Category: Σοβιετικοί καλλιτέχνες


μτφρ Κύριλλος Σαρρής

Η «Σουπρεματιστική μηχανή» εάν μπορεί κανένας να την πει έτσι θα είναι ολοκληρωμένη και χωρίς οποιεσδήποτε συναρμογές. Μια μεταλλική δοκός συνιστά την σύντηξη όλων των στοιχείων όπως η Γη και φέρει μέσα της μια ζωή τελειοτήτων, όπως κάθε Σουπρεματιστικό σώμα που δομείται θα ενσωματώνεται σε έναν φυσικό οργανισμό και θα αποτελεί ένα καινούργιο πλανήτη: ό,τι χρειάζεται είναι να ανακαλυφθούν οι διασυνδέσεις δυο μορφών που ανυψώνονται στο διάστημα. Η Γη και η Σελήνη. Ένας νέος Σουπρεματιστικός δορυφόρος μπορεί να κατασκευαστεί μεταξύ τους, εξοπλισμένος με κάθε δομικό στοιχείο που θα κινείται σε μια τροχιά που θα διαμορφώσει την δική του διαδρομή. Η μελέτη της Σουπρεματιστικής φόρμουλας κίνησης μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ευθύγραμμη κίνηση προς όποιον πλανήτη μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της καμπύλης παράκαμψης όλων των ενδιάμεσων δορυφόρων και θα μας δώσει μια ευθεία γραμμή κύκλων από τον έναν δορυφόρο στον άλλον. Ανακάλυψα στην πορεία της εργασίας μου για τον Σουπρεματισμό ότι σι μορφές του δεν έχουν τίποτε κοινό με την τεχνολογία της επιφάνειας της Γης. Όλοι οι τεχνητοί οργανισμοί δεν είναι τίποτε άλλο παρά μικροί δορυφόροι, ένας ολόκληρος ζωντανός κόσμος έτοιμος να εκτοξευθεί στο διάστημα και να καταλάβει μια συγκεκριμένη θέση σε αυτό. Πράγματι, κάθε τέτοιος οργανισμός είναι εφοδιασμένος με λογική και έτοιμος να ζήσει την προσωπική του ζωή. Στην τεράστια κλίμακα των πλανητικών συστημάτων έλαβε χώρα και η κονιορτοποίησή τους, ο διαχωρισμός ορισμένων καταστάσεων που διαμόρφωσε μια ατομική ζωή για κάθε μια, δημιούργησε ένα ολόκληρο κοσμογονικό σύστημα και συνέδεσε αρμονικά τα επιμέρους ώστε να διασφαλίσει την ζωή και να αποτρέψει την καταστροφή. Με αφαιρετικούς όρους, οι Σουπρεματιστικές μορφές έχουν πετύχει τελειότητα. Έχουν πάψει πλέον να είναι σχετικές με την Γη και μπορείς να τις διαχειριστείς και να τις μελετήσεις όπως οποιονδήποτε πλανήτη ή άλλο ολοκληρωμένο σύστημα. Όταν λέω ότι δεν σχετίζονται με την Γη δεν εννοώ ότι έχουν αποσχιστεί και είναι αποκλεισμένες. Απλώς προοιωνίζομαι την κατασκευή προτύπων για τεχνολογικούς οργανισμούς του Σουπρεματιστικού μέλλοντος. Είναι διαμορφωμένοι αποκλειστικά από την καθαρή χρηστική αναγκαιότητα, την αναγκαιότητα που αποτελεί την μεταξύ τους σύνδεση. Η σημασία κάθε οργανισμού χρηστικής τεχνολογίας έχει τον ίδιο αντικειμενικό σκοπό και πρόθεση. Αναζητά την ευκαιρία να διεισδύσει στον χώρο που βλέπουμε στους Σουπρεμαπστικους πίνακες. Τι ακριβώς είναι ένας τέτοιος πίνακας και τι απεικονίζεται σε αυτόν, Εάν αναλύσουμε έναν πίνακα βλέπουμε πρωτίστως σε αυτόν ένα παράθυρο μέσω του οποίου παρατηρούμε την ζωή. Ένας Σουπρεματιστικός πίνακας είναι η αναπαράσταση ενός λευκού -και όχι κυανού-χώρου. Ο λόγος για αυτό είναι ξεκάθαρος: το κυανούν δεν μας δίνει μια αναπαράσταση του απείρου. Είναι ως εάν οι οπτικές ακτίνες να προσκρούουν σε έναν θόλο και να μην μπορούν να διεισδύσουν στο άπειρο. Το άπειρο Σουπρεματιστικό λευκό καθιστά ικανή την οπτική ακτίνα να προελαύνει χωρίς εμπόδια. Αντιλαμβανόμαστε τα κινούμενα σώματα, ποιά όμως είναι η κίνησή τους και η φύση τους, είναι αντικείμενο ανακάλυψης. Όταν εφηύρα αυτό το σύστημα, σκοπός μου ήταν να διερευνήσω τις διερχόμενες μορφές οι οποίες έπρεπε να αποκαλυφθούν και να ανακαλυφθούν στην ολότητα της ουσίας τους. Πήραν την θέση τους μεταξύ των πραγμάτων του κόσμου παρ’ ότι η αποκάλυψή τους απαιτεί τεράστια προσπάθεια και εργασία. Η κατασκευή των Σουπρεματιστικών μορφών με την χρωματική σειρά που έχουν γίνει δεν είναι με καμιά δύναμη υποκείμενες σε αισθητικές αναγκαιότητες-με όρους χρώματος, μορφής και περιγράμματος όπως για παράδειγμα στην μαύρη και λευκή περίοδο. Το κυρίως θέμα στον Σουπρεματισμό -οι δύο πυλώνες του είναι οι ενέργειες που αναπτύσσονται από το λευκό και το μαύρο, οι οποίες εξυπηρετούν την ανάδειξη των δραστικών μορφών, έχοντας πάντοτε κατά νούν την χρηστική αναγκαιότητα της οικονομίας της ελαχιστοποίησης. Αυτός είναι ο λόγος της εκτόπισης του χρώματος. Σε έναν πίνακα ζωγραφικής τα χρώματα και οι τόνοι δεν εξαρτώνται από αισθητικές διατυπώσεις αλλά μάλλον από τη γενεαλογία των υλικών και την σύνθεση των στοιχείων που συνδιάζονται για να δημιουργήσουν ένα σύμπλεγμα ή μια μορφή ενέργειας. Τώρα κάθε μορφή ή όλα τα γενεσιουργά υλικά απαρτίζονται από ενέργεια η οποία μεταλαμπαδεύει χρώμα στην κίνησή τους, συνεπάγεται ότι μια μετάλλαξη υλικών και ο σχηματισμός νέων συνδυασμών ενέργειας και ιχνοστοιχείων οδηγούν στην αέναη δημιουργία. Κάθε ακολουθία κινήσεων τροποποιεί την εμφάνιση των μορφών υπακούοντας στις αρχές οικονομίας του έργου και αλλάζει επίσης εμφάνιση στο χρώμα. Ως μορφή ενεργού συνδυασμού υλικών η πόλις έχει απλώσει το χρώμα της και έχει αποκτήσει τόνους με προεξάρχοντα το μαύρο και το λευκό.

 

της Ευαγγελίας Κουλιζάκη

Πώς θα μπορούσαν, να εξηγηθούν οι ριζοσπαστικές αλλαγές στις αρχές του 20ού αιώνα σε ένα παιδί; Ο El Lissitzky, εμβληματική φυσιογνωμία της ρωσικής πρωτοπορίας, έκρυβε πολλούς λαγούς στο καπέλο του: σχεδιαστής, αρχιτέκτονας, δάσκαλος, φωτογράφος, τυπογράφος – συνδύασε με ευφάνταστο όσο και απροσδόκητο τρόπο όλες του τις ιδιότητες αναδεικνύοντας το βιβλίο σε είδος τέχνης.

Η ενασχόλησή του με τις εκδόσεις και την τυπογραφία ξεκίνησε με εικονογραφήσεις για εβραϊκά παιδικά βιβλία – μια φάση αναζήτησης της καλλιτεχνικής ταυτότητας, όπου χρησιμοποιούσε ακόμη τη χαρακτηριστική οπτική γλώσσα της art nouveau και στοιχεία από τον φολκλορικό συμβολισμό του Chagall. Σύντομα όμως προσχώρησε στον αστερισμό Malevich – εγκαταλείποντας τις στυλιζαρισμένες, συμβατικές φιγούρες για χάρη μιας γεωμετρίας που διεκδικεί τη συνομιλία της φόρμας με το περιεχόμενο χορογραφώντας σχήματα που επιπλέουν σ’ ένα περιβάλλον έλλειψης βαρύτητας. Η απόσταση που διένυσε από αυτές τις πρώιμες -αν και άρτια εκτελεσμένες- απόπειρες ως την παγίωση του προσωπικού του ύφους κατέληξε σ’ ένα έργο που προκάλεσε αίσθηση όταν δημοσιεύθηκε στην avant garde επιθεώρηση τέχνης De Stijl του Theo van Doesburg και που με την έκδοσή του από τον εκδοτικό οίκο Skythen Verlag στο Βερολίνο (δημιούργημα μιας κολλεκτίβας Ρώσων συμβολιστών ποιητών που ζούσαν στο εξωτερικό) επαναπροσδιόρισε το προυπάρχον μοντέλο βιβλίων με εικονογράφηση: δεν είναι σύνηθες ένα βιβλίο για παιδιά να συνοδεύεται από εγχειρίδιο ανάγνωσης – από οδηγίες για το πώς θα έπρεπε να διαβαστεί. Όμως η Ιστορία Δύο Τετραγώνων (1922), το μικρό εικονογραφημένο βιβλίο του Lissitzky για παιδιά, δεν έχει τίποτα το συνηθισμένο: είναι ένα ανορθόδοξο παραμύθι για δύο διαγαλαξιακά τετράγωνα, ένα μαύρο κι ένα κόκκινο, σε μια επιχείρηση ανακατασκευής του κόσμου – ένα «επιστημονικό ρομάντσο», μια αλληγορία περί τέταρτης διάστασης και της επίδρασής της στο τρισδιάστατο σύμπαν. Είναι επίσης μια ατρόμητη εφαρμογή του σουπρεματισμού εκτός πεδίου ζωγραφικής απεικόνισης, ως στοιχείου που μέσω της τυπογραφίας καλείται να διδάξει στα παιδιά την πλαστικότητα μιας νέας γλώσσας με στιβαρό ιστορικό και κοινωνιολογικό υπόβαθρο: ο σουπρεματισμός είναι το μαύρο τετράγωνο (το Μαύρο Τετράγωνο του Malevich), ο κομμουνισμός το κόκκινο. Ο σουπρεματισμός παραλαμβάνει τον κατακερματισμένο χώρο του κυβισμού που επανεκκίνησαν οι φουτουριστές, απαλλάσσοντας τους καλλιτέχνες από το άχθος της αναπαράστασης, ο κομμουνισμός καλείται να νοηματοδοτήσει την επανάσταση στη φόρμα μ’ ένα εξίσου ισχυρό περιεχόμενο. Ως προέκταση, τέλος -ή μικρογραφία- της αρχιτεκτονικής του, τα δύο τετράγωνα αντανακλούν την προβληματική περί διαλεκτικής σχέσης άρνησης-κατάφασης για την ανατροφοδότηση της έννοιας του απείρου – που είχε ήδη αναπτύξει ο Lissitzky συστήνοντας το ντανταϊστικό περιοδικό του Kurt Schwitters και απηχούσε ενδεχομένως ψήγματα της μυστικιστικής σκέψης του Boehme διασταυρούμενα με θραύσματα εγελιανού στοχασμού.

Μέσα στο διαρκώς μεταβαλλόμενο κοινωνικοπολιτικό τοπίο της μεταπολεμικής περιόδου ο Lissitzky επινόησε έναν τρόπο ώστε κείμενο και εικόνα να συλλειτουργήσουν για να αφηγηθούν μια ιστορία με την τολμηρότητα της γεωμετρικής αφαίρεσης, διευρύνοντας την πιθανότητα να εξαχθεί από τα αχαρτογράφητα πεδία του ανήλικου ψυχισμού υλικό συναρπαστικότερο κι από την πιο προχωρημένη ενήλικη σκέψη – γι’ αυτό άλλωστε και η προτροπή του στην αρχή του βιβλίου: «Μην διαβάσετε αυτό το βιβλίο. Πάρτε χαρτί. Διπλώστε κυλίνδρους. Ζωγραφίστε σε κομμάτια ξύλου. Χτίστε». Η Ιστορία Δύο Τετραγώνων υπήρξε σημείο μετάβασης για τη σύγχρονη τέχνη που, με τα σημερινά δεδομένα, κρίνεται ανάλογο της διαδικασίας μετάβασης του κειμένου από την υλικότητα του χαρτιού στον άυλο χώρο του διαδικτύου – και η οποία, σε αναντιστοιχία με το προαναφερθέν παράδειγμα, δεν εξελίσσεται πάντα με όρους αμιγώς καλλιτεχνικούς.

Του ΑΛΕΞΑΝΤΡ ΤΒΑΡΝΤΟΦΣΚΥ
Μεταφράζει ο ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΛΟΥΦΑΚΟΣ
Ο Αλεξάντρ Τβαρντόφσκυ, διευθυντής ενός από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά περιοδικά της ΕΣΣΔ, θεωρείται ο μεγαλύτερος από τους σημερινούς ποιητές της Ρωσίας και ένα από τα πιο φωτεινά πνεύματα της χώρας του. Η ενεργητική συμμετοχή του στην πολιτιστική ζωή, αλλά και γενικότερα στον καθόλου βίο της πατρίδας του, χαρακτηρίζεται από έναν βαθύτατο προβληματισμό. Η ευθύτητα και η ειλικρίνειά του στην αντιμετώπιση των ζητημάτων που φέρνει στην ημερήσια διάταξη η σοβιετική πραγματικότητα, προσδίνουν ξεχωριστό ενδιαφέρον στις δημόσιες εκδηλώσεις του. Ο λόγος που εξεφώνησε πρόσφατα στο 22ο Συνέδριο του Κ.Κ.Σ.Ε., και που τον δημοσιεύουμε εδώ, προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση.
Στην αρχή της ομιλίας του ο Τβαρντόφσκυ αφού αναφέρθηκε στη σημασία του 22ου Συνεδρίου και του προγράμματος που υιοθετήθηκε απ’ αυτό για την ειρήνη στον κόσμο, συνέχισε ως εξής: Η λογοτεχνία και η τέχνη είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες απέναντι σε καθετί σημαντικό που συμβαίνει στη ζωή της κοινωνίας. Τα χρόνια που κύλησαν από το Εικοστό Συνέδριο του Κόμματός μας στάθηκαν χρόνια γεμάτα από δημιουργικό ενθουσιασμό των μαζών, χρόνια καρποφόρου μόχθου. Μέσα σ’ αυτή την περίοδο σημειώθηκε ένα είδος πνευματικής έξαρσης στη
σοβιετική λογοτεχνία. Μέσα στην περίοδο αυτή η λογοτεχνία μας απαλλάχτηκε από κάποια αίσθηση καταναγκασμού και περιορισμού που την χαρακτήριζε και που ήταν αποτέλεσμα των αντιανθρωπιστικών εκδηλώσεων οι οποίες προέκυψαν από την προσωπολατρεία. Αρκεί να πούμε πως ανάμεσα στους χιλιάδες ανθρώπους τους οποίους το κόμμα μας, καταγγέλλοντας την προσωπολατρεία, αποκατάστησε τιμητικά και τους ξανάφερε στη ζωή, βρίσκονται και πολλοί συνάδελφοί μας συγγραφείς, που ξανακέρδισαν το όνομά τους σαν λογοτέχνες και τη θέση τους στην ιστορία της σοβιετικής λογοτεχνίας.
Όλα όσα έγιναν σ’ αυτά τα πρόσφατα, τα πολύ καρποφόρα χρόνια, δεν μπορούσε παρά να έχουν επίδραση πάνω στη διάθεση και τη δημιουργική προσπάθεια των συγγραφέων μας και άλλων καλλιτεχνών. Δεν μπορείς να αφαιρέσεις λέξεις από ένα τραγούδι, λέει ο λόγος. Η πολύπλοκη και σοβαρή ιδεολογική αλλαγή που έγινε μέσα στην μετά το Εικοστό Συνέδριο περίοδο δεν στάθηκε μήτε εύκολη μήτε απλή για πολλούς από εμάς. Δεν ήταν τα πάντα αμέσως κατανοητά σ’ όλους. Υπήρχαν δυσκολίες για το ξεπέρασμα των συνηθισμένων αντιλήψεων, της ψυχολογικής αδράνειας. Αλλά το να μένει κανείς τέλεια άτρωτος σε τέτοιες περιπτώσεις, το να απαλλάσσεται ανέμελα και μ’ αλαφριά καρδιά από καθετί, όπως η ράχη της πάπιας απαλλάσσεται απ’ το νερό, δύσκολα θα μπορούσε να θεωρηθεί σαν ιδεώδης πνευματική προσαρμογή.
Αυτές οι αναπότρεπτες δυσκολίες της αλλαγής στη νοοτροπία και τη διάθεση των λογοτεχνών μας ξεπεράστηκαν. Πρέπει όμως ακόμη να αντιμετωπίσουμε κάποιες επιβιώσεις του τρόπου σκέψης που χρονολογείται από την περίοδο της προσωπολατρείας, κάποιες συνήθειες στη λογοτεχνική πρακτική, στο γράψιμο και στις μεθόδους απεικόνισης της πραγματικότητάς μας. Πρέπει να μιλήσουμε γι’ αυτά τα πράγματα με ειλικρίνεια και ευθύτητα.
Παρ’ όλα τα πασίδηλα επιτεύγματα της λογοτεχνίας μας στα τελευταία χρόνια, δεν στάθηκε, κατά τη γνώμη μου, δυνατό ακόμη να επωφεληθούμε ολοκληρωτικά – και επιθυμώ να το πω αυτό απ’ το βήμα του Συνεδρίου από τις ευνοϊκές συνθήκες που δημιουργήθηκαν με το Εικοστό Συνέδριο του Κόμματος. Το παράδειγμα τόλμης, ευθύτητας και φιλαλήθειας που έδωσε το Κόμμα δεν ακολουθείται πάντα.

Η ανθολογία αυτή έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον όχι μόνο απ’ την άποψη του βαθμού επιτυχίας στη σκόπευσή της, την ποιότητα δηλ. στην απόδοση ρωσικών ποιητικών κειμένων σε άλλη γλώσσα, αλλά και για την τόλμη και τη ριζοσπαστικότητα, με την οποία ξαναθέτει ένα παλιό πρόβλημα, το μεταφραστικό, ειδικά σ’ ό,τι αφορά στον ποιητικό λόγο.

Το πρόβλημα θέτει, μ’ όλη τη συναίσθηση της σημασίας του, η ίδια η Έλσα Τριολέ στον πρόλογο της ανθολογίας, έργου ομαδικού αλλά σφραγισμένου απ’ την ευθύνη και την προσωπικότητά της, στην προφορική της εισήγηση στη βραδιά της ρωσικής ποίησης και στη συνέντευξη που έδωσε σε συνεργάτη της Κυριακάτικης Ουμανιτέ (φύλλο
της 7.11.65). Αφήνοντας κατά μέρος την ιδανική συγκυρία να μεταφράζεται ένας μεγάλος ποιητής από ένα μεγάλο ποιητή, με όμοια καλλιτεχνική ιδιοσυγκρασία, ευτύχημα που στην πραγματικότητα τυχαίνει πάρα πολύ σπάνια, η Έλσα Τριολέ θίγει με τη σειρά τις άλλες, πιο πιθανές περιπτώσεις, τη μετάφραση μεγάλου από μεγάλο ποιητή, που δεν του ταιριάζει όμως το κείμενο που μεταφράζει και που η συμβολή του επομένως περιορίζεται στην καλή απόδοση των εκφραστικών μέσων του μεταφραζόμενου όχι όμως και της ψυχικότητάς του, τη μετάφραση από μεγάλο ποιητή ενός μετριότατου κειμένου, που παίρνει έτσι στην ξένη γλώσσα λάμψη μεγαλύτερη απ’ ό,τι είχε στη δική του, τη μετάφραση ενός ποιητικού έργου από έναν καλό γνώστη της γλώσσας αλλά άμουσο, που οδηγεί απλά σε μια πιστή απόδοση του γλωσσικού τύπου κτλ.
Η διέξοδος σ’ αυτό το δίλημμα βρέθηκε με τρόπο συνθετικό: Η μετάφραση των ενενήντα τεσσάρων ποιητών της ανθολογίας, ποιητών που και χρονικά και ιδεολογικά και μορφικά απέχουν πολύ μεταξύ τους, επιχειρήθηκε για πρώτη φορά από ένα επιτελείο εννιά μεταφραστών, που συγκέντρωναν, σαν ομάδα πια, τα ιδανικά χαρίσματα που είναι αδύνατο να βρεθούν μαζεμένα σ’ ένα πρόσωπο.
Η ποιητική ιδιοφυΐα του Λουί Αραγκόν συνταιριάστηκε με το ταλέντο και την τέλεια γλωσσομάθεια της Έλσα Τριολέ, την καλλιτεχνική ποιότητα των Γκιγιεβίκ, Φρ. Κερέλ, Αντρέ Λιμπεράτι και την επιστημονική γνώση των προτύπων απ’ τους Λεόν Ρομπέλ και Κλωντ Φριούλ, πανεπιστημιακούς δασκάλους της ρωσικής γλώσσας και λογοτεχνίας.
Φυσικά η απόδοση ενός ποιήματος είναι κι εδώ έργο ατομικό, ο έλεγχος, όμως, απ’ τους άλλους συνεργάτες σ’ όλη τη διάρκεια της μεταφραστικής εργασίας, που κράτησε δυο χρόνια, δίνει στο εγχείρημα χαρακτήρα ομαδικό.
Οι υψηλές απαιτήσεις που οι μεταφραστές είχαν θέσει στον εαυτό τους, φανερώνονται κι απ’ το γεγονός, ότι τελικά αναγκάστηκαν να παραθέσουν διαφορετικές μεταφράσεις του ίδιου έργου, όπως λ.χ. στην περίπτωση του «Άδειου σπιτιού» του Κιρσάνωφ, που μεταφράζεται παράλληλα απ’ την Τριολέ, τον Ρομπέλ, τον Γκιγιεβίκ.
Τελικά, κάθε κρίση μη ειδικών περιττεύει μπροστά στο κολακευτικότατο φιλοφρόνημα που έκανε ένας απ’ τους παριστάμενους σοβιετικούς ποιητές για τη μεταφραστική εργασία του Αραγκόν. «Ο Αραγκόν», είπε, «έκανε τον Πούσκιν να μιλάει γαλλικά!»
ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΛΟΥΔΗΣ

 

Είναι αναμφίβολα σπάνιο πράμα να γνωρίζεται κανείς σε μια βραδιά με δέκα ποιητές συγχρόνως. Είναι, όμως, πολύ πιο σπάνιο οι δέκα αυτοί ποιητές να είναι σοβιετικοί και να παρουσιάζουν το έργο τους οι ίδιοι στη γλώσσα τους ή να το οικειώνεσαι ξαναζωντανεμένο σε μια ισάξια μουσική γλώσσα, τη γαλλική, απαγγελμένο –«παιγμένο» θα έλεγα- από ερμηνευτές σαν τον Ζαν-Λουί-Μπαρρώ και τη Ζυντίτ Μαγκρ. Στις 18 του Νοέμβρη οργανώθηκε στο μεγάλο θέατρο της Mutualité στο Παρίσι «βραδιά» με απαγγελίες ποιημάτων ρώσων και σοβιετικών ποιητών, εκδήλωση που ξεπερνάει ακόμα και τα όρια των παρισινών ενδιαφερόντων.

 

Η «βραδιά» είχε οργανωθεί άψογα απ’ την Έλσα Τριολέ με την ευκαιρία της κυκλοφορίας της ανθολογίας «της». «Η ρωσική ποίηση» και η εντυπωσιακότερη ατραξιόν της ήταν η παρουσία και η συμμετοχή εννέα σοβιετικών ποιητών (η δεκάτη μούσα, η πρέσβειρα της σοβιετικής ποίησης Άννα Αχμάτοβα, εμποδίστηκε την τελευταία στιγμή από ελαφριά αρρώστια να πάρει μέρος στην εκδήλωση) με απαγγελία αντιπροσωπευτικών ποιημάτων τους.
Αν και ορισμένοι απ’ τους ποιητές αυτούς δεν ήταν άγνωστοι στο παρισινό κοινό (ο Βοζνεσένσκυ λ.χ. είχε απαγγείλει ποιήματά του το 1962 στο Βιε-Κολομπιέ), είχαν την ευκαιρία όμως τώρα για πρώτη φορά οι φίλοι της σοβιετικής ποίησης ν’ αντιμετωπίσουν την ποιητική δημιουργία των πενήντα τελευταίων χρόνων στη Σοβιετική Ένωση από μια άλλη όψη και να οδηγηθούν σε νέες διαπιστώσεις, που δεν ήταν άλλωστε άγνωστες στους ειδικούς: πόσο δηλ. πολύφθογγη, πολυσύνθετη και πολυδιάστατη είναι αυτή η ποίηση και πόσο υπακούει κι αυτή στον ιστορικό νόμο της εξέλιξης: ούτε σε εκφραστικά καλούπια έχει εγκλωβιστεί ούτε τυραννιέται από καμιά θεματική μονοχορδία.
Ακούγοντας μέσα σε μια βραδιά ποιήματα της Άννα Αχμάτοβα (γεννημένης πέντε χρόνια πριν απ’ τον Μαγιακόφσκυ) και της Μπέλλα Αχμαντούλιντα (ηλικίας 28 χρόνων) νιώθει κανείς πως έρχεται σ’ επαφή μ’ έναν ποιητικό κύκλο, έναν κύκλο που κατά παράδοξο τρόπο δεν έχει ακόμα κλείσει την καμπύλη του.
Ανάμεσα σ’ αυτούς τους δυο οριακούς σταθμούς παρεμβάλλονται, μετά τον Μαγιακόφσκυ και τον Γιεσένιν, τον Παστερνάκ και τον Μάντελσταμ, που δεν υπάρχουν πια, ποιητές που τους ενώνει μεν η ποίηση, τους διαχωρίζει όμως η διαφορετική ποίηση:
Ο Αλεξέι Σούρκωφ (γ. 1899) στρατευμένος του εμφυλίου πολέμου, ξαναστρατεύεται στο μεγάλο μακελειό των χρόνων 1939-45· δημοσιογραφικός ανταποκριτής κι «ανταποκριτής» ποιητικός συνάμα, ερμηνεύει καλλιτεχνικά τη φρίκη των δρωμένων («Δυτικό Μέτωπο»,1941).
Η ποίηση του Λεονίντ Μαρτύνωφ (γ. 1905) δεν παρουσιάζει, απ’ την πρώτη ματιά τουλάχιστον, αυτή τη χρονογραφική επικαιρότητα. Όμως, μέσα απ’ την ερωτική («Το κλειδί», 1939) ή την ανθρώπινη («Ο ζωγράφος», 1954) τρυφερότητα διαγράφεται η ένταξη του εργάτη της τέχνης στο χώρο του ανθρώπινου.
Ο παλιός σύντεχνος του Μαγιακόφσκυ, Σεμιόν Κιρσάνωφ (γ. 1906) συνταιριάζει την αμεσότητα κι επικαιρότητα της έμπνευσης («Το πενταετές πρόγραμμα»), με τον προσωπικότατο λυρισμό, τη δημοσιογραφική δραστηριότητα με τη μεταφραστική ενασχόληση. Ξέρει να κλείνει σε παλιές φόρμες νέες αισθήσεις («Τέσσερα σονέτα», 1930).
πηγή: Επιθεώρηση Τέχνης

 

http://www.katiousa.gr/politismos/vivlio/vivlioparousiaseis/kykloforisan-oi-dodeka-tou-aleksantr-mplok/

Αποτέλεσμα εικόνας για ασματα του Οκτωβρη

Η Ρωσία του 19ου αιώνα είναι ένα καζάνι που βράζει. Αναφύονται κάθε είδους λαϊκές και αστικές επαναστατικές οργανώσεις: Ναρόντνικοι, Πετρασεφσκικοί, Δεκεμβριστές κι αργότερα Εσέροι δεξιοί και αριστεροί, Μηδενιστές ή Νιχιλιστές, Αναρχικοί, Κομμουνιστές. Πολλές από αυτές τις οργανώσεις ασκούν τρομοκρατία, ενώ άλλες είναι θεωρητικές.
Ο Γκόρκι μέσα σε αυτό το πνεύμα, μάς προσφέρει δύο άσματα, όπως τα ονομάζει, που οραματίζονται την επανάσταση, το ένα μάλιστα από αυτά, το «Άσμα για το πουλί της καταιγίδας» θα γίνει το σήμα κατατεθέν του και θα διδάσκεται συστηματικά στα σχολεία.
Τα τέσσερα ποιήματα του Μαγιακόφσκι που ακολουθούν σε αυτή τη συλλογή αναφέρονται, πλήρη στράτευσης, στην Επανάσταση, στο πριν, στο τώρα και στο μετά και στα δέκα χρόνια από την είσοδο του Λένιν στο Πίτερμπουργκ με παραφθορά του «Ο Θεός μαζί μας», σε «Ο Λένιν μαζί μας». (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Περιεχόμενα

-Ποιήματα για την Οκτωβριανή Επανάσταση
-Άσμα για το γεράκι – Μαξίμ Γκόρκι
-Άσμα για το πουλί της καταιγίδας – Μαξίμ Γκόρκι
-Ωδή στην επανάσταση – Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι
-Επανάσταση – Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι
-Οκτώβρης 1917-1926 – Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι
-«Ο Λένιν μαζί μας!» – Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι

Εκδόσεις Εκάτη

Ο ΠΑΤΕΡΑΣ ΜΑΣ DSch (ΠΕΡΙΕΧΕΙ CD) // Ο ΝΤΜΙΤΡΙ ΣΟΣΤΑΚΟΒΙΤΣ ΜΕ

Ο ΝΤΜΙΤΡΙ ΣΟΣΤΑΚΟΒΙΤΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΙΟΥ ΤΟΥ ΜΑΞΙΜ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΡΗΣ ΤΟΥ ΓΚΑΛΙΝΑΣ

Το ενδιαφέρον μου για τον Σοστακόβιτς, δεν μειώθηκε ποτέ, όπως δεν μειώθηκε και η αίσθησή μου ότι ο Μαξίμ και η Γκαλίνα γνωρίζουν τον Ντμίτρι Ντμιτρίεβιτς όσο κανένας άλλος. Στο τέλος αποφάσισα να γράψω όλα όσα οι φίλοι μου θέλουν να διηγηθούν για τον πατέρα τους.
Έτσι γεννήθηκε αυτό το βιβλίο. Τις αφηγήσεις του γιου και της κόρης του συνθέτη τις συμπλήρωσα με αποσπάσματα από γράμματά του προς το φίλο του Ισαάκ Γκλίκμαν, με αφηγήσεις άλλων προσώπων και με κάποια κομμάτια από την εργασία της Σοφίας Χέντοβα, «Σοστακόβιτς. Η ζωή και το έργο του».
Σε κάποιες περιπτώσεις δεν μπορούσα να μη συνοδεύσω τις αφηγήσεις του Μαξίμ και της Γκαλίνας με τις δικές μου αναμνήσεις.
Κατά τη διάρκεια της εργασίας μου για τη δημιουργία αυτού του βιβλίου μελέτησα πολύ υλικό, το οποίο με τον έναν ή τον άλλον τρόπο συνδεόταν με την προσωπικότητα του μεγάλου συνθέτη. Σκέφτηκα πολλά γι’ αυτόν και τη ζωή του.
Και αν τώρα με ρωτήσουν αν έχω συναντήσει ποτέ μου κάποιον ιδιοφυή άνθρωπο, θα απαντήσω απερίφραστα: «Ναι, γνώρισα τον Ντμίτρι Ντμίτριεβιτς Σοστακόβιτς!» (Μιχαήλ Άρντοφ, από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Αποτέλεσμα εικόνας για lyubov popova

Μετάφραση Παναγιώτης Μανιάτης //

unnamed2