Category: Ταινίες


Η εικόνα του αιώνιου επαναστάτη, του δεινού αντάρτη με τον μπερέ και το διαπεραστικό βλέμμα, του επίμονου μαρξιστή γιατρού – η ίδια η πολυτάραχη ζωή του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα ως ιστορικής προσωπικότητας, αποτέλεσε κατά καιρούς ενδιαφέρον θέμα για τη “μεγάλη οθόνη”.

Ο Ομάρ Σαρίφ ως “Τσε” το 1969.

Η πρώτη “απεικόνιση” του Τσε σε ταινία γίνεται μόλις ένα χρόνο μετά τη δολοφονία του στη Βολιβία. Ο τίτλος της ταινίας “El Che Guevara” (Bloody Che Contra, 1968), σε σκηνοθεσία του ιταλού Πάολο Χιούς και τον ισπανό ηθοποιό Φρανσίσκο Ραμπάλ (1926-2001) στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Με τα γεγονότα της Βολιβίας να είναι ακόμη νωπά και με ελλειπή γνώση περαιτέρω σημαντικών λεπτομερειών για τη ζωή του Τσε (π.χ. Δεν είχε εκδωθεί το ημερολόγιο της Βολιβίας) η ταινία αποτέλεσε μια εξαιρετικά βεβιασμένη μάλλον προσπάθεια απεικόνισης μιάς πολυδιάστατης προσωπικότητας που είχε δολοφονηθεί λίγους μόλις μήνες και κανείς (πέραν των δολοφόνων) δεν γνώριζε καν τον τόπο ταφής του.

Την επόμενη χρονιά, το 1969, έγινε μια σαφώς σημαντικότερη, από πλευράς παραγωγής, προσπάθεια να αποτυπωθεί στη μεγάλη οθόνη η ζωή του αργεντίνου επαναστάτη. Αυτήν τη φορά, τον Τσε ενσάρκωσε ο παγκοσμίου φήμης Ομάρ Σαρίφ και την σκηνοθεσία της ταινίας “Che!” υπέγραψε ο αμερικανός Ρίτσαρντ Φλέιτσερ. Παρά την καλή ερμηνεία από πλευράς Σαρίφ, η ταινία έλαβε αρνητικές κυρίως κριτικές ως μια “βεβιασμένη προσπάθεια που απ’ το ξεκίνημα της έμοιαζε με κακό όνειρο” (Ρότζερ Έμπερτ, The Chicago-Sun Times, Ιούνιος 1969). Ο κριτικός Ρ.Έμπερτ είχε γράψει με αφορμή την ταινία του Φλέιτσερ: “Το Χόλυγουντ έκανε ταινία για τον Τσε Γκεβάρα. Γιατί; Μάλλον επειδή κάποιος μυρίστηκε εύκολο χρήμα, έχοντας εμπνευστεί απ’ τις πωλήσεις των posters με τη μορφή του Τσε. Αυτός πρέπει να είναι ο λόγος διότι η ταινία “Che!” είναι η χειροπιαστή απόδειξη ότι κανένας εξ’ όσων συνδέονται με αυτήν την αηδία δεν δίνουν μια για το ποιός και τι είναι ο Τσε Γκεβάρα, ο Φιντέλ Κάστρο, την Κουβανική Επανάσταση και οτιδήποτε άλλο θέλει πάνω από πέντε λεπτά σκέψης!”. Οι διάλογοι της ταινίας “Che!” είναι στα αγγλικά και τον Φιντέλ Κάστρο υποδύεται ο αμερικανός ηθοποιός Τζακ Πάλανς.

Η “επαναφορά” του Τσε στη μεγάλη οθόνη γίνεται το 1982, αυτήν τη φορά όμως όχι με ταινία αφιερωμένη στον ίδιο τον επαναστάτη. Ο Τσε, μαζί με άλλες προσωπικότητες του 20ου αιώνα, απεικονίζεται στην σατυρική ταινία “Monty Python Live and the Hollywood Browl” σε σενάριο και σκηνοθεσία της σουρεαλιστικής κωμικής ομάδας των βρετανών “Monty Python”. Στην συγκεκριμένη ταινία-παρωδία παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, οι Καρλ Μαρξ, Βλαντίμιρ Λένιν, Τσε Γκεβάρα και Μάο Τσε Τουνγκ να μετάσχουν σε τηλεοπτικό παιχνίδι γνώσεων…αγγλικού ποδοσφαίρου.

Ο Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ ως Ερνέστο Γκεβάρα στα “Ημερολόγια Μοτοσυκλέτας” (2002).

Το 1997 και το 1999 προβάλονται δύο ισπανόφωνες ταινίες με αφορμή τη ζωή του Γκεβάρα. Η πρώτη (“El Che”) με τον Μιγκέλ Ρουίζ Ντιάζ στον πρωταγωνιστικό ρόλο και η δεύτερη (“Hasta La Victoria Siempre”) με τον Αλφρέντο Βάσκο να ενσαρκώνει τον Τσε. Οι δύο ταινίες, σχετικά χαμηλού κόστους παραγωγές, δεν έγιναν ιδιαίτερα γνωστές εκτός του ισπανόφωνου κόσμου. Το 2002 είναι η σειρά του ταλαντούχου μεξικάνου ηθοποιού Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ να υποδυθεί τον Τσε στην βιογραφική ταινία “Fidel” με θέμα τον ηγέτη της Κούβας Φιντέλ Κάστρο. Παρ’ ότι 24 ετών τότε (2002) ο Μπερνάλ ερμηνεύει με ωριμότητα τον Τσε της Επανάστασης κάτι που του δίνει το κινηματογραφικό εισητήριο για τα “Ημερολόγια Μοτοσυκλέτας” (Motorcycle Diaries) (2004) όπου ξαναυποδίεται τον Γκεβάρα, αυτήν τη φορά ως το νεαρό απόφοιτο της ιατρικής σχολής που μαζί με τον αδελφικό του φίλο Αλμπέρτο Γκρανάδο (ερμηνεύει ο αργεντίνος Ροντρίγκο ντε λα Σέρνα) πραγματοποιούν ταξίδι στη λατινική ήπειρο. Την σκηνοθεσία της καλογυρισμένης αυτής ταινίας υπογράφει ο Βάλτερ Σάλες, ενώ ο ίδιος ο Γκρανάδο παρίσταται στα γυρίσματα και δίνει τις πολύτιμες συμβουλές του στο σενάριο. Ο Μπερνάλ ερμηνεύει τον νεαρό Ερνέστο με ευαισθησία παρουσιάζοντας το “ανήσυχο πνεύμα” του Γκεβάρα ο οποίος προσπαθεί να αντιληφθεί τον κόσμο γύρω του ενώ σταδιακά μετατρέπεται σε συνειδητοποιημένο μαρξιστή.

Ένα χρόνο αργότερα, το 2005, ο Τσε απεικονίζεται στην ταινία “The Lost City”, σε σκηνοθεσία και σενάριο του αμερικανο-κουβανού σταρ του Χόλυγουντ Άντι Γκαρσία, ο οποίος έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο μαζί με τους Ντάστιν Χόφμαν και Μπιλ Μάρει. Παρά την ενδιαφέρουσα σχετικά πλοκή της ταινίας, ο Γκεβάρα παρουσιάζεται μέσα από ένα σωρό διαστρεβλώσεις ως ανάλγητος και σκληρόκαρδος αντάρτης (τον υποδίεται ο αμερικανο-κουβανός Τζου Γκαρσία) σε μια εμφανέστατη και εμπαθή προσπάθεια συκοφάντησης της ηθικής της Κουβανικής Επανάστασης.

Την επόμενη φορά που το Χόλυγουντ επιχειρεί να μεταφέρει τη ζωή του Τσε Γκεβάρα στη μεγάλη οθόνη είναι το 2007 με την ταινία “Che Guevara”, με τον Εδουάρδο Νοριέγκα στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Το φιλμ χαρακτηρίζεται ως “αποτυχημένο” απο πλειάδα κριτικών κινηματογράφου καθώς αποτελείται ως επί το πλείστο από παιδαριώδεις διαλόγους, κακή σκηνοθεσία, πρόχειρη παραγωγή και μυθοπλασία (π.χ. απεικονίζει τον Τσε να κάνει έρωτα με την γερμανίδα αντάρτισα Ταμάρα Μπούνκε). Μέχρι σε αυτό το σημείο ο αμερικανικός κινηματογράφος δείχνει να έχει αποτύχει παταγωδώς σε μια επαρκή – και σχετικά ουδέτερη – απεικόνιση του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα.

Ο Μπενίσιο Ντελ Τόρο ως “Τσε Γκεβάρα” στην ομώνυμη ταινία του 2008.

Το 2008 ο αμερικανός σκηνοθέτης Στίβεν Σόντεμπεργκ αποφασίζει να μεταφέρει την πολυτάραχη ζωή του επαναστάτη στο κέντρο του ενδιαφέροντος των σινεφίλ. Με τον ταλαντούχο Μπενίσιο Ντελ Τόρο στον πρωταγωνιστικό ρόλο και ένα καστ αξιόλογων ηθοποιών ο Σόντεμπεργκ καταφέρνει να σκηνοθετήσει μια αξιοπρεπή ταινία (“Che”), χωρισμένη σε δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται η επαφή του Γκεβάρα με τον Κάστρο και τους κουβανούς αντάρτες στο Μεξικό, ο ανταρτοπόλεμος στη Σιέρρα Μαέστρα, πτυχές απ’ την επανάσταση στην Κούβα αλλά μέρος των διπλωματικών καθηκόντων του Τσε (ομιλία στον ΟΗΕ το 1964). Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται κυρίως η απόπειρα του Γκεβάρα να οργανώσει το αντάρτικο στη Βολιβία όπου συλλαμβάνεται και δολοφονείται από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες και το βολιβιανό στρατό. Η ταινία λαμβάνει θετικές κριτικές, ο Ντελ Τόρο υποδύεται με πειστικότητα και χωρίς ερμηνευτικές υπερβολές τον Τσε, ενώ η παραγωγή του Σόντεμπεργκ διακρίνεται από υψηλό επίπεδο ποιότητας και μελέτη της ιστοριογραφίας και των υπαρχόντων πηγών. Η εφημερίδα “Γκράνμα” απέδωσε συγχαρητήρια στον Ντελ Τόρο για την ερμηνεία του, ενώ η αμερικανο-κουβανική κοινότητα του Μαϊάμι βρήκε την ευκαιρία να δημιουργήσει ένταση κατά τη διάρκεια της προβολής της ταινίας στην πολιτεία της Φλόριντα.

πηγή http://guevaristas.net/

Advertisements

πηγή http://academia.edu by Smaro Valavanidou

mak

…Ο ψυχρός πόλεμος χτύπησε τις ταινίες το 1947 όταν η επιτροπή αντιαμερικανικών ενεργειών (HUAC- House Un-American Activities Committee) επιτέθηκε στο χόλιγουντ εφοδιασμένη με τα ονόματα αυτών που θεωρούνταν κομμουνιστές ή έκλιναν προς την αριστερά. Τα μέλη της επιτροπής θεωρούσαν χρέος τους το να απαλλάξουν την χώρα από κάθε κομμουνιστικές επιρροές. Εμπνευστής αυτής της επιτροπής ήταν ένας γερουσιαστής από το Ουισκόνσιν ο Τζόζεφ Μακ Κάρθι ο οποίος θεωρούσε ότι ο πραγματικός κίνδυνος που αντιμετώπιζε η Αμερική ήταν όχι αυτός της ξένης εισβολής αλλά η εκ των έσω διάβρωση του συστήματος από τους κομμουνιστές. Έδινε μεγάλη βαρύτητα στον κινηματογράφο καθώς πίστευε ότι αν κατάφερναν οι κομμουνιστές να αλώσουν την κινηματογραφική βιομηχανία τότε θα κατάφερναν να περάσουν τις ιδέες τους μέσω των ταινιών τους 12. Ο στόχος τηςεπιτροπής ήταν τριπλός 13. Πρώτον, να αποδείξει ότι συντεχνία των σεναριογράφων είχε μέλη τα οποία ήταν κομμουνιστές. Δεύτερον, ήλπιζε να δείξει ότι αυτοί οισεναριογράφοι ήταν ικανοί να εισάγουν ανατρεπτική προπαγάνδα στις χολιγουντιανές ταινίες και τρίτον, ο J. Parnell Thomas επικεφαλής της επιτροπής διαφωνούσε ότι ο πρόεδρος Ρούσβελτ είχε ενθαρρύνει τις προ-σοβιετικές ταινίεςκατά την διάρκεια του πολέμου. Παρότι αυτός κανένας τέτοιος ισχυρισμός δεν είχε αποδειχτεί βάσιμα οι τακτικές της επιτροπής ανάγκασαν πολλούς ταλαντούχους και δημιουργικούς ανθρώπους να αφήσουν το χόλιγουντ.

Στις υποτιθέμενες «δόλιες» συμπεριλαμβάνονταν προ-σοβιετικές ταινίες όπως το«Mission to Moscow» (1943) και το« Song of Russia» (1944)τις οποίες ο λευκός οίκος είχε πείσει τους διευθυντές των στούντιο να τις παράγουν σαν μέρος της πολεμικής προσπάθειας. Η ακροαματική διαδικασία της επιτροπής οδήγησε στην φυλάκιση 10 κινηματογραφιστών για περιφρόνηση προς το κογκρέσο και στην τοποθέτηση εκατοντάδων ηθοποιών , σκηνοθετών και σεναριογράφων σε μια άτυπη μαύρη λίστα. Έτσι πολλοί αναγκαζόντουσαν να χρησιμοποιούν ψευδώνυμα προκειμένου να πουλήσουν σενάρια. Κατά την ακροαματική διαδικασία ζητήθηκε από τους φιλικά προσκείμενους μάρτυρες να καταθέσουν. Ήταν αυτοί που δεν έπεφτε πάνω τους καμία υποψία και ήταν πρόθυμοι να καταθέσουν για κάθε κομμουνιστική δραστηριότητα στο χόλιγουντ που είχε υποπέσει στην αντίληψή τους. Κάποιοι πολύγνωστοί τέτοιοι μάρτυρες ήταν ο Jack Warner και ο Louis B.Mayer εκπροσωπώντας τους επικεφαλής των στούντιο και ο Gary Cooper, ο Robert Taylor, ο Robert Montgomery και ο Ronald Reagan από τον χώρο των ηθοποιών. Επίσης ο John Wayne εκλέχθηκε πρόεδρος της ομάδας που ονομάστηκε «κινηματογραφικός σύνδεσμος για την διατήρηση των αμερικανικών ιδεωδών». Πολλοί πρώην κομμουνιστές ή συμπαθούντες τον κομμουνισμό έσωσαν τον εαυτό τους κατονομάζοντας άλλους όπως ο Sterling Hayden και o Edward G.Robinson. Σε αυτή την κατάσταση αντέδρασαν αρκετοί σημαντικοί ηθοποιοί όπως ο Humphrey Bogart, η Lauren Bacall,o Danny Kaye και ο Gene Kellyοι οποίοι μάλιστα πήγαν στη Ουάσιγκτον να διαμαρτυρηθούν και συνάντησαν ψυχρότητα. Κάποιοι άλλοι όπως ο Τσάρλι Τσάπλιν και ο Μπέρτολτ Μπρεχτ αναγκάστηκαν να γυρίσουν στις χώρες τους ενώ άλλοι κατέφυγαν στην Ευρώπη για να διαφυλάξουν την αξιοπρέπειά τους όπως o Jules Dassin.

Γνωρίζοντας ότι θα αντιμετώπιζαν μεγάλες απώλειες κερδών στα ταμεία οι διευθυντές του χόλιγουντ συζήτησαν για να βρουν τον καλύτερο τρόπο να χειριστούν την κατάσταση. Έτσι έβγαλαν μια ανακοίνωση που διακήρυττε ότι δεν θαπροσλάμβαναν εν γνώσει τους κανένα κομμουνιστή ή μέλος κόμματος που επιδιώκει στην ανατροπή της κυβέρνησης δια της βίας ή με παράνομη και αντισυνταγματική μέθοδο. Παρότι αυτή η ανακοίνωση αρθρώθηκε επίτηδες ώστε να είναι διφορούμενητο αποτέλεσμα ήταν να βοηθήσει στην διατήρηση της μαύρης λίστας για 10 χρόνια. Από το 314 άτομα μπήκαν ανεπίσημα στην μαύρη λίστα και 212 από αυτούς έχασαν τις δουλείες τους.

Το χτύπημα στο «ηθικό» του χόλιγουντ ήταν βαθύ και διαρκές. Μεταξύ του 1947 και του 1954 γυρίστηκαν περίπου 40 σαφώς αντικομουνιστικές ταινίες στο χόλιγουντ.Επιπλέον οι παραγωγοί έτειναν στο να αποφεύγουν τις ταινίες με θέμα τα κοινωνικάπροβλήματα. Το 1948 η πρώτη μεγάλη αντικομουνιστική ταινία το«The iron curtain»μετέφερε σε στυλ ντοκιμαντέρ την ιστορία του Igor Gouzenko ενός υπαλλήλου της Ρώσικης πρεσβείας στην Οτάβα που αυτομόλησε στην δύση.

Κατά την επόμενη δεκαετία εμφανίστηκε μια αδιάκοπη σειρά από ταινίες μερικές από τις οποίες άγγιζαν την υστερία και υπονόμευαν τον κομμουνισμό στο εσωτερικό μέτωπο. Τέτοιες ήταν το«I married a communist»στην οποία ο Robert Ryan υποδύονταν έναν προπολεμικό επαναστάτη ο οποίος είχε εκβιαστεί να δουλεύει για τους κόκκινους, το«My son John»όπου ένα τυπικό αμερικάνικο ζευγάρι ανακαλύπτει ότι ο γιος τους είναι μέλος του εργατικού κόμματος και το«Pickup insouth street»στο οποίο πρωταγωνιστεί ο Richard Widmark σαν ένας πατριώτης Νεοϋορκέζος πορτοφολάς ο οποίος πέφτει πάνω σε μια σπείρα κατασκόπων.

Υπήρξαν επίσης πολυάριθμες ταινίες σχετικά με τις ψυχροπολεμικές αναμετρήσεις στο εξωτερικό όπως το«Red Danube» (1950) το οποίο σχετίζονταν με τις διαμάχες μεταξύ των κατοχικών δυνάμεων για τον επαναπατρισμό τωνπροσφύγων, καθώς και το«Big Jim McLain» ,όπου ο John Wayne υποδύεται κάποιον που διεξάγει έρευνα για τον HUAC και καταδιώκει κομμουνιστές στην Χαβάη.

Eν τω μεταξύ ο ψυχρός πόλεμος εισήλθε στο χόλιγουντ. Τα γουέστερν γνώρισαν μια σημαντική αναγέννηση καθώς οι φιλελεύθεροι χρησιμοποιούσαν τον 19ο αιώνα με αλληγορίες για να αγγίξουν θέματα που δεν θα μπορούσαν διαφορετικά. Η ταινία«Broken arrow»χρησιμοποίησε την συμφιλίωση των Απάτσι και των λευκών αποίκων για να συνηγορήσει υπέρ της ειρηνικής συνύπαρξης. Άλλη μια ταινία ήταντο«Storm center»που πρωταγωνιστούσε η Bette Davis υποδυόμενη μια βιβλιοθηκάριο σε μια μικρή πόλη η οποία διεκδικούσε το δικαίωμά της να έχει επαναστατικά κείμενα. Αυτή ήταν και η μόνη ταινία της δεκαετίας που αντιτάχθηκε ευθέως στον μακαρθισμό…

12) French Phillip, Film Critic, The London Observer,www.cnn.com/specials/ cold.war
13) Jeaaine Basinger, American cinema: One Hundred Years of Filmmaking, 1994,www.moderntimes. com
 

Ειλικρινά δεν ξέρω από πού να αρχίσω! Να αρχίσω από τις αναμνήσεις; Τότε που η ταινία παίχτηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα και οι αστυνομικοί σημείωναν τους θεατές που έμπαιναν στονκινηματογράφο (αρχές τις δεκαετίας του ’60); Να αρχίσω από τονσοβιετικό κινηματογράφο, ο οποίος άλλαξε τα μέχρι τότε παγκόσμια «δεδομένα», φέρνοντας στο προσκήνιο τον άνθρωπο (θετικό ήρωα); Να αρχίσω από τον διδακτικό ρόλο της τέχνης; Από την καταπληκτική ασπρόμαυρη φωτογραφία; Από τα γεμάτα ουσία πλάνα, -πίνακες ζωγραφικής; Να αρχίσω από τον συκοφαντημένο σοσιαλιστικό ρεαλισμό; Από το θαυμάσιο διαλεκτικό και ποιητικό σενάριο του Ενρίκε Πινέδα Μπάρνετ και του ποιητή Γεβγένι Γεβτουσένκο;

Ειλικρινά δεν ξέρω από πού να αρχίσω! Εχω καιρό, χρόνια σωστότερα, να νιώσω τέτοια έξαψη από κινηματογραφική ταινία. Και δεν έχει να κάνει μόνο με το περιεχόμενο. Με την Κούβα. Με τα συναισθήματά μου για το Νησί της Επανάστασης. Με έχει κυριέψει η διαλεκτική σκέψη της ταινίας. Η ανάλυσή της ότι, τελικά, η επανάσταση είναι νομοτέλεια! Η λογική της ότι τίποτα δεν κερδίζεται χωρίς να χυθούν ποτάμια ανθρώπινου αίματος. Οτι, τελικά, και οι διστακτικοί θα αναγκαστούν από τα πράγματα να βγούνε στο βουνό!

Ας ηρεμήσουμε, όμως, για να βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά! Είχαν περάσει μόλις τρία χρόνια από το 1959 που η ανθρωπότητα έτριβε τα μάτια της, όταν είδε πως μια χούφτα άνθρωποι ανέτρεψαν τις προκαταλήψεις και την ηττοπάθεια και οργάνωσαν και έφεραν σε πέρας μια σοσιαλιστική επανάσταση, λίγα μόλις ναυτικά μίλια από το διαρκώς ανοιγμένο και αγριεμένο στόμα του λύκου, τις ΗΠΑ. Το επίτευγμα των Κουβανών επαναστατών έφερε ελπίδες και αναστάτωση σε ολόκληρη την αγωνιζόμενη ανθρωπότητα. Ενέπνευσε αγώνες και κινήματα. Ενέπνευσε και την τέχνη και τους καλλιτέχνες!

Ενας από τους πρώτους καλλιτέχνες που η κουβανέζικη επανάσταση τον αναστάτωσε ήταν, το δίχως άλλο, ο φρεσκο-βραβευμένος με τον «Χρυσό Φοίνικα» του φεστιβάλ των Καννών για την εξαιρετική ταινία του «Οταν Περνούν οι Γερανοί» (1958), Σοβιετικός σκηνοθέτης Μιχαήλ Καλατόζοφ. Κοντά του έτρεξε και ο επίσης θαυμάσιος (στην πρώτη περίοδό του)Σοβιετικός ποιητής Γεβγένι Γεβτουσένκο. Οι δυο τους, ακουμπώντας στην αλληλεγγύη τουσοβιετικού κράτους στην κουβανέζικη επανάσταση, αποφάσισαν να καταγράψουν το μοναδικό αυτό λαϊκό ξεσήκωμα σε κινηματογραφικό έργο. Στη διάρκεια που βρίσκονταν στα σκαριά για τη δημιουργία της ταινίας δήλωσαν συμμετοχή (σαν παραγωγοί) δυο μεγάλοι – νεαροί τότε – αμερικανοί κινηματογραφιστές, ο Φράνσις Φορντ Κόπολα και ο Μάρτιν Σκορτσέζε. Ο Φράνσις Φορντ Κόπολα «δανείστηκε» μέρος της αισθητικής της ταινίας για τη δική του εξαιρετική, επίσης, ταινία «Αποκάλυψη Τώρα».

Εχουν σημασία όλα τα παραπάνω, γιατί αποδεικνύουν την απήχηση που είχε η κουβανέζικη επανάσταση στις ανθρώπινες συνειδήσεις. Μια απήχηση που συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας. Ο Μιχαήλ Καλατόζοφ στάθηκε (στον τομέα του) ισάξιος των ιστορικών περιστάσεων. Αφησε παρακαταθήκη στην ανθρωπότητα ένα μεγάλο κινηματογραφικό έργο. Ενα καλλιτεχνικό έργο μεγάλης πνοής!

Το φιλμ «Είμαι η Κούβα» περιγράφει, μέσα από τέσσερις «προσωπικές» ιστορίες, με μοναδικές καλαίσθητες και άκρως κατανοητές εικόνες, τα χρόνια πριν την επανάσταση και τα χρόνια της επανάστασης. Ο θεατής μέσα από αυτές τις τέσσερις ιστορίες θα μάθει για το νησί, για την ιστορία του, για τη σημερινή (τότε) πολιτικοοικονομική κατάσταση, για την καταπίεση, για το ξεσήκωμα και, τέλος, για τη νίκη του κουβανέζικου λαού απέναντι στους ντόπιους και ξένους καταπιεστές (καπιταλιστές).

Ο κινηματογράφος και άλλες φορές έχει ταχτεί στο πλευρό του λαού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, φτάνει στην απόλυτη, σχεδόν, αρμονία. Οσο έκθαμβος μένει ο θεατής από το περιεχόμενο, ένας καταπιεσμένος λαός ξεσηκώνεται και νικάει, άλλο τόσο έκθαμβος μένει και από τη φόρμα της ταινίας. Η ομορφιά της σού φέρνει κόμπο στο λαιμό, σε ενεργοποιεί, σε ψηλώνει! Δεν είναι τυχαίο πως η ταινία, μαζί με άλλες σοβιετικές ταινίες εκείνης της εποχής, επηρέασαν σκηνοθέτες από όλα τα μέρη της Γης. Και εγώ προσωπικά με τον Νίκο Τζήμα συν-συνέγραψα το σενάριο «Ο Τάφος των Εραστών» (σκηνοθεσία – παραγωγή Νίκος Τζήμας) έχοντας στο μυαλό μας εικόνες και πλάνα του σοβιετικού κινηματογράφου.

Θα συστήσω στον θεατή, θα τον παρακαλέσω σωστότερα, να πάει στην ταινία, που πρέπει οπωσδήποτε να πάει φορώντας τα καλά του! Πρέπει να είναι καθαρός από τη μόλυνση που έχει εισχωρήσει στο νου του και στις φλέβες του. Πρέπει να είναι «αγνός», για να μπορέσει να ακουμπήσει την ομορφιά των εικόνων. Κάθε πλάνο της ταινίας δείχνει το σεβασμό του δημιουργού απέναντι στο θεατή του. Τίποτα δεν έγινε τυχαία. Η θέση της μηχανής, η κλήση αριστερά ή δεξιά του κάδρου, το ύψος της μηχανής σε σχέση με τους ανθρώπους και τα αντικείμενα, το περιεχόμενο του κάδρου, τα σύννεφα του ουρανού, τα τοπία και οι χώροι, οι ήχοι και οι μουσικές και πάνω απ’ όλα τα πρόσωπα, αυτές οι μοναδικές κουβανέζικες «αγιογραφίες», όμοιες με αυτές του Ρουμπλιόφ, συνθέτουν μια μοναδική καλλιτεχνική εμπειρία. Ενα πράγμα θα σας πω, για να καταλήξω. Θα αδικήσετε τον εαυτό σας αν δε δείτε την ταινία. Οποιος δε δει την ταινία «Είμαι η Κούβα», τελικά, αυτοτιμωρείται!

Παίζουν: Λουθ Μαρία Κογιάθο, Χοσέ Γκαγιάρντο, Σέρτζιο Κοριέρι, Σαλβαντόρ Γουντ, Ραούλ Γκαρσία, κ.ά.

Αφιερωμένο στο σοβιετικό κινηματογράφο είναι το πρόγραμμα προβολών τηςΠαμμικρασιατικής κινηματογραφικής λέσχης για τους μήνες Μάρτη και Απρίλη. Οι προβολές θα γίνονται κάθεΣάββατο, στις 8 το απόγευμαστην αίθουσα εκδηλώσεων του Παμμικρασιατικού στην Πάτρα (πλατεία Ελευθερίας – Φωκαίας 26). Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Σάββατο 23/3 «Θωρηκτό Ποτέμκιν» «1925»  Διάρκεια 75’

Σκηνοθεσία Σεργέι Αϊζενστάιν

Επος σοβιετικής παραγωγής 1925. Στο Θωρηκτό «Ποτέμκιν», το πλήρωμα αρνείται να φάει το σκουληκιασμένο κρέας και ξεσηκώνεται. Πετούν τους αξιωματικούς στη θάλασσα, ένας ναύτης σκοτώνεται από αξιωματικό. Ο νεκρός εκτίθεται σε λαϊκό προσκύνημα στην Οδησσό. Η ανταρσία εξαπλώνεται στην πόλη. Η φρουρά πυροβολεί το άοπλο πλήθος στα σκαλιά του λιμανιού. Το «Ποτέμκιν» σαλπάρει και διασχίζει το στόλο… Το «Θωρηκτό Ποτέμκιν» είναι μια ιστορική ταινία που γυρίστηκε για να τιμήσει τον ξεσηκωμό των ναυτών του ομώνυμου θωρηκτού στην Οδησσό, το 1905, την εποχή του ρωσο-ιαπωνικού πολέμου. Ο Σεργκέι Αϊζενστάιν στηρίζεται στα γεγονότα και τα ξαναπλάθει με ερασιτέχνες. Ενα έπος όπου ο ρυθμός και η λυρική έξαρση πλάθουν μια κινηματογραφική προσωδία, μια πρωτοφανή οπτική ποίηση. Η ταινία ανήκει στον κύκλο των αριστουργημάτων της 7ης τέχνης. Η προβαλλόμενη κόπια είναι προϊόν αποκατάστασης και αναπαλαίωσης, υπό την εποπτεία του Σεργκέι Γιούτκεβιτς και έχει προικιστεί με μουσική του Ντιμίτρι Σοστακόβιτς.

Παίζουν: Αλεξάντρ Αντόνοφ, Βλαντιμίρ Μπάρσκι, Γκριγκόρι Αλεξάντροφ.

 

Σάββατο 30/3 «Θύελλα στην Ασία» «1928»  Διάρκεια 125’

Σκηνοθεσία Βσέβολοντ  Πουντόβκι

Το Θύελλα στην Ασία ανήκει στην «τριλογία της συνειδητοποίησης», μαζί με τη Μάνα και το Τέλος της Αγία Πετρούπολης. Σαν σεναριογράφος του Θύελλα στην Ασία φέρεται ο Οσίπ Μπρικ, ένας φίλος του Μαγιακόφσκι. Όμως, κατά τον Σαντούκ, το σενάριο του Μπρικ δεν ξεπερνούσε τις τρεις σελίδες και το φιλμ αυτοσχεδιάστηκε στη Μογγολία. Γι’ αυτό ακριβώς και διατηρεί έναν χαρακτήρα ντοκιμαντερίστικο. Ωστόσο, η αυστηρά προσεγμένη δομή της ταινίας, φέρνει στον νου το προσφιλές του δόγμα, πάνω στο οποίο στηρίζεται ολόκληρη η αισθητική του:

Ένα φιλμ δεν γυρίζεται. Χτίζεται με εικόνες.

Το Θύελλα στην Ασία είναι η τελευταία είναι η τελευταία μεγάλη δημιουργία του Πουντόβκιν. Η δράση της ταινίας τοποθετείται στις αρχές του 1920. Ο αγγλικός στρατός που κατέχει τη Μογγολία εκμεταλλεύεται και τυραννά τον λαό. Οι αμερικανοί έμποροι αγοράζουν σε εξευτελιστικές τιμές τα πολύτιμα γουναρικά των κυνηγών. Ένας νεαρός κυνηγός, ο Μπαίρ, ύστερα από ένα επεισόδιο με έναν αμερικανό έμπορο, καταφεύγει σε μια ομάδα παρτιζάνων που πολεμούν ενάντια στα στρατεύματα της ξένης επέμβασης στη Μογγολία. Συλλαμβάνεται αιχμάλωτος σε μια μάχη. Οι Άγγλοι βρίσκουν πάνω του έναν παλιό χάρτη του Τζέγκις-Χαν, που τυχαία είχε στην κατοχή του ο Μπαιρ. Αποφασίζουν να χρησιμοποιήσουν το εύρημά τους. Ανακηρύττουν τον Μπαιρ…απόγονο και διάδοχο του Τζέγκις-Χαν καιθέλουν να τον μετατρέψουν σε βασιλιά-μαριονέτα για να υποτάξουν πιο εύκολα τις φυλές της περιοχής. Ο Μπαιρ επαναστατεί ενάντια στην απανθρωπιά των κατακτητών και ξεσηκώνει όλο τον λαό.

 

Σάββατο 6/4 « Ο άνθρωπος με την κάμερα» «1929»  Διάρκεια 66’

Σκηνοθεσία Τζίγκα Βερτόφ

Ο Ντζίγκα Βέρτοφ σκηνοθετεί την ταινία «Ο άνθρωπος με την κινηματογραφική μηχανή». Θεατές μπαίνουν σε μια αίθουσα κινηματογράφου. Ο μηχανικός προβολής ετοιμάζει τις μπομπίνες του. Μια ορχήστρα προετοιμάζεται να ερμηνεύσει τη συνοδευτική μουσική. Η κάμερα περιγράφει μια πόλη κοιμισμένη μετά την αυγή. Η πόλη θα ξυπνήσει σιγά σιγά. Μια κοπέλα σηκώνεται και ντύνεται, ένα τρένο παίρνει θέση στις γραμμές για αναχώρηση και ολόκληρη η πόλη ζωντανεύει, κινείται, τα τραμ, οι μηχανές, τα αυτοκίνητα, τα αεροπλάνα. Ο άνθρωπος με την κάμερα, σε μια πλατφόρμα πάνω σε αυτοκίνητο, αποτυπώνει σε φιλμ την κίνηση της πόλης. Καταγράφει όλους τους ρυθμούς, από όλες τις γωνιές, τους τροχούς, τις μηχανές, τη ράφτρα, την τηλεφωνήτρια, τους εργάτες χειριστές, τη μοντέζ της ταινίας. Σιγά σιγά, ο ρυθμός επιταχύνεται, ο καμέραμαν σαν να μεθάει από την ταχύτητα…

 

Σάββατο 13/4 «Γενική γραμμή» «1929»   Διάρκεια 120’

Σκηνοθεσία Σεργέι Αϊζενστάιν

Μια κορυφαία ταινία του μεγάλου σκηνοθέτη, που υμνεί την κολεκτιβοποίηση της γης. Ο Αϊζενστάιν αναπτύσσει το θέμα του και πετυχαίνει να δίνει μηνύματα στο θεατή σαν οπτικά συνθήματα. Η ταινία γυρίστηκε έπειτα από πολλές περιπέτειες στην Κεντρική Ασία, τη Μόσχα, το Λένινγκραντ, το Μπακού και άλλες περιοχές. Ο αρχικός τίτλος της ήταν «το παλιό και το καινούριο» και δεν προβλήθηκε ποτέ στη Δυτική Ευρώπη παρά μόνον μια ακρωτηριασμένη κόπια, στη Γαλλία.

 

 

Σάββατο 20/4 «Η μάνα» «1926»   Διάρκεια 90’

Σκηνοθεσία Βσεβολόντ Πουντόβκιν

 

Μία από τις σπουδαιότερες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου (το 1958 στο Συνέδριο της Διεθνούς Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου στις Βρυξέλλες συμπεριλήφθηκε ανάμεσα στις 12 σημαντικότερες ταινίες)

Στην ταινία αυτή «συναντώνται» δύο κορυφές της σοβιετικής τέχνης, ο σπουδαίος σκηνοθέτης Βσεβολόντ Πουντόβκιν και ο «γίγαντας» της σοβιετικής αλλά και της παγκόσμιας λογοτεχνίας, Μαξίμ Γκόρκι, αφού στο ομότιτλο, πολυμεταφρασμένο και διαβασμένο από πολλές γενιές μυθιστόρημά του, που γράφτηκε το 1906, με συνταρακτική ηρωίδα την Πελαγία Βλάσοβα -τη μάνα ενός δολοφονημένου μπολσεβίκου επαναστάτη που παίρνει τη θέση του νεκρού γιου της στον αγώνα- βασίζεται το σενάριό της (σ.σ. Εδώ να σημειώσουμε ότι το γκορκικό μυθιστόρημα και η ταινία ενέπνευσαν το ομότιτλο θεατρικό έργο του Μπρεχτ). Τόσο το μυθιστόρημα όσο και η ταινία αναδεικνύουν τις αρετές του επαναστατικού προλεταριάτου, κάτω από την καθοδήγηση του κόμματός του.

902.gr

http://www.pammikrasiatikos.gr/

Ένα ντοκυμαντέρ για το λαϊκό παραμύθι με τη συμμετοχή εκπροσώπων του, όπως ο Στέλιος Πελασγός, η Σάσα Βούλγαρη και ο Δημήτρης Προύσαλης. Παρουσιάζονται στοιχεία από την ιστορία του αλλά και το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στη σύγχρονη εποχή.

 

Συγκλονιστική και μεγαλειώδης αφήγηση για την πάλη των τάξεων. Ομοιά της δεν είχαμε ξαναδεί! Υπόδειγμα υψηλής κινηματογραφικής τέχνης, από το σπάνιο, ευγενές είδος που δεν υφίσταται πια… Στα μέσα της δεκαετίας του ’50 γυρίστηκαν, στα σπουδαία στούντιο του ανατολικογερμανικού κρατικού ιδρύματος κινηματογραφίας DEFA, δύο ιστορικές, βιογραφικές παραγωγές για τον ηρωικό Γερμανό κομμουνιστή ηγέτη Ερνστ Τέλμαν, αμφότερες σκηνοθετημένες από τον άξιο και πολυβραβευμένο Κουρτ Μέτζιγκ. Το 1954 γυρίστηκε η πρώτη – που σήμερα αναφερόμαστε – ενώ ένα χρόνο μετά, ήρθε σαν συνέχεια (sequel) το δεύτερο φιλμ «ΕΡΝΣΤ ΤΕΛΜΑΝ: ΗΓΕΤΗΣ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ» το οποίο θα προβάλλεται από την ερχόμενη βδομάδα. Μια εικοσαετία αργότερα, το 1974, προστέθηκε στο σχήμα και μια τρίτη ταινία – ήσσονος όμως αισθητικής σημασίας – «ΤΑ ΝΕΑΝΙΚΑ ΜΟΥ ΧΡΟΝΙΑ», σε σκηνοθεσία Μπέρνχαρντ Στέφαν. Η τελευταία, φτιάχτηκε για να καλύψει το κενό των χρόνων της εφηβείας και της διαμόρφωσης του μελλοντικού ΓΓ του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας που συνελήφθη το 1933, μετά την προβοκάτσια στο Ράιχσταγκ, βασανίστηκε, φυλακίστηκε και δολοφονήθηκε από τους Ναζί, το 1944, στο κρεματόριο του Μπούχενβαλντ…

 

 

Η ταινία ξεκινά στο Δυτικό μέτωπο, τις ύστατες μέρες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μέρες, που μέσα τους κρυβόταν η προλεταριακή επανάσταση του Νοέμβρη του ’18 και η εσπευσμένη έξοδος της Γερμανίας από τον πόλεμο. Τα επαναστατικά γεγονότα διήρκεσαν μέχρι το Γενάρη του ’19 όταν η ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών ανέλαβε το ρόλο του αιματοβαμμένου δήμιου της επανάστασης, που παρίστανε ότι υπεράσπιζε. Αξιοποιώντας από τη μια τον έλεγχο των συνδικάτων και την αγαστή συνεργασία με τους κρατικούς μηχανισμούς και το γενικό επιτελείο στρατού και από την άλλη, κατορθώνοντας να απομονώσει τους Σπαρτακιστές. Γι’ αυτό δημιουργήθηκαν τα ένοπλα τμήματα «Φράικοπς» που, υπό τις διαταγές του ςοσιαλδημοκράτη Νόσκε, έδωσαν τη χαριστική βολή σφάζοντας τους επαναστάτες εργάτες και δολοφονώντας άνανδρα τους ηγέτες της επανάστασης Καρλ Λίμπκνεχτ και Ρόζα Λούξεμπουργκ. Ωστόσο η προλεταριακή επανάσταση του 1918 παρά την απουσία μαζικού και ταξικά συνεπούς Κόμματος του προλεταριάτου, κλόνισε σοβαρά την εξουσία της ηττημένης στον πόλεμο γερμανικής αστικής τάξης.

 

 

 

Τα παραπάνω ιστορικά γεγονότα ανήκουν στο εισαγωγικό τμήμα της ταινίας που σε όλο το υπόλοιπο μέρος της εστιάζει στη διήμερη, ένοπλη προλεταριακή εξέγερση του Αμβούργου, στις 23 και 24 Οκτώβρη του 1923. Η εξέγερση θα συνεχιζόταν αν η δεξιά οπορτουνιστική ομάδα των Μπραντλερικών που διοικούσε τότε το Κόμμα δεν έπαιρνε απόφαση για οπισθοχώρηση. Η ταινία καταπλήσσει από την πρώτη στιγμή με το εκτόπισμα, την ευθύτητα και την καθαρότητά της, κυρίως στον τρόπο και τη «γλώσσα» που χρησιμοποιεί ώστε με τη μέγιστη οικονομία να μεταδώσει ακριβώς αυτό που θέλει. Η σκηνοθεσία (mise-en-scene) στο εσωτερικό των πλάνων, ιδιαίτερα στις αδιανόητες σκηνές πλήθους όπου η σύνθεση και στοίχιση των περιγραμμάτων καταπλήσσει, αποδεικνύεται μεγαλειώδης. Τα σχήματα και τα χρώματα σε αρμονική συμβίωση, οι λήψεις και το καδράρισμα εκφράζουν με συγκλονιστική απολυτότητα μια, εκ πεποίθησης αισθητική, που κυλά ορμητικά μόνο προς τα μπρος χωρίς ούτε στιγμή να παραπαίει στη δίωρη διάρκεια της ταινίας.

 

Φιγούρες, κινήσεις και συμπεριφορές, επικού μεγαλείου και ανάτασης, δεν έχουν να κάνουν με στιλιζάρισμα αλλά με το μπρεχτικό «κοινωνικό gestus». Οι μεμονωμένοι χαρακτήρες δεν στοιχειοθετούν «ανθρώπους» αλλά «τύπους» με ύπαρξη και συμπεριφορά που ανάγεται σε μια ολόκληρη κοινωνική τάξη. Η ταινία, υπόδειγμα διδακτικού έργου, δεν είναι απλά επίκαιρη, είναι σημερινή. Μιλάει για το σήμερα με την εγκυρότητα της ιστορικής επιβεβαίωσης αυτών που αφηγείται. Μιλάει με κινηματογραφική γλώσσα που αδιάλειπτα καταπλήσσει με τη ρευστότητα του χειρισμού – όπως το συνειρμικό μοντάζ, που συνδέει τα νερά του βερολινέζικου καναλιού που ξέρασε το πτώμα της Λούξεμπουργκ με τα νερά του λιμανιού του Αμβούργου – ή τη συνειρμική αναφορά στον Αΐζενστάιν, όταν ο Φίτε αναγγέλλει κοιτάζοντας κατευθείαν τον φακό τη «γε-νι-κή α-περ-γί-α» των λιμενεργατών του Αμβούργου.

Θέλουμε να επισημάνουμε ότι ουσιαστικότατη συμβολή στην εμβάθυνση του θέματος της ταινίας προσφέρει το αρχειακό υλικό με τίτλο «Τα Διδάγματα από την Εξέγερση του Αμβούργου» του Β. Πάλμπεργκ από την ΚΟΜΕΠ του 2012, τεύχος 3, καθώς και το ένθετο Ιστορίας του «Ριζοσπάστη», της Κυριακής 16-17 Ιούνη 2012 για τη «Δημοκρατία της Βαϊμάρης», τη «Θεωρία των Ακρων» και τον αντικομμουνισμό.

Για τον Ερνστ Τέλμαν να υπενθυμίσουμε: Γεννήθηκε στις 16/4/1886 στο Αμβούργο. Το 1903 έγινε μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Από το 1904 ως το 1913 εργάστηκε θερμαστής σε φορτηγό πλοίο. Το Γενάρη του 1915 επιστρατεύτηκε και πολέμησε στο Δυτικό μέτωπο μέχρι το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μια μέρα πριν επιστρατευθεί παντρεύτηκε την Ρόζα Κοχ. Οταν το 1917 ο πόλεμος άρχισε να δημιουργεί σχίσμα στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, προσχώρησε στο Aνεξάρτητο Σοσιαλδημοκρατικό Kόμμα (USPD) όπου συγκεντρώθηκαν οι αντίθετοι του πολέμου. Το Μάρτη 1919 έγινε πρόεδρος της τοπικής οργάνωσης του USPD στο Αμβούργο. Αγωνίστηκε και κατάφερε το Νοέμβρη του 1920, την προσχώρηση του τοπικού USPD στο Κομμουνιστικό Κόμμα – KPD. Σαν εκπρόσωπος του Κόμματος, πήρε το καλοκαίρι του 1921 μέρος στην Τρίτη Διεθνή, όπου γνώρισε τον Λένιν. Στις 30 Οκτώβρη 1925 ψηφίστηκε πρόεδρος του Κόμματος, διαδεχόμενος την Ρουτ Φίσερ.

Παίζουν: Γκίντερ Σίμον, Χανς – Πέτερ Μινέτι, Κάρλα Χόφμαν, Πέτερ Σορν, Γιούντιτ Χαρμς, Μάρτιν Φλέρσινγκερ κ.ά.

Παραγωγή: Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία (DDR), 1954.

»Είχα γνωρίσει τον Εσά τρία χρόνια πριν την ταινία όταν τον είχα βοηθήσει σε μαθήματα Ελληνικών και έκτοτε έχουμε φιλική σχέση. Η περηφάνια η αμεσότητα και η δυναμικότητα είναι στοιχεία του χαρακτήρα του που παρατηρεί κανείς άμεσα στην επαφή μαζί του. Όταν κληθήκαμε να επιλέξουμε θέμα για την ταινία ο Εσα ήταν το πρώτο που μου ήρθε στο μυαλό. Του κάναμε πρόταση και δέχθηκε.

Μέσα σε 10 λεπτά προσπαθούμε να συστήσουμε στο κοινό τον Εσά έναν νέο άνθρωπο μετανάστη από το Αφγανιστάν που βρίσκεται ήδη πέντε χρόνια στην Ελλάδα και αναμένει να τον καλέσουν από τις αρχές ώστε να ζητήσει πολιτικό άσυλο. Η βασική ιδέα ήταν να παρουσιάσουμε την ζωή και την καθημερινότητα του θέλοντας, σε μια δύσκολη περίοδο όσον αφορά το μεταναστευτικό ζήτημα την ξενοφοβία και τον ρατσισμό, να αναδείξουμε τους προβληματισμούς του που δεν διαφέρουν από αυτούς οποιουδήποτε νέου ανθρώπου μακριά από το σπίτι και την οικογένεια του. Αυτό λοιπόν που φαίνεται και στην ταινία είναι η καθημερινότητα  ενός νέου ανθρώπου σε μια ξένη γι αυτόν χώρα, επιφορτισμένη με όλα τα επιπλέον βάρη και την ανασφάλεια της προσωρινότητας και της αβεβαιότητας με ένα μέλλον που χάνεται αναμένοντας ένα νέο καλύτερο. Τον ακολουθούμε στα ψώνια του στην κεντρική αγορά, στο σπίτι του, όταν μαγειρεύει, όταν καθαρίζει, όταν ξεκουράζεται, στο αλλοδαπών, στο δρόμο, στην βόλτα,  γνωρίζουμε τις παρέες του. Προσπαθούμε να είμαστε παντού μαζί του ώστε να καταφέρουμε το να μας συνηθίσει και να ξεχάσει την ύπαρξη την δικιά μας αλλά και της κάμερας. Αν και το παραπάνω υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν μια διαδικασία χρονοβόρα και επίπονη, δεν συνέβη αυτό στην περίπτωση μας. Η σχέση φιλίας  και αμοιβαίας εμπιστοσύνης βοήθησε στην γρήγορη  εξοικείωση του Εσα με την κάμερα και την παρουσία μας γεγονός που βοήθησε να ολοκληρωθεί η ταινία με ελάχιστες επαναλήψεις γυρισμάτων και πλάνων.

Επιλέγουμε να πάρουμε μια συνέντευξη από τον Εσά διάρκειας 3ων ωρών την οποία το κοινό δεν θα δει ποτέ αλλά θα ακούσει ως αφήγηση του ίδιο του Εσά, που συμπληρώνει το οπτικό περιεχόμενο. Επιλέγουμε να μην δώσουμε πληροφορίες για το παρελθόν του ήρωα μας αφού αυτό που καίει τον ίδιο είναι το σήμερα και το αύριο. Προσπαθούμε μέσα από την ματιά του Εσά να δούμε την ζωή κάθε ανθρώπου που έχει ξεριζωθεί από τον τόπο του και γι αυτό επιλέγουμε να παρουσιάσουμε της απαντήσεις του Εσά που αφορούν γενικούς προβληματισμούς που θα μπορούσε να έχει ο καθένας.

Επιχειρούμε  να σκιαγραφήσουμε τον ήρωα μας μέσω πλάνων, κυρίως κοντινών στο πρόσωπο αφού εκεί υπάρχει πλούσια πληροφορία σχετικά με τον χαρακτήρα του αλλά και μέσω κοντινών σε λεπτομέρειες που καθρεφτίζουν στοιχεία της προσωπικότητας του.»

Η ταινία »Εσά» πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του μαθήματος Πολιτισμικές σπουδές: εφαρμογές στο πεδίο των ταινιών τεκμηρίωσης και του πολιτιστικού ντοκιμαντέρ με καθηγητές την κ.Κομνηνού και τον κ.Ρήγα. το 2011. Η ομάδα αποτελούνταν από τον Αλέξανδρο Αναστασόπουλο, τoν Κωνσταντίνο Ντεκώ, την Βασιλική Αλεφαντινού και την Ραχήλ Γερμενή.  Διαγωνίστηκε στο διεθνές φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους της Δράμας στην κατηγορία digi το 2011, και απέσπασε το δεύτερο βραβείο στο φεστιβάλ ‘’πάμε απέναντι’’ με θέμα την μετανάστευση που διοργάνωσε ο δήμος Θεσσαλονίκης τον Μάη του 2012.

733949_165542480265892_1042221314_n

Το αφιέρωμα περιλαμβάνει 3 ταινίες για τη ζωή και τη δράση του, που θα προβληθούν στον κινηματογράφο ΤΙΤΑΝΙΑ CINEMAX (Πανεπιστημίου & Θεμιστοκλέους, τηλ.: 2103811147, 2103841689).
Η πρώτη ταινία είναι «ΤΑ ΝΕΑΝΙΚΑ ΜΟΥ ΧΡΟΝΙΑ» του Μπερνάρντ Στέφαν, που θα προβάλλεται από την Πέμπτη 7 Μάρτη στις 17:00 και 22:15.
Θα ακολουθήσουν τις επόμενες βδομάδες οι ταινίες:
«ΕΡΝΣΤ ΤΕΛΜΑΝ – Ο ΓΙΟΣ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ» και «ΕΡΝΣΤ ΤΕΛΜΑΝ – Ο ΗΓΕΤΗΣ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ».

 

ΤΑ ΝΕΑΝΙΚΑ ΜΟΥ ΧΡΟΝΙΑ»

Σκηνοθεσία: Μπέρναρντ Στέφαν
Έτος: 1975
Διάρκεια: 80’
Σενάριο: Μπέρναρντ Στέφαν
Φωτογραφία: Όττο Χάνις
Μουσική: Γκέρχαρντ Ρόζενφελντ
Πρωταγωνιστούν: Μίκαελ Χουντρίζερ, Μπάρμπαρα Άντολφ

Η ταινία αφηγείται τα νεανικά χρόνια του Ερνστ Τέλμαν, μετέπειτα γραμματέα του Κ.Κ.Γερμανίας, που έπεσε ηρωικά στα χιτλερο-φασιστικά στρατόπεδα.
Ο Ερνστ Τέλμαν στην αρχή της νέας ζωής του είναι ένα κοινό άτομα που δε διαφέρειαπό το υπόλοιπό σύνολο και θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ένας φανταστικός ήρωας,χωρίς το μυθικό μέλλον του. Εκείνο που ενδιαφέρει τον σκηνοθέτη είναι η ιστορική
και κοινωνική σκιαγράφηση της Γερμανίας στις αρχές του 20ου αιώνα: το λιμάνι του αμβούργου, οι λαϊκές αγορές, τα καπηλεία, η ζωή στην απλότητα της, που όμως θα διαμορφώσει την πολιτική συνείδηση ατόμων σαν τον Ερνστ Τέλμαν.

Τελειώνοντας το λύκειο ο έφηβος Τέλμαν προορίζεται να αναλάβει το μαγαζί του πατέρα του. Ζει μερικές ευτυχισμένες στιγμές με τους συμμαθητές του, γυρνά αμέρημνος στην πόλη, φλερτάρει διακριτικά με μια υπηρέτρια και ύστερα οι δρόμοι όλων χωρίζουν.
Εντυπωσιασμένος από μια παράσταση «Γουλιέλμου Τέλου» και τα προοδευτικά βιβλία του της εποχής του, ο Τέλμαν αναζητά έναν άλλον κοπό στην ζωή του, χωρίς όμως να τον έχει βρει ακόμα. Συγκρούεται με τον πατέρα του και αφήνει το σπίτι του, αρχίζοντας
μια νέα ζωή που τον φέρνει κοντά στους εργάτες του λιμανιού.
Εκεί ανακαλύπτει ότι οι νεαροί εργάτες που δεν είναι συνδικαλισμένοι είναι θύματα πολλαπλής εκμετάλλευσης και αρχίζει αγώνα για την ένταξη τους στο Συνδικάτο. Η επαναστατική πορεία του του
Ερνστ Τέλμαν ξεκίνησε.
Η ταινία εντυπωσιάζει κυρίως για την εξαιρετική επιμέλεια της αναπαράστασης της του Κάιζερ. Η αφήγηση δεν ακολουθεί μια
συγκεκριμένη ροή αλλά διασπάται μέσα μέσα στην πολυχρωμία των εντυπώσεων που δέχεται ο νεαρός Τέλμαν. Ο αρχικός αμέριμνος και εύθυμος τόνος του πρώτου μέρους δίνει σταδιακά τη θέση του σε μια άλλη θεώρηση της ζωής, καθώς ο νεαρός ήρωας τη
Γερμανία των ασύλων, των λιμενεργατών και της δουλείας στο εργοστάσιο. Όσο για την σκηνοθεσία του Μπέρναρντ Στέφαν δεν αρκείται σε μια ουδέτερη εικονογράφηση, αλλά συμμετέχει δυναμικά σ’ αυτήν τη ροή της ζωής, με ένα εξαιρετικό επεξεργασμένο
ντεκουπάζ που είναι ίσως το μεγαλύτερο ατού της ταινίας.

don k

H «New Star» παρουσιάζει την πρώτη ταινία της επικής τριλογίας του Grigory Kozintsev«Ο Δον Κιχώτης», υποψήφια για Χρυσό Φοίνικα Φεστιβάλ Καννών το 1957, μια εκπληκτική κινηματογραφική μεταφορά του κλασικού αριστουργήματος της παγκόσμιας λογοτεχνίας του Μιγκέλ Θερβάντες.

Ο «Δον Κιχώτης», μαζί με τον «Άμλετ» και το «Βασιλιά Ληρ» αποτελούν την τελευταία τριλογία του Kozintsev που διακρίνεται για τη βαθιά της πίστη στις αρχές του ουμανισμού και της κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και τον ασυμβίβαστο αγώνα της ενάντια σε κάθε μορφή μισανθρωπισμού.

«Η ελευθερία, Σάντσο, είναι ένα από τα πιο πολύτιμα αγαθά που χάρισαν οι αιώνες στον άνθρωπο. Καλότυχος σ΄όποιον ο Θεός έδωσε ένα κομμάτι ψωμί, δίχως να έχει να το χρωστάει σε κανέναν παρά στον ουρανό». (Απόσπασμα)

Από 28/02 έως 06/03 η ταινία προβάλλεται:

  • Καθημερινά στις 18.00, 20.00 και 22.00 στον κινηματογράφο Capitol Ζέφυρος(Ιουλιανού & 3ης Σεπτεμβρίου, Αθήνα τηλ. 210-3462677, πολυχώρος Athenian Capitol – Μουσείο αυτοκινήτου, 3oς όροφος σταθμός Βικτώρια).
  • Καθημερινά στις 17.00 και 19.00 στον κινηματογράφο Titania Cinemax (Πανεπιστημίου & Θεμιστοκλέους, τηλ.: 210-3811147, 210-7511868).
  • Καθημερινά στις 20.30 στον κινηματογράφο Παλάς (Υμηττού 109, Παγκράτι, τηλ.: 210-7511868).

DON KIKHOT / DON QUIXOTE
Δράμα, Σοβιετική Ένωση, 1957, 110′

Υποψηφιότητα για Χρυσό Φοίνικα Φεστιβάλ Καννών 1957

Σκηνοθεσία: Grigori Kozintsev,
Σενάριο: Yevgeni Shvarts, βασισμένο στο ανεπανάληπτο μυθιστόρημα του Μ. Θερβάντες
Πρωταγωνιστές: Nikolai Cherkasov – Don Quixote de la Mancha
Yuri Tolubeyev – Sancho Panza
Serafima Birman – The Housekeeper
Lyudmila Kasyanova – Aldonsa
Svetlana Grigoryeva – The Niece
Vladimir Maksimov – The priest
Viktor Kolpakov – The barber
Tamilla Agamirova – Lady Altisidora
Georgiy Vitsin – Sanson Carrasco
Bruno Frejndlikh – The Duke
Lidiya Vertinskaya – The Duchess
Galina Volchek – Maritornes
Μουσική: Kara Karayev
Κουστούμια: M. Rafalovich
Μακιγιάζ: V. Ulyanov
Ήχος: Ilya Volk

ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ – ΕΡΙΧ ΕΝΓΚΕΛ
 

Η απολύτως πρώτη κινηματογραφική προσπάθεια του Μπέρτολτ Μπρεχτ, δεν ήταν τίποτα παραπάνω από ένα «μικρό αστείο» όπως ανέφερε κι ο ίδιος. Η ημίωρης διάρκειας ταινιούλα «ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΕΝΟΣ ΚΟΥΡΕΙΟΥ», γυρίστηκε μέσα σε ένα μήνα, σε ένα διάστημα κενό, προτού αρχίσουν κανονικά οι πρόβες του πρώιμου έργου του συγγραφέα «Στην Ζούγκλα των Πόλεων», στο Εθνικό Θέατρο του Μονάχου, το Φλεβάρη του 1923. 

 

Ο Μπρεχτ ήταν 25 χρονών όταν στα τέλη του 1922 έκανε την ταινία. Νωρίτερα την ίδια χρονιά είχε γνωρίσει στη γιορτή της μπύρας Οκτόμπερφεστ στο Μόναχο, τον ήδη διάσημο ηθοποιό, περφόρμερ σε καμπαρέ, κλόουν, συγγραφέα και παραγωγό ταινιών Καρλ Βάλεντιν, τον οποίο θαύμαζε πολύ, τόσο που ομολογούσε ότι «από αυτόν έμαθα τα περισσότερα από όσα ξέρω». Γοητευμένος από την προσωπικότητα και την τέχνη του Βάλεντιν, τον συνέκρινε με τον Τσάρλι Τσάπλιν γιατί κι εκείνος «δεν κατέφευγε στη μίμηση και τη φτηνή ψυχολογία».

 

Ο Μπρεχτ με τον σκηνοθέτη Εριχ Ενγκελ έγραψαν το σενάριο αυτής της μικρής σουρεαλιστικής φάρσας που έμοιαζε με τα απλοϊκά στο ύφος νούμερα που έκανε ο Βάλεντιν στις μπυραρίες και στα καμπαρέ του Μονάχου. Ο ίδιος ο Βάλεντιν κρατά τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία, ενός ηλίθιου κουρέα υπεύθυνου για πολλά από τα μυστήρια που συμβαίνουν στο κουρείο του. Κουρεύει τους πελάτες άσχετα από τις επιθυμίες τους, άλλοι βγαίνουν φαλακροί κι άλλοι με απείραχτα τα γένια. Εργαλεία του κουρέα είναι οι τανάλιες και οι πετονιές, ενώ η βοηθός του κάνει μοιραία λάθη. Πρόκειται για ένα γκροτέσκο, βωβό εκκεντρικό και παράδοξο σκετς με ωμά αστεία, μοναδικό στην ιστορία του κινηματογράφου, που χρησιμοποιεί μοτίβα της ψυχανάλυσης και παίζει με το σοκ και την ηδονή. Οι ηθοποιοί της ταινίας ήταν μέλη της ίδιας παρέας και συμμετείχαν στις θεατρικές παραστάσεις των έργων του Μπρεχτ. Ενας κριτικός της εποχής ορθώς αποκάλεσε το φιλμ «ντανταϊστικό παραλογισμό συνδυασμένο με κλοουνίστικη φάρσα». Η ταινία θα προβάλλεται στο «ΤΙΤΑΝΙΑ CΙΝΕΜΑΧ», στα ενδιάμεσα των καθημερινών προβολών των ταινιών «ΟΠΕΡΑ ΤΗΣ ΠΕΝΤΑΡΑΣ», «ΚΟΥΛΕ ΒΑΜΠΕ» και «ΚΑΙ ΟΙ ΔΗΜΙΟΙ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ», με ενιαίο ημερήσιο εισιτήριο …

Παίζουν: Καρλ Βάλεντιν, Μαξ Σρενκ, Ερβιν Φάμπερ, Καρόλα Νέχερ, κ.ά.

Παραγωγή: Γερμανία (1922/23).