθρωπότητα από τα δεσμά της ανάγκης και της καταπίεσης.

Μόνο σε μια σοσιαλιστική κοινωνία, όπου όλα τα μέσα της παραγωγής θα είναι στα χέρια των εργαζομένων, όλοι οι εργάτες θα έχουν ίσα δικαιώματα και θα είναι ικανοί να απολαύσουν τα πλεονεκτήματα όλων των κοινωνικών και πολιτιστικών επιτευγμάτων.

Μόνο το επαναστατικό προλεταριάτο ως ο δημιουργός όλων των κοινωνικών κεφαλαίων (τους καρπούς των οποίων δεν μπορεί να μαζέψει στο καπιταλιστικό σύστημα) είναι ικανό, δρώντας μαζί με όλους τους καταπιεσμένους, να καταστρέψει τη ρίζα και τα κλαδιά του παλιού συστήματος. Όταν η υλική κατάσταση εκατομμυρίων εργαζομένων στο σοσιαλιστικό σύστημα θα έχει βελτιωθεί, θα υπάρχει μεγάλη νέα πείνα για γνώση και κουλτούρα. Νέες δυνάμεις ανακινούνται και χρειάζονται χώρο να αναπτυχθούν.

asso

Κοιτάξτε τη Σοβιετική Ρωσία!

Ενώ ο στρατός των ανέργων μεγαλώνει σε πελώριες αναλογίες σε όλον τον καπιταλιστικό κόσμο, ενώ το υλικό και πολιτιστικό επίπεδο μεγάλου στρώματος της κοινωνίας έχει βυθιστεί σε ένα ελάχιστο, και η τέχνη και οι καλλιτέχνες μοιάζουν καταδικασμένοι να χαθούν, η ΕΣΣΔ δεν έχει αρκετά χέρια να ικανοποιήσει όλες τις νέες ανάγκες της. Οι πλέον διακεκριμένοι επιστήμονες, αρχιτέκτονες και σχεδιαστές πόλεων του σήμερα βρίσκονται ήδη για δουλειά στη Σοβιετική Ένωση, το πρώτο κράτος εργατών και αγροτών στον κόσμο, όπου λαμβάνουν ένα ενθουσιώδες καλωσόρισμα και βρίσκουν ένα απαράμιλλο πεδίο για να εργαστούν.

«Οι επαναστάσεις είναι οι λοκομοτίβες της παγκόσμιας ιστορίας!»

Είναι ιστορικό γεγονός ότι οι επαναστατικές αναστατώσεις πάντα φέρνουν ένα μεγάλο παρόρμημα σε όλες τις περιοχές της ζωής, αλλά ενώ από τις ριζικές αλλαγές του παρελθόντος και των επιτευγμάτων τους ωφελήθηκε μόνο μια κυρίαρχη μειοψηφία, η σημερινή κοινωνική επανάσταση υπηρετεί την απελευθέρωση και την υψηλότερη ανάπτυξη όλης της ανθρωπότητας.

Ο ”Σύνδεσμος Επαναστατών Εικαστικών Καλλιτεχνών της Γερμανίας” (ARBKD) σχηματίστηκε λόγω της κατανόησης αυτών των γεγονότων από τους επαναστάτες καλλιτέχνες, όπως περιγράφηκε παραπάνω.

Εικαστικοί καλλιτέχνες! Όλοι εσείς που υποφέρετε από τους παρούσες τρομερές συνθήκες, όταν είστε αναγκασμένοι να ζείτε και να δουλεύετε εν μέσω τρομερών στερήσεων και ταπεινώσεων! Αναγνωρίστε την αιτία της δυστυχίας σας! Η αθλιότητά σας πηγάζει από τις ίδιες αιτίες με αυτές του προλεταριάτου!

Η θέση σας, επομένως, είναι στην πλευρά του αγωνιζόμενου προλεταριάτου. Όπως οι εργάτες, οι καλλιτέχνες «δεν έχουν τίποτα να χάσουν παρά τις αλυσίδες τους, έναν ολόκληρο όμως κόσμο να κερδίσουν!»

Ελάτε μαζί μας!

Ψηφίσματα του ARBKD

1 Ο «Σύνδεσμος Επαναστατών Εικαστικών Καλλιτεχνών της Γερμανίας» είναι αδελφή οργάνωση του Συνδέσμου Καλλιτεχνών Επαναστατικής Ρωσίας, και είναι γνωστός ως ARBKD.

2 O ARBKD σκοπεύει να ενώσει όλους τους επαναστάτες εικαστικούς καλλιτέχνες που υποστηρίζουν την προλεταριακή ταξική πάλη. Μέσω αυτής της ένωσης, ο ARBKD θα ενώσει τις σκόρπιες δυνάμεις που υποστηρίζουν την ταξική πάλη σε έναν συγκεντρωποιημένο οργανισμό με έναν μοναδικό σκοπό.

3 Αντίθετα με εκείνους τους συνδέσμους καλλιτεχνών που βασίζονται μόνο σε στιλιστικά κινήματα και στην αρχή «η τέχνη για την τέχνη», ο ARBKD σκοπεύει να προωθήσει την ταξική πάλη, με έναν τρόπο κατάλληλο και σε μορφή και σε περιεχόμενο με τις ανάγκες της εργατικής τάξης.

4 Πέρα από την τακτική συνδρομή μέλους ο ARBKD θα λάβει από τα μέλη του ένα ορισμένο ποσοστό από τις αμοιβές για κάθε δουλειά που βρήκε γι’ αυτά.

5 Ο ARBKD  θα συντονίζεται όχι από ένα εκτελεστικό συμβούλιο αλλά από μια επιτροπή των πέντε, που συλλογικά θα παίρνουν αποφάσεις για όλες τις υποθέσεις του ARBKD. Ένα μέλος αυτής της επιτροπής θα είναι υπεύθυνο για τη διοίκηση. Η επιτροπή θα επιλέγεται από όλη τη συνέλευση. Μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από την απόφαση της πλειοψηφίας της συνέλευσης.

6 Τα μέλη του ARBKD θα συναντιούνται τουλάχιστον μια φορά το μήνα.

7 Η επιτροπή θα αποφασίζει για την αποδοχή ενός μέλους. Οι αποδοχές πρέπει να επιβεβαιώνονται από τα μέλη.

Η μετάφραση έγινε από το βιβλίο Art in Theory, 1900-1990. An Anthology of Changing Ideas by Charles Harrison, Paul Wood, 390-393

 

αναδημοσίευση από http://atexnos.gr

Επιμέλεια – μετάφραση: Παναγιώτης Μανιάτης //

Η Κόκκινη Ομάδα ήταν μια οργάνωση καλλιτεχνών που δραστηριοποιούνταν στο Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας. Αρκετά από τα μέλη της είχαν προηγουμένως αναμειχθεί με τον Βερολινέζικο Ντανταϊσμό, ενώ αργότερα προσανατολίστηκαν στο κίνημα της Νέας Αντικειμενικότητας. Κατ’ αυτούς, η «αντικειμενικότητα» δεν ερχόταν σε σύγκρουση με τον κομματισμό και τις συνακόλουθες πολιτικές ευθυγραμμίσεις. Το μανιφέστο πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Die Rote Fahne {(Η Κόκκινη Σημαία), 57, Berlin, 1924}.

maniatis2

Ομάδα Κομμουνιστών Καλλιτεχνών

Καλλιτέχνες οργανωμένοι και δραστήριοι στο Κομμουνιστικό Κόμμα έχουν συνενωθεί για να σχηματίσουν μια Ομάδα Κομμουνιστών Καλλιτεχνών. Τα μέλη αυτής της ομάδας, γνωστής ως «Η Κόκκινη Ομάδα της Ένωσης των Κομμουνιστών Καλλιτεχνών», μοιράζονται την πεποίθηση ότι ένας καλός Κομμουνιστής είναι πρώτα απ’ όλα ένας Κομμουνιστής, και μόνο δευτερευόντως ένας τεχνίτης, ένας καλλιτέχνης και ούτω καθεξής. Πιστεύουν ότι η γνώση και οι δεξιότητες είναι εργαλεία που βρίσκονται στην υπηρεσία της ταξικής πάλης.

Σε στενή σύνδεση με τα τοπικά κεντρικά όργανα του Κομμουνιστικού Κόμματος έχουν αναλάβει να πραγματοποιήσουν το ακόλουθο πρόγραμμα, που δίνεται εν συντομία παρακάτω, με σκοπό την αύξηση της αποτελεσματικότητας της κομμουνιστικής προπαγάνδας στα πεδία της λογοτεχνίας, του θεάτρου και των εικαστικών τεχνών. Ο τρόπος παραγωγής των κομμουνιστών καλλιτεχνών, που ήταν μέχρι τώρα πολύ αναρχικός, πρέπει τώρα να αντικατασταθεί από μια σχεδιασμένη μορφή συνεργασίας:

  1. Οργάνωση ιδεολογικά ενιαίων βραδιών προπαγάνδας.
  2. Πρακτική υποστήριξη σε όλες τις επαναστατικές συγκεντρώσεις.
  3. Καταπολέμηση των ιδεολογικών επιβιώσεων του Ελεύθερου Γερμανού στις προλεταριακές συγκεντρώσεις (πατριωτικός ρομαντισμός).
  4. Οργάνωση καλλιτεχνικής εκπαίδευσης σε κάθε συνοικία· δοκιμή αντιγραφών εφημερίδων τοίχου· καθοδήγηση στην προετοιμασία των πόστερ και των πλακάτ για τις διαδηλώσεις κ.λπ.· υποστήριξη των προσπαθειών (πάρα πολύ ερασιτεχνικών μέχρι τώρα) των κομματικών μελών να διακηρύξουν την επανάσταση με λόγο και εικόνα.
  5. Οργάνωση περιοδευουσών εκθέσεων.
  6. Ιδεολογική και πρακτική εκπαίδευση μεταξύ των ίδιων των επαναστατών καλλιτεχνών.
  7. Δημόσια αντιπολίτευση σε αντεπαναστατικές πολιτιστικές εκδηλώσεις.
  8. Διάλυση και εξουδετέρωση του έργου των μπουρζουά καλλιτεχνών.
  9. Εκμετάλλευση μπουρζoυάδικων εκθέσεων τέχνης για προπαγανδιστικούς σκοπούς.
  10. Επαφή με μαθητές σε καλλιτεχνικά ιδρύματα και ινστιτούτα, με σκοπό να τους επαναστατικοποιήσουμε.

Θεωρούμε την «Κόκκινη Ομάδα» ως τον πυρήνα μιας συνεχούς επεκτεινόμενης οργάνωσης όλων των προλετάριων επαναστατών καλλιτεχνών στη Γερμανία.

Ήδη αρκετοί συγγραφείς, μαζί με τον δραματουργό σύντροφο Erwin Piscator, έγιναν μέλη στην Ομάδα Κομμουνιστών Καλλιτεχνών. Τώρα κάνουμε έκκληση σε περισσότερους καλλιτέχνες και συγγραφείς να έρθουν στις γραμμές μας και να δουλέψουν πρακτικά με μας στη βάση του σχεδίου εργασίας μας. Κάθε αλληλογραφία να σταλεί στον Rudolf Schlichter, Neue Winterfeldstr. 17, Βερολίνο, 13 Ιουνίου 1924.

Ένωση Κομμουνιστών Καλλιτεχνών. Πρόεδρος: George Grosz. Αναπληρωτής Πρόεδρος: Karl Witte, συγγραφέας. Γραμματέας: John Heartfield.

Η μετάφραση έγινε από το βιβλίο Art in Theory, 1900-1990. An Anthology of Changing Ideas by Charles Harrison, Paul Wood, 388-389.

 

Για like http://atexnos.gr/%CF%84%CE%BF-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%86%CE%AD%CF%83%CF%84%CE%BF-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%8C%CE%BA%CE%BA%CE%B9%CE%BD%CE%B7%CF%82-%CE%BF%CE%BC%CE%AC%CE%B4%CE%B1%CF%82/

Το αμερικανικό κοινωνικό μυθιστόρημα είχε φτάσει σε μεγάλη ωριμότητα στα προπολεμικά χρόνια. Ονόματα σαν του Ντρέιζερ, του Σίγκλαιρ Λέβις, του Άπτον Σίγκλαιρ, του Χέμινγουαιη, του ντος Πάσος, του Στέινμπεκ, (για να μην αναφέρουμε παρά μόνο τα γνωστότερα), απόκτησαν φήμη και κύρος πολύ πιο πέρα απ’ τα σύνορα της χώρας τους. Πριν ακόμη πραγματοποιηθούν οι επιτυχίες αυτές, το αμερικανικό κοινωνικό μυθιστόρημα χρειάστηκε να κάνει πολλή κι επίπονη εργασία, για να διαμορφώσει ένα στυλ ρεαλιστικό, τέτοιο που να επιτρέπει στο λογοτέχνη της εποχής μας να μπαίνει ως μέσα στο πολύπλοκο σύμπλεγμα της σύγχρονης ζωής. Μια εικόνα της εξελικτικής πορείας, που ακολούθησε στην Αμερική το σύγχρονο κοινωνικό μυθιστόρημα μπορούν να μας δώσουν οι πιο κάτω χαρακτηριστικοί σταθμοί: ο «αυθόρμητος ρεαλισμός» του Ντρέιζερ στα τέλη του περασμένου αιώνα και στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας που ακολούθησε, που για πρώτη φορά επεξεργάστηκε καλλιτεχνικά πλατιά στρώματα της αμερικανικής ζωής• η κοινωνική σάτιρα των «ανθρώπων της δεύτερης δεκαετίας» μ’ επικεφαλής τον Σίγκλαιρ Λέβις και τον Άντερσον, που η διαμαρτυρία τους ενάντια στην κοινωνία εκφράστηκε με το σύνθημα «όπου γίνονται λεφτά, ο άνθρωπος χάνεται»• η βαθιά μελετημένη ανάλυση του εσωτερικού βίου του ατόμου σε συνάρτηση με τη συσχέτισή του προς την κοινωνία, στα έργα του Χέμινγουαιη, του Ντος Πάσος κι άλλων συγγραφέων της «χαμένης γενιάς».

 

Η πρώτη εξελικτική περίοδος χαρακτηρίζεται από τον ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο που δίνεται στο περιγραφικό στοιχείο• μπορεί κανείς να πει, ότι ο μυθιστοριογράφος στο διάστημα τούτο παρουσιάζεται σαν ένας χρονογράφος της αμερικάνικης ζωής. Όμως, όσο κι αν ήταν πολύτιμο το υλικό που συγκεντρώθηκε από την αμερικάνικη λογοτεχνία στο στάδιο αυτό της εξέλιξης, – το μυθιστόρημα εξακολούθησε να αντιπροσωπεύει μια παθητική μορφή της αντίληψης της πραγματικότητας, της πραγματικότητας εκείνης που μέσα σ’ αυτήν ο άνθρωπος έπαιξε το δουλικό ρόλο ενός μόριου του πανίσχυρου κι ακατανόητου κοινωνικού μηχανισμού, που φανερώνεται σ’ εμάς μόνο από τις ορατές συνέπειες της λειτουργίας του. Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος του 1914-1918 και οι κοινωνικές κρίσεις που τον ακολούθησαν, προκάλεσαν μια βαθιά αλλαγή στη ζωή της αμερικάνικης κοινωνίας. Ο πόλεμος και οι συνέπειές του αποκάλυψαν πολλές πλευρές του κυρίαρχου κοινωνικού συστήματος, μ’ όλες τις αδικίες και τη σκληρότητα. Η παλαιότερη παθητική επισκοπική θέση του συγγραφέα απέναντι στο κράτος και την κοινωνία σταμάτησε. Ωστόσο, η καινούργια αυτή δραστηριότητα δεν προσέφερε αμέσως στο συγγραφέα σημαντικά πλεονεκτήματα στην ανάλυση της ζωής και στη μέθοδο της καλλιτεχνικής απεικόνισης. Τα στοιχεία μιας συνειδητής ιστορικής τοποθέτησης αντίκρυ στην πραγματικότητα, που είχε ξαπολυθεί από τον πόλεμο και τις μεταπολεμικές κρίσεις, εκφράστηκαν αρχικά στην αμερικανική φιλολογία με μορφή κυρίως δημοσιογραφική. Το έργο του Άπτον Σίγκλαιρ, με το πλούσιο από κοινωνική άποψη περιεχόμενό του, παρουσιάζει το χαρακτηριστικό γνώρισμα της μονομέρειας αυτής. Το καλλιτεχνικό ενδιαφέρον της φιλολογίας κοίταζε ουσιαστικά προς άλλη κατεύθυνση• συγκεντρώθηκε στην επεξεργασία και στη μελέτη της συνείδησης και της στάσης του ατόμου, που εξετάζεται αυτό καθ’ αυτό απομονωμένο. Ο κλονισμός της μεταπολεμικής εποχής προκάλεσε όχι μονάχα την εξέγερση, αλλά και την αγωνία και τον τρόμο μπροστά στη Σφίγγα των ανέλικτων κοινωνικών δυνάμεων. Μια ολόκληρη ομάδα από γραφείς αποτραβιέται μέσα στην ατομική συνείδηση του ανθρώπου, σαν ένα καταφύγιο μπροστά στη θύελλα του εξωτερικού κόσμου, και προσπαθεί κι ελπίζει να χειραφετήσει το άτομο από την κοινωνία και μ’ αυτό τον τρόπο, αν δεν μπορέσει να δώσει μια λύση στην αβάσταχτη κοινωνική σύγκρουση, όμως το λιγότερο να την αποφύγει. Και μόλο που κι αυτός ο δρόμος ήταν λαθεμένος κι οδηγούσε σε πολλές ακρότητες ατομικιστικής και υποκειμενικής παρακμασμένης χροιάς, ωστόσο δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τ’ αποτελέσματά του και σαν ολότελα αρνητικά. Χάρη στην εργασία των συγγραφέων της «χαμένης γενιάς», το άτομο μελετήθηκε τόσο πλατιά – αν και μέσα σε κάποια τεχνική απομόνωση – που γινόταν πιο μπορετό το πιο πέρα βήμα στην εξέλιξη του κοινωνικού μυθιστορήματος. Χρειάζονταν, στηριζόμενοι στην πραγματική κατανόηση της εξάρτησης της εξέλιξης του ξεχωριστού ατόμου από τους κοινωνικούς νόμους εξέλιξης, να συνδέσουν την αντικειμενική ιστορική περιγραφή, από τη μια με τα στοιχεία ιστορικής συνείδησης, και από την άλλη με το ρόλο του ανθρώπου στη διαμόρφωση και στην αλλαγή της κοινωνίας. Έναν γερό παράγοντα που επιδρά πάνω στην προοδευτική εξέλιξη του κοινωνικού μυθιστορήματος της μεταπολεμικής εποχής στην Αμερική και σ’ άλλες χώρες, αποτέλεσε η ύπαρξη της Σοβιετικής Ένωσης, όπου η ιστορική συνειδητή αρχή εμφανίζεται σαν βασική αρχή της ανοικοδόμησης της κοινωνίας και σαν μορφοποιό στοιχείο στην ιδιωτική ζωή. Η αναγνώριση της αποφασιστικής σημασίας του παράγοντα αυτού βρήκε την ανάγλυφη έκφρασή της στο θετικό ενδιαφέρον, που εκδηλώσανε οι πρωτοπόροι Αμερικάνοι συγγραφείς για τη σοσιαλιστική ανοικοδόμηση στη Σοβιετική Ένωση.

 
Τέτοια ήταν η εικόνα, που πρόσφερε στον παρατηρητή του εξωτερικού το κοινωνικό μυθιστόρημα στις Ενωμένες Πολιτείες στις παραμονές του πολέμου. Αν και δεν πραγματοποιήθηκε στην παραπέρα εξέλιξή της η αρχινημένη νέα ανώτερη φάση, ωστόσο η εργασία της πρωτοπόρας ομάδας των συγγραφέων του κοινωνικού μυθιστορήματος, με την αδιάκοπη έρευνα και αναζήτηση, κρατούσε τον αναγνώστη σ’ υπερένταση αναμονής. Μυθιστορήματα σαν τους «Καρπούς της οργής» του Στέινμπεκ, ένα από τα τελευταία αμερικανικά βιβλία που μας είχαν έλθει πριν τον πόλεμο φαίνονταν ότι αποτελούσαν αξιόπιστα δείγματα για την αδιάκοπη προοδευτική κίνηση της αμερικανικής λογοτεχνίας προς τις πιο γόνιμες μορφές της σύγχρονης ρεαλιστικής τέχνης.

 

Μόρφωση 3/25/47