Latest Entries »

Ποίημα που γράφτηκε με αφορμή την κατάσταση στη Βενεζουέλα.

Στην πυκνή διαδήλωση έξω απ’ την πρεσβεία
δηλώνουμε την αντίθεσή μας στον κυρίαρχο ιμπεριαλισμό.
Πότε κουβανοί βαρκάρηδες
πότε βιετναμέζοι τυφλοπόντικες
καταδικάζουμε παράνομες επεμβάσεις
και πραξικοπήματα
καλώντας για ανεξαρτησία
από θεοκρατίες, μοναρχίες
και οικονομικές ολιγαρχίες.
Θυμάσαι τότε που διαδηλώναμε για το Ιράκ
τη Συρία, τη Λιβύη και το Αφγανιστάν;
Ενάντια στο διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας
και την αποσταθεροποίηση στη Βενεζουέλα;
Τόσα χρόνια φωνάζουμε όχι άλλο αίμα για το πετρέλαιο
και τις πλουτοπαραγωγικές πηγές
αλληλέγγυοι στην πάλη των λαών
κι εχθροί των δολοφόνων ιμπεριαλιστών.
Τόσα χρόνια μαχητές της μέρας
που θα ζούμε ειρηνικά
σε έναν κόσμο χωρίς πολέμους, φτώχεια, προσφυγιά.

Η ηχογράφηση εκ μέρους του ραδιοφωνικού παραγωγού R.E. με μουσική υπόκρουση απόσπασμα από το κομμάτι των Metallarbeiter, Die Arbeiter von Wien.
Στίχοι/Απαγγελία: Παναγιώτης Μανιάτης

Με αφορμή την 114η επέτειο από τη γέννηση του ούγγρου προλεταριακού ποιητή Γιόζεφ Αττίλα, αναδημοσιεύεται από το “Λαϊκό Αγώνα”, εφημερίδα των προσφύγων της Ελλάδας στη ΛΔ της Ουγγαρίας, το παρακάτω άρθρο από το 1955 και το ποίημα του Αττίλα “Οι φυλακισμένοι”, μεταφρασμένο από τα ουγγρικά.

***

Μια δόξα των ουγγρικών γραμμάτων

Γιόζεφ Αττίλα

Ο προλεταριακός ποιητής

Την περασμένη εβδομάδα η ουγγρική εργατική τάξη και μαζί της όλος ο ουγγρικός λαός τίμησε τη μνήμη του λαμπρού προλεταριακού ποιητή Γιόζεφ Αττίλα. Μέσα στα χρόνια της Λαϊκής Δημοκρατίας ο λαμπρός αυτός ποιητής αποκαταστάθηκε στη συνείδηση όλου του ουγγρικού έθνους σαν ένας από τους εξέχοντες εκπροσώπους της προοδευτικής ουγγρικής σκέψης.

Γεννημένος το 1905 από φτωχή οικογένεια, πέρασε μια ζωή απίστευτων στερήσεων και ταλαιπωριών που γρήγορα υπόσκαψαν την υγεία του και τον οδήγησαν στην αυτοκτονία. Γνώρισε την κτηνώδη αδιαφορία, την υποκρισία, την στενοκεφαλιά της κοινωνίας των εκμεταλλευτών. Και μ’ όλο που από 17 χρονών ακόμα είχε κινήσει το γενικό θαυμασμό με τα πρώτα του ποιήματα, χρειάστηκε σε όλη του τη ζωή να δουλεύει σκληρά, για ένα κομμάτι ψωμί – που και αυτό συχνά του έλειπε.

Οι επαναστατικές ιδέες, η νικηφόρα Οχτωβριανή επανάσταση και η ουγγρική σοσιαλιστική επανάσταση συνεπήραν το πνεύμα του και γέμισαν την ορφανή του ψυχή: Το σοσιαλιστικό ιδανικό φωτίζει τα σκοτάδια της ζωής του και ο Γιόζεφ Αττίλα γίνεται φλογερός επαναστατικός ποιητής. Ταυτόχρονα γίνεται ένας δραστήριος προπαγανδιστής και διαφωτιστής του Κόμματος.

Η αστική διανόηση της τάξης που ζωντανό τον καταδίκασε, τον φυλάκισε, τον καταδίκασε στην πείνα και τελικά τον εξόντωσε, ύστερα από το θάνατό του, προσπάθησε, όπως πάντοτε συνηθίζει, να διαστρέψει το έργο του Γιόζεφ Αττίλα, να σκεπάσει εκείνο το μέρος του έργου του που είναι το πιο ζωντανό, το πιο χαραχτηριστικό, το πιο χρήσιμο για το λαό.

Η νέα Ουγγαρία τον αποκατάστησε στην εκτίμηση όλου του έθνους. Και στα 50 χρόνια από την γέννησή του, μαζί με την εργατική τάξη – που ήταν πολιτικά και ιδεολογικά δικός της, τίμησε τη μνήμη του όλος ο λαός, τίμησε έναν από τους εξοχότερους εκπροσώπους της ουγγρικής προοδευτικής διανόησης.

Δημοσιεύουμε παρακάτω ένα από τα χαραχτηριστικά επαναστατικά του ποιήματα μεταφρασμένο από τα ουγγρικά:

Οι φυλακισμένοι

Μας βασανίσανε φριχτά. Ματώσαν τα κορμιά μας.
Σύντροφε εσύ, όπου μπορείς και χαίρεσαι το φως
σκέψου για μας όπου κοντεύει να σαλέψει ο νους μας
και που το φως το βλέπουμε σα μια χλωμήν αχτίνα.

Πονάει στο πέτρινο κρεβάτι η πληγωμένη σάρκα
και η αηδία μάς κρατεί απ' τ' άθλιο συσσίτιο.
Πονούν κεφάλι και κορμί, πονούνε τα πνεμόνια
κι οι δήμιοί μας καρτερούν τον σίγουρο χαμό μας.
Εμείς κρατούμε. Το κορμί μονάχα μάς παιδεύει.
Αδέρφια – εσείς βοηθείστε τους αυτούς πόχουνε πιάσει.   

Άδεια στο σπίτι απόμεινε και παγωμένη η σόμπα.
Στη χύτρα – λαχανόφυλλα που μάζεψε η γυναίκα,
όσα πετούνε γιατί πια κανείς δεν τ' αγοράζει.
Μονάχα αυτά. Και τα παιδιά μας κλαίνε και πεινάνε.
Χτυπούν την πόρτα. Είναι ξανά η γριά γειτόνισσά μας
που λίγο λάδι δάνεισε και το ζητάει πίσω.
Φτάνει ο χειμώνας, παγωνιά και πείνα, φτάνει ο χάρος.
Αδέρφια εσείς βοηθείστε τους αυτούς πόχουνε πιάσει.

Συλλογιστείτε τούτα δω τα βρώμικα κελιά μας
και την αρρώστια που αγρυπνάει και μας παραμονεύει.
Στείλτε σαπούνι και φαΐ, στείλτε μας λίγα ρούχα,
βιβλία στείλτε μας εσείς κι ας είναι και ηλίθια,
γιατί εδώ μέσα ατέλειωτες είναι οι νυχτιές κι οι μέρες
και της ζωής ατέλειωτη – χωρίς χαρά – η λαχτάρα.
Βοήθα αν είσαι λεύτερος, αν είσαι εργάτης βόηθα.
Σύντροφε εσύ σαι η Κόκκινη Βοήθεια, όπου κι αν είσαι
κι αυτοί που πιάστηκαν – εσύ προσμένουν να βοηθήσεις.

Εμείς πιστοί παλεύουμε. Πιστοί στην επανάσταση
και δεν πεθαίνουμε ποτέ, χρειάζεται η ζωή μας.
Τον ιδρωτά μας, το πετσί μας θέλουν οι τυράννοι
και το μυαλό μας να σκοτώσουν θέλουν οι χαφιέδες.
Μα ως ότου λείψει της κλεψιάς ο κόσμος και της πείνας,
ως ότου από τις φυλακές θα πέσουν τα λουκέτα,
όπου χτυπάει το σφυρί κι αστράφτει το δρεπάνι,
εμείς δεν τα σταυρώνουμε τα χέρια υποταγμένοι.
Ζήτω – και πάλι – τα Σοβιέτ, τα Λαϊκά Συμβούλια.
Αδέρφια εσείς βοηθείστε τους αυτούς πόχουνε πιάσει.

Δημοσιεύτηκε στο “Λαϊκό Αγώνα”, όργανο των προσφύγων της Ελλάδας στη Λαϊκή Δημοκρατία της Ουγγαρίας, χρόνος Ε, αριθμός φύλλου 874, Πέμπτη 21 Απρίλη 1955, σ. 3.

αναδημοσίευση από https://parapoda.wordpress.com/

http://www.katiousa.gr/logotechnia/poiisi/vlantimir-magiakofski-ti-einai-kalo-kai-ti-kako/

ναυτεργάτης

 

Κοντοζυγώνουν στα βουνά
οι καταφρονημένοι
με ροζιασμένα δάχτυλα
οι ανταρτοδεμένοι.

Ζητιάνοι της χαράς
και της αγάπης κύμα
μ’αδέξια περπατησιά
στους πρόποδες σας βρήκα.

Φτάνουν μ’ αξίνες και σφυριά
δρεπάνια του θανάτου
κι από τα χνάρια της ζωής
μες τα βαθιά του βάλτου.

Φτάνουν κι οι δόλιες οι καρδιές
ξεμπούκαραν στο γιόμα
και μες τα χείλη μια δροσιά
ξαπόσταιναν στο χώμα.

Ανταριασμένα τα μαλλιά
σφιγμένα δόντια η φαμελιά
για’να κουράγιο μια φωνή
να συνεχίσουμε μαζι.

Φτάνουν τη νύχτα σα σκιά
οι γυμνοί κι οι αδικημένοι
κρυμμένοι στα μεδούλια τους
όλοι οι κατατρεγμένοι.

http://www.katiousa.gr/ekdiloseis/ekthesi-fotografias-woman/

http://www.katiousa.gr/politismos/vivlio/aporrita-ntokoumenta-tis-schesis-essd-kke-periodou-1944-1952/

http://www.katiousa.gr/politismos/vivlio/nazim-chikmet-einai-omorfi-i-zoi-aderfe-mou/

http://www.katiousa.gr/politismos/vivlio/epigrammata-nekron-sovietikon-stratioton-tou-polemou-sto-afganistan-1979-1989/

Ιάσονας Χανδρινός: Η οργάνωση X στην Κατοχή και τον Εμφύλιο (1941-1949) (IV)

πηγή Ουτοπία, τεύχος 102

 

Μόνο με βάση τα παραπάνω κατανοεί κανείς την απόλυτη σφοδρότητα με την οποία η X βάλλεται -μεταφορικά και κυριολεκτικά- από το ΕΑΜ. Ο κύκλος του αίματος ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 1943, όταν η έντονη εαμική δράση σε συνοικίες που οι «εθνικιστές» είχαν αξιοσημείωτη παρουσία, έφερε συγκρούσεις που σύντομα πήραν ένοπλο χαρακτήρα. Η πρώτη αψιμαχία καταγράφηκε στα Πετράλωνα την 1η Νοεμβρίου του 1943, όταν «ομάδα εθνικιστών» με επικεφαλής τον Ιωάννη Λιακόπουλο επιτέθηκε στον έρανο της ΚΟΑ, ενώ τρία μέλη της ΕΠΟΝ τραυματίστηκαν δύο βδομάδες αργότερα σε νέα συμπλοκή στα Πετράλωνα. Το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ ήταν απόλυτα ενήμερο πως τα ένοπλα μέλη της X προστατεύονταν προκλητικά από την Αστυνομία, σε μια εποχή που οι συλλήψεις και εκτελέσεις κομμουνιστών πολλαπλασιάζονταν, ενώ η ναζιστική τρομοκρατία τιμωρούσε με θάνατο ακόμα και την υποψία οπλοκατοχής. Το βράδυ της 21ης Νοεμβρίου, μια ομάδα του ΕΛΑΣ Εξαρχείων πέταξε χειροβομβίδα και πυροβόλησε εναντίον συνεργείου της X που έγραφε συνθήματα για τον εορτασμό της επετείου της πτώσης της Κορυτσάς στην οδό Μαυρομιχάλη, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν σοβαρά τρεις Χίτες. Και οι τρεις τραυματίες περισυλλέγησαν μέσως από αστυνομικούς του Ε’ Παραρτήματος Ασφαλείας (Εξάρχεια) και μεταφέρθηκαν έγκαιρα σε νοσοκομεία και κατόπιν στα σπίτια τους.

Η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην εαμική αντίσταση και τους «συνεργάτες των συνεργατών» χαράσσεται ανεπίστρεπτα από την ΟΠΛΑ. Στις 3 Νοεμβρίου 1943 τραυματίζεται θανάσιμα από αγνώστους στου Γκύζη, η 27χρονη Μαγδαληνή Χαρμπούρα, αδελφή ενός ανθυπασπιστή και δραστήριου μέλους της οργάνωσης, ενώ την αμέσως επόμενη (1 Δεκεμβρίου) εκτελέστηκε έξω από το σπίτι του στο Κολωνάκι ο εύελπις και φοιτητής του Πολυτεχνείου, Ηλίας Ρογκάς. Έκτοτε ξεκινά ένας ατέλειωτος κύκλος εκδικήσεων και αντεκδικήσεων. Στους έντεκα μήνες που μεσολαβούν από τον Νοέμβριο του 1943 έως τον Οκτώβριο του 1944, συνολικά 51 μέλη της οργάνωσης φέρονται ως δολοφονημένοι από την ΟΠΛΑ. Είναι ενδιαφέρον πως οι 33 από αυτούς έχουν ημερομηνία θανάτου μετά τον Ιούλιο του 1944, όταν πια στην Αθήνα διεξάγεται ολοκληρωτικός πόλεμος χωρίς κανόνες και αιχμαλώτους, με σχεδόν καθημερινά μπλόκα και ένοπλες συμπλοκές, μαζικές συλλήψεις και εκτελέσεις από τους Γερμανούς, τους Ευζώνους, την Ειδική και το Μηχανοκίνητο της Αστυνομίας («μπουραντάδες») στις κόκκινες» συνοικίες. Από τη συνδυαστική μελέτη του καταλόγου με τις υπάρχουσες ληξιαρχικές πράξεις θανάτου, προκύπτει πως οκτώ από τους «ηρωικούς νεκρούς της X» ήταν τη στιγμή του βίαιου θανάτου τους, οργανικά ενταγμένοι στη Δίωξη Κομμουνισμού της Ειδικής Ασφάλειας (Κυριάκος Μπορίτσας, Παύλος Περιστεριώτης, Δημήτριος Γυφτοδήμος, Αλέξανδρος Κυτσίρης, Γιώργος Φόης, Ευθύμιος Πίπας, Βασίλειος Πίπας, Ανδρέας Μπαρτσάλας), ενώ τρεις ακόμη υπηρετούσαν ως αξιωματικοί στα Τάγματα Ασφαλείας της πρωτεύουσας (Κωνσταντίνος Μανωλάκος, Αλκίνοος Πετρόπουλος, Ανδρέας Κολλάρος). Κατά τη διάρκεια της Κατοχής εξοντώθηκαν ακόμη οι προγραμμένοι από το ΕΑΜ, ευέλπιδες Θωμάς Γλεγλάκος (αρχηγός της X στα Μανιάτικα του Πειραιά), Αντώνης Περράκης, Θεόδωρος Δημητριάδης και ο πιο δραστήριος διώκτης και φερόμενος ως βασανιστής εαμιτών στις ανατολικές συνοικίες, Νίκος Παπαγεωργίου, «το πιο ανθρωπόμορφο τέρας που γέννησε η φύση».

Αν και πολιορκημένη στα στενά του Θησείου και των Πετραλώνων και στο τριώροφο σπίτι της οικογένειας Παπαγεωργίου στο Παγκράτι, η X πληρώνει με το ίδιο νόμισμα, όποτε της δίνεται ευκαιρία. Στις 21 Αυγούστου 1944 ο Λύσανδρος Μουράτωφ, οργανωτικός υπεύθυνος στο ΕΑΜ Αθήνας βρίσκεται δολοφονημένος και με ίχνη βασανισμού σε ένα δρόμο του Θησείου. Ομάδες κρούσης και ελεύθεροι σκοπευτές εκατέρωθεν σημάδευαν «στο σταυρό», ενώ ρίψεις χειροβομβίδων, ξυλοδαρμοί, απαγωγές, εικονικές και πραγματικές εκτελέσεις συνέθεταν το σκηνικό ενός ανειρήνευτου πολέμου ο οποίος μαινόταν όσο οι Γερμανοί έχαναν τον έλεγχο ακόμα και των κεντρικότερων σημείων του πολεοδομικού συγκροτήματος. «Στους δρόμους κάτω από το ναό τον Θησείου, οι ένοπλοι της X αντάλλασσαν πυρά με τα περίπολα του ΕΛΑΣ κι έπαιρναν μέρος σε σημαίνουσες επιχειρήσεις πλάι στα Τάγματα Ασφαλείας. ‘Σήμερα είναι με τους Γερμανούς, αύριο, όταν ξανάρθει ο ευλογημένος ο βασιλιάς, μ’ αυτούς που θα τον φέρουν πίσω’. Έτσι εκτιμούσε το πιστεύω τους ένας παρατηρητής». Στις 8 και 9 Οκτωβρίου έγιναν σφοδρές επιθέσεις του ΕΑΑΣ με πολλούς νεκρούς και από τις δύο πλευρές. Στις 11 Οκτωβρίου, ο Γρίβας έκανε τη συνηθισμένη διαδρομή με το υπηρεσιακό του αυτοκίνητο από το γραφείο της Κριεζώτου προς το Θησείο μέσω της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, όταν από τα στενά της Πλάκας εμφανίστηκε μια ομάδα Γερμανών στρατιωτών και πυροβόλησε με αυτόματα εναντίον του αυτοκινήτου. Ο οδηγός ανέπτυξε ταχύτητα και ο Γρίβας -που σώθηκε χωρίς γρατζουνιά- ανταπέδωσε τα πυρά με το πιστόλι του φωνάζοντας στους συνεπιβάτες του: «Μην φοβάστε, είναι κομμουνιστές με γερμανικές στολές!». Ήταν η πρώτη και τελευταία απόπειρα της ΟΠΛΑ να σκοτώσει τον αρχηγό της X.

 

Η «χρυσή εφεδρεία» του κυβερνητικού στρατοπέδου

Το ότι η οργάνωση απέφυγε το στίγμα του δοσιλογισμού δεν οφείλεται σε δικές της προσπάθειες αλλά στα άδηλα σημεία επαφής ανάμεσα στο σύστημα του κρατικού φιλοναζιστικού δοσιλογισμού και της μεταπολεμικής αγγλόφιλης-μοναρχικής νομιμοφροσύνης. Τον Σεπτέμβριο του 1944, η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (Παπανδρέου) διορίζει Στρατιωτικό Διοικητή Αθηνών, τον συνταγματάρχη Παναγιώτη Σπηλιωτόπουλο (πρώην διοικητή της Χωροφυλακής επί δοτής πρωθυπουργίας Τσολάκογλου) ο οποίος αναλαμβάνει να οργανώσει προδρομικές στρατιωτικές μονάδες με πυρήνα τις ένοπλες μη εαμικές οργανώσεις των Αθηνών. Φυσικά δεν εξαιρέθηκε η X που, μαζί με την Εθνική Δράση, θα συναποτελούσαν το 1° Σύνταγμα. Παρά τις έντονες -γραμμένες στους αθηναϊκούς τοίχους και δημοσιευμένες στον παράνομο Τύπο- καταγγελίες του ΕΑΜ ο Σπηλιωτόπουλος εμπιστεύτηκε αποκλειστικά οπλίτες της X για να παραλάβουν τα πρώτα φορτία οπλισμού από την Μέση Ανατολή που θα αποβιβάζονταν (κρυφά) στο Πόρτο Ράφτη με σκοπό να βελτιωθούν οι υλικοί όροι της διαφαινόμενης πολεμικής αναμέτρησης με τους κομμουνιστές. Στη χαραυγή του εμφυλίου, η «X» προβάλλει ως ο πλέον υπολογίσιμος παίχτης της εύθραυστης, ανομοιογενούς αντιεαμικής ομάδας των Αθηνών που συσπειρώνεται γύρω από τα πρώτα βρετανικά στρατεύματα. Παρά τις επίσημες δεσμεύσεις περί αφοπλισμού, η X παραμένει ταμπουρωμένη και πανοπλη στο «Αλκαζάρ» του Θησείου ως «χρυσή εφεδρεία», παρά το γεγονός πως η δύναμή της μειώνεται αισθητά ως δείγμα καλής θέλησης: «Ήμασταν 1.500 στόμα αλλά με την εθνική ενότητα και τα κέρατά τους, εμείναμε γύρω στους 400 με 500…». Ξυλοδαρμοί, πυροβολισμοί και επιθέσεις σε συνεργεία ΕΠΟΝιτών που διεκδικούν την περιοχή του Θησείου συγκλονίζουν τα βράδια του Νοεμβρίου αφήνοντας τον διευθυντή του Ριζοσπάστη, Κώστα Καραγιώργη να διατυπώνει ρητορικά ερωτήματα: «Πώς γίνεται ώστε παρά τις δηλώσεις τον κ. Κατσώτα, ότι θα διαλυθούν οι θρασύτατες συμμορίες των ενόπλων εγκληματιών της “X”, αυτές δεν διαλύονται, αλλά αντίθετα εξοπλίζονται περισσότερο;». Είναι ενδεικτικό πως όταν ξεκίνησαν οι συγκρούσεις του Δεκέμβρη, το αρχηγείο της X στο θησείο ήταν ο πρώτος στόχος του ΕΔΑΣ, μετά τα αστυνομικά τμήματα). Στις 4 Δεκεμβρίου, περίπου 400 αντάρτες και Πολιτοφύλακες από την Καλλιθέα και τον Ταύρο κατέλαβαν μετά από σκληρές μάχες όλα τα φυλάκια αναγκάζοντας τους X να συμπτυχθούν στο κτίριο του Θ’ Αστυνομικού Τμήματος και τελικά να σωθούν, μαζί με τον Γρίβα, πάνω σε βρετανικά άρματα μάχης, αφήνοντας 24 νεκρούς. Το απόγευμα, κάποιοι νεαροί μαχητές του ΕΔΑΣ χάραζαν σβάστικες πάνω στα πτώματα των Χιτών, υπογραμμίζοντας με μακάβριο τρόπο το συσσωρευμένο μίσος των κατοχικών ημερών. «[Μας μετέφεραν] στα Παλιά Ανάκτορα. Κι αμέσως μας έντυσαν με καινούριες στολές και οπλισμό και γίναμε το 143 Τάγμα Εθνοφυλακής. Επικεφαλής μας ήταν ένας ταγματάρχης του στρατού (δεν ήταν Χίτης. Κι από εκεί λάβαμε μέρος στην εκκαθάριση των Αθηνών».